14 февраль

← → Февраль
Шч Кш Вр Из Кг Кк Рш             1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28
2026 и

Поран тӹлзӹн 14-шӹ кечӹжӹ (14 февраль) — григорианский календарь семӹнь ин 45-шӹ кечӹжӹ. Идӓлык пӹтӹмӹ якте 320 (кужемдӹмӹ ивлӓн — 321) кечӹ кодеш.

Йошкар-Олашты ☀️ Кечӹ 7 цӓш 4 минутын лӓктеш, 16 цӓш 32 минутын шӹнзеш. Кечӹн кужыцшы 🕒 9 цӓш 27 минут.
🌘 Тошты тӹлзӹ (26.55 тӹлзӹ кечӹ).

Айовлӓ дӓ ӓшӹндӓрӹмӹ кечӹвлӓ

Тенгеок анжы: Категори:14 февральын айовлӓ

•  — Цилӓ яратышын кечӹжӹ (руш. День святого Валентина).
•  — Компьютерщикӹн кечӹжӹ (руш. День компьютерщика).
•  — Книгӓм подарымы международный кечӹ (руш. Международный день книгодарения).
• Юк доно лицӓлтмӹ цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹ (руш. Всемирный день исцеления звуком).

Лӹм кечӹ

• Православный лӹмвлӓ: Агафодор, Анастасий, Василий, Вендимиан, Гавриил, Давид, Иордан, Карион, Николай, Перпетуя, Пётр, Ревокат, Сатир, Саторнил, Секунд, Симеон, Тимофей, Трифон, Феион, Фелицитата.

Лиӓлтмӓшвлӓ

Тенгеок анжы: Категори:14 февральын лиӓлтмӓшвлӓ

• 269 — Легенда семӹнь, ти кечӹн полевой врач дӓ священник Валентинӹм император Клавдийӹн воинвлӓжӹн ӹдӹрӹм нӓлде ӹлӹмӓш гишӓн приказшым пыдыртымыжы гишӓн казньымы. Валентин христиан овуца семӹнь кымыланвлӓм йӹвӹрт венчӓен.
• 1009 — Истрический источниквлӓштӹ (Кведлинбург анналвлӓштӹ) пӹтӓришӹ гӓнӓ Литва топоним сирӓлтӹн, кынам миссионер Бруно Бонифацийӹм Русь дон Литван цикӹштӹ пуштмы гишӓн сирӹмӹ.
• 1349 — Шим колымаш: Страсбургышты чумам шӓрӹмӹ гишӓн вуйнаматеш лыкмы 2000 нӓрӹ еврейӹм пуштмы. Казимир III перегӓлт кодшы еврейвлӓлӓн Польшышты шӹлмӹ вӓрӹм пуэн.
• 1706 — Москван йыдпелвел тӹрӹштӹжӹ, Сухарев башня шайылны Петр I лекӓрцӓн кушкышвлӓм анжен кушташ манын, Аптекарь кавштавичӹм пачын. Кӹзӹт М. В. Ломоносов лӹмӓн МГУ-н Ботанический садшы – Российӹштӹ ик сек тошты ботанический научный учреждени.
• 1721 — цӓрӹмӹ патриаршество вӓреш (Сенат доно тӧр шӹндӹмӹ ылын) Духовный регламент негӹцеш император Петр I ӹштӹмӹ Святейший Правительствующий Синод торжественно пачылтеш.
• 1779 — США-н ирӹкшӹ верц вырсы: Эндрю Пикенс вуйлатымы американский повстанецвлӓн войскавлӓштӹ Кетль-Крик кредӓлмӓшӹштӹ Джон Бойдын лоялиствлӓжӹм шин шӓлӓтенӹт.
• 1834 — Лионышты кошывлӓн цымыр стачкышты тӹнгӓлӹн, тӹдӹн годым пӓшӓзӹвлӓн революционный кредӓлмӓшӹштӹн символжы семӹнь пӹтӓришӹ гӓнӓ Якшар флагым лӱктӓлмӹ.
• 1849 — Нью-Йоркышты Джеймс Нокс Полк США-н фотографируйымы пӹтӓришӹ действуйышы президентшӹ лин.
• 1859 — Орегон территори США-н 42-шы штатшы лиэш.
• 1876 — Александр Белл США-н 174465-ше №-ӓн патентлӓн ядмашым пуэн, тӹдӹм «метод дӓ аппарат... попымым дӓ молы юквлӓм телеграф доно колташ … электрический коэвлӓ палшымы доно» (7 мартын патентӹм нӓлӹн) манын сирен анжыкта. Лачокшым гӹнь, телефон гишӓн попалтын.
• 1892 — Т.И. Ивановский вирусвлӓм инфекцин этиологический факторжы семӹнь пачын, тидӹжӹ вирусологилӓн негӹцӹм пиштен.
• 1903 — США-шты торгейӹмӓш министерствым ӹштӹмӹ.
• 1907 — Львовыштышы искусство галерейӹм ӹштӹмӹ.
• 1912 — Аризона Территори США-н 48-шӹ штатшы лиэш.
• 1929 — Чикагошты Святой Валентин кечӹн шидӓлмӓш.
• 1933 — Парижӹштӹ тӧр жепӹн пӹтӓришӹ телефон службыжы пачылтеш.
• 1937 — Москвашты Актёрын пӧртшӹ пачылтын.
• 1950 — Москвашты келшӹмӓш, ушем дӓ вӓшӓ-вӓш палшымы гишӓн Совет-китай договорым подписӓйӹмӹ (1950 и 11 апрель гӹц 1980 и 11 апрель якте действуен).
• 1950 — Москвашты КПСС-ын XX съездшӹ пачылтын. Личность культым дӓ, косвенно, Сталинын идеологи пайдажым вырсымы доно утларак пӓлӹмӹ.
• 1961 — Берклиштӹ Калифорништӹшӹ Университетӹштӹ пӹтӓришӹ гӓнӓ103-шы элементӹм, лоуренсийӹм, синтезируйымы.
• 1967 — Мехикошты Латинский Америка дон Карибский бассейн кугижӓншӹвлӓн ввуйлатышывлӓштӹн вӓшлимӓшӹштӹ годым «Латинский Америкышты дӓ Карибский бассейнӹштӹ ядерный оружим кычылтмым цӓрӹмӓш гишӓн договорым», Латинский Америка дон Карибский бассейн территориштӹ ядерный агыл зоным ӹштӹмӹ гишӓн шукы монгыран актым подписӓйӹмӹ.
• 1972 — Усков дон Краснопольский режиссёрвлӓн «Тени исчезают в полдень» советский телефильмӹштӹн премьерӹжӹ.
• 1995 — Borland Delphi-н пӹтӓришӹ версийжӹм анжыктен.
• 2003 — 6,5 иӓш Долли клонируйымы шарык колен.
• 2005 — YouTube сервисӹм ӹштӹмӹ.
• 2011 — Арабский шошым: Бахрейнӹштӹ восстани тӹнгӓлӹн.

Шачыныт

Тенгеок анжы: Категори:14 февральын шачшывлӓ

• 1926 — Геннадий Матюковский, мары сирӹзӹ, поэт, сӓрӹшӹ, СССР Сирӹзӹвлӓ ушемӹн членжӹ (1949), Мары АССР-ын Кугижӓншӹ премин лауреатшы (1972), Мары АССР-ын Халык поэтшӹ (1980), РСФСР-ын культурын заслуженный пӓшӓзӹжӹ (1986)

.

• 1952 — Тимофей Петухов, мары сирӹзӹ, поэт, артист.

Коленӹт

Тенгеок анжы: Категори:14 февральын колышывлӓ

• 1971 — Вениамин Иванов (Вениамин Михайлович Иванов), мары сирӹзӹ, поэт, драматург, сӓрӹшӹ, СССР Сирӹзӹвлӓ ушемӹн членжӹ (1964).
• 2003 — Павел Васильевич Мальцев, советский военный деятель, военный журналист дӓ сирӹзӹ.
• 2011 — Евгений Афанасьевич Хлебников, йӹлмӹзӹ, учёный, тымдышы, общественный пӓшӓзӹ, философи наукывлӓн кандидат, Мары Эл Республикӹн С. Г. Чавайн лӹмӓн Кугижӓншӹ премин лауреатшы (2011).
• 2021 — Виталий Владимирович Шапкин, советский дӓ российӹштӹшӹ музыкант, флейтист, концертмейстер, тымдышы. РСФСР-ын заслуженный артистшӹ (1991), Мары АССР-ын заслуженный артистшӹ (1980). Мары АССР Кугижӓншӹ премин лауреатшы (1980), Олык Ипай лӹмеш Мары комсомолын премижӹн лауреатшы (1978). Советский композитор, СССР-ын халык артистшӹ, СССР-ын Ленин дӹ Кугижӓншӹ премивлӓн лауреат.

Халык пӓлӹ

• Мардеждӹмӹ игечӹ яжо ливӹ шошымым сӧрӓ.
• Лым лымеш — шошымын шӹрен юр юршаш.

Примечани