18 сентябрь
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 и | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Йӹдӹм тӹлзӹн 18-шӹ кечӹжӹ (18 сентябрь) — григорианский календарь семӹнь ин 261-шӹ (кужемдӹмӹ ивлӓн — 262-шы) кечӹжӹ. Идӓлык пӹтӹмӹ якте 104 кечӹ кодеш.
Йошкар-Олашты ☀️ Кечӹ 2 цӓш 58 минутын лӓктеш, 20 цӓш 38 минутын шӹнзеш. Кечӹн кужыцшы 🕒 17 цӓш 39 минут.
🌓 Пӹтӓришӹ церпет (6.53 тӹлзӹ кечӹ).
Айовлӓ дӓ ӓшӹндӓрӹмӹ кечӹвлӓ
Тенгеок анжы: Категори:18 сентябрьын айовлӓ
— Вӹд тӹшлӹкӹм анжымы цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹ (руш. Всемирный день мониторинга качества воды).- — Электронный книгӓн международный кечӹжӹ (руш. Международный день электронной книги).
Азербайджан — Национальный музыкын кечӹжӹ (руш. День национальной музыки).
Армени — Астрономин кечӹжӹ (руш. День астрономии).
Иран — Персидский литература дӓ поэзи кечӹ (руш. День персидской литературы и поэзии).
Чили — 1810 иӓш Чилин пӹтӓриш правительсвыжым ӓшӹндӓрӹмӹ кечӹ (руш. День памяти первого правительства Чили 1810 года).
Лӹм кечӹ
- Глеб, Елизавета, Захар, Раиса, Максим.
Лиӓлтмӓшвлӓ
Тенгеок анжы: Категори:18 сентябрьын лиӓлтмӓшвлӓ
- 1793 — США-н президентшӹ Джордж Вашингтон Капитолийӹн негӹцӹшкӹжӹ пӹтӓришӹ кӱм пиштен.
- 1810 — Чилин ирӹкшӹм увертӓрӹмӹ.
- 1830 — имни Райлиз Таверн дон Балтимор лошты 9 милян тӓнгӓшӹмӓшӹштӹ пӹтӓришӹ американский паровозым эртен.
- 1851 — «Нью-Йорк таймс» пӹтӓришӹ номер 2 цент ӓк доно лӓктӹн.
- 1925 — совет историштӹ пӹтӓришӹ «Обязательный военный служба гишӓн» законым лыкмы.
- 1932 — Хиджаз дон Недждан Корольжы Абдель Азиз ибн Сауд кок королевствыге иктӹшкӹ ушен. Сӓндӓлӹк Саудовский Арави Королевство маналташ тӹнгӓлӹн.
- 1934 — СССР Нацивлӓн Лигыш пырен.
- 1981 — Франциштӹ казнен пуштмашым цӓрӹмӹ.
- 1986 — Красноярскышты Михаил Горбачёв пӹтӓришӹ гӓнӓ шылдыран фраза лишӹ шамаквлӓжӹм келесен: «Демократи — тидӹ цилӓ ӹштӓш яра агыл».
- 1998 — ICANN («Домен лӹм дӓ IP-адресвлӓм виктӓрӹмӹ шотышты корпораци» (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) формируялтын.
- 2009 — Япоништӹ вирусым, тенгеок сасна гриппӹмӓт, пӹтӓрӓш палшышы антисептикӹм шанен лыкмы.
- 2014 — Шотландин ирӹкшӹ гишӓн референдум: 55% ирӹкӓн ылмы ваштареш ылыныт.
Шачыныт
Тенгеок анжы: Категори:18 сентябрьын шачшывлӓ
- 1901 — Дим Орай, мары совет сирӹзӹ, журналист. Мары сӹлнӹшаян классикшӹ. Кого Ӓтямӱлӓндӹ вырсын участникшӹ. ВКП(б) член[1].
- 1912 — Софья Викторовна Пчелина, руш советский педагог, общественный пӓшӓзӹ. Йошкар-Олан 10-шы №-ӓн кӹдӓлӓш школын завучшы (1947―1962). РСФСР школын заслуженный тымдышыжы (1966). 1966 и гӹц КПСС член.
- 1949 — Алевтина Ильинична Бердинская, культура пӓшӓзӹ. Сернур посёлкышты шачын. 1997-шӹ ин тӹдӹ Республикӹштӹшӹ тетялык книгӓ пӧрт секретариатын вуйлатышыжы должностьыш шагалын. Тенгеок Алевтина Ильинична мары мыры музыкын авторжы семӹнь пӓлӹмӹ.
- 1952 — Геннадий Александрