Октябрь

← → Октябрь
Шч Кш Вр Из Кг Кк Рш       1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
2026 и

Похыро тӹлзӹ (октябрь) (лат. octo — кӓндӓкшӹ) — григорианский календарьын лушы тӹлзӹжӹ. Цезарьын ӱӓрня тӹлзӹн пыртымы реформыжы якте тӹнгӓлшӹ тошты римский ин кӓндӓкшӹмшӹ тӹлзӹжӹ. 31 кечӓн шӹм тӹлзӹ лоштышы ик тӹлзӹжӹ. Землян кечӹвӓлвел монгыр полушариштӹ шошымын кокшы тӹлзӹжӹ ылеш, йыдпелвелӹштӹ – шӹжӹн кокшы тӹлзӹжӹ.

Тӹлзӹн лӹмжӹ лат. octo гӹц толын — «кӓндӓкшӹ» манмы лиэш.

Лач ти тӹлзӹн тел жепӹш ванжышы сӓндӓлӹквлӓштӹ дӓ регионвлӓштӹ похыро тӹлзӹ ик ин сек кужын шыпшылтшы тӹлзӹжӹ ылеш (745 цӓш).

Царицыно пӱӓ похыро тӹлзӹн

Кӹзӹтшӹ жепӹн григорианский календарь семӹнь похыро тӹлзӹн 30-шы кечӹжӹ якте аяр Ӹдӹр созвезидиштӹ шалга, похыро тӹлзӹн 30-шы кечӹжӹ гӹц – Висӓ созвездиштӹ (вес анжалтыш семӹнь — похыро тӹлзӹн 31-шӹ кечӹжӹ).

Шотлымаш дӓ тӹлзӹн айыртемжӹ

Покшал Российӹштӹ похыро тӹлзӹ +6 °C нӓрӹ температуран классический шӹжӹ тӹлзӹ ылеш. Шӹренжок кечӹвлӓ аяр гӹц пасна шалгат, юрвлӓ шыпшылт кердӹт, кынамжы лым ярелӓӓт юреш. Тенге гӹнят, кынамжы похыро тӹлзӹн эче шокшы аяран кечывлӓӓт пӧртӹл кердӹт, нӹнӹн температурышты +15-20 °C якте лит (айыртемӹнжӹ тӹлзӹ покшалны, вес кокшы пелӹштӹжӹ техень температура пиш шоэ дӓ эчежӹ аномальныйлан шотлалтеш). Похыро тӹлзӹн остатка кечӹвлӓжӹн пӹтӓришӹ лым вазын кердеш, тӹдӹ соэш ак вац, шыла.

Айовлӓ

• 1 октябрь — Ӹлӓлшӹвлӓн международный кечӹ; Музыкын международный кечӹжӹ; Кофен международный кечӹжӹ; Вегетарианствын цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹжӹ; Сухопутный войскан кечӹжӹ.
• 2 октябрь — Электрон почтын шачмы кечӹжӹ.
• 3 октябрь — ОМОН-ын кечӹжӹ.
• 4 октябрь — Йӓнгӓнвлӓм перегӹмӹ цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹ; Россий Федерацин гражданский оборона войскан кечӹжӹ; Российӹштӹшӹ космос войскан кечӹжӹ.
• 5 октябрь — Тымдышывлӓн цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹштӹ; Российӹштӹшӹ уголовный розыск пӓшӓзӹвлӓн кечӹштӹ; Тымдышын кечӹжӹ.
• 6 октябрь — Российӹштӹшӹ страховайышы эдемӹн кечӹжӹ.
• 7 октябрь — Россий Федерацин кӧргӹ йылашты подразделенивлӓм ӹштӹмӹ кечӹ.
• 8 октябрь — Сергей Капустник; Осьминогын цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹжӹ.
• 9 октябрь — Почтын цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹжӹ; Хангыль кечӹ.
• 10 октябрь — Психический шулык шотышты цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹ; Шӹрӓшӹн цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹжӹ; Курайын кечӹжӹ; Сӹнзӓн ужмы шотышты цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹ.
• 11 октябрь — Ӹдӹрвлӓн международный кечӹ; Башкортостан Республикӹн кечӹжӹ.
• 12 октябрь — Кадр шотышты пӓшӓзӹн кечӹжӹ.
• 13 октябрь — Сола хозяйство дӓ перерабатывающий промышленность пӓшӓзӹвлӓн кечӹ; Военный моряк-гидрографын кечӹжӹ.
• 14 октябрь — Стандартын цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹжӹ.
• 15 октябрь — Солаштышы ӹдӹрӓмӓшвлӓн международный кечӹштӹ.
• 16 октябрь — Качкыш продуктын цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹ; Анестезиологын цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹжӹ; Киндӹн цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹжӹ.
• 17 октябрь — Незерӹн ӹлӹмӓшӹм пӹтӓрӹмӹ верц кредӓлмӹ международный кечӹ.
• 18 октябрь — Конфетӹн цилӓ сӓндӓлӹк лошты кечӹжӹ.
• 20 октябрь — Статистикӹн цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹ; Авиадиспетчерӹн международный кечӹжӹ; Военный связистӹн кечӹжӹ; Качкыш промышленность пӓшӓзӹн кечӹжӹ.
• 21 октябрь — Дагестанский культурын дӓ йӹлмӹвлӓн кечӹ; Олман кечӹжӹ.
• 24 октябрь — Иктӹш ушнышы Нацивлӓн Организацин кечӹ; Полиомиелит доно кредӓлмӹ цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹ; Виангмӹ гишӓн уверӹн цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹжӹ; Лӹмӹн ӹштӹмӹ подразделенивлӓн кечӹштӹ.
• 25 октябрь — Россий Федерацин таможня пӓшӓзӹн кечӹжӹ.
• 27 октябрь — Аудиовизуальный наследин цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹ.
• 28 октябрь — Анимацин международный кечӹжӹ; Папи-тьотин кечӹ.
• 29 октябрь — Ведомствыдымы оролын кечӹжӹ.
• 30 октябрь — Политический репрессиш вӓрештшӹвлӓм ӓшӹндӓрӹмӹ кечӹ.
• 31 октябрь — Хэллоуин; Сизо дӓ тюрьмӓ пӓшӓзӹн кечӹжӹ; Шӹм миллиардын кечӹжӹ.

Вашталтшы

• Покро кукшыгечӹ.
• 1-шӹ шачмы — Архитектурын цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹжӹ.
• 1-шӹ когарня — Йӹрӹмӓшӹн цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹжӹ.
• 3-шы рушӓрня — Ӓтян кечӹжӹ.
• 4-шӹ когарня — Бурят йӹлмӹн кечӹжӹ.
• Пӹтӓртӹш рушӓрня — Автомобилистӹн кечӹжӹ.

Руш халык шая дӓ пӓлӹквлӓ

• Кочырт тӹлзӹн хӹдӹртӹш хӹдӹртӓ — тел лымдымы лиэш.
• Ӹлӹштӓш мӱлӓндӹш тупынь кенвазеш — киндӹ лӓктӹшӓн лиэш.
• Кочырт тӹлзӹн кыды числа гӹц идӓлык тӹнгӓлеш, тӹдӹ числа гӹц вӹдшу тӹлзӹн шошым пачылтеш.
• Кочырт тӹлзӹн тӹлзӹ йӹргешкӹ ылеш — кӓнгӹж кукшы лиэш.
• Кочырт тӹлзеш кугивлӓ цӓрӓэмӹт.
• Тум дон куги гӹц ӹлӹштӓш итӹрӓн вилеш гӹнь, куштылгы идӓлык лиэш, итӹрӓн агыл гӹнь — ӱштӹ тел лиэш.

Примечани

Ссылкывлӓ

• Октябрь // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
• Календарь // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Статья Витковского В. В.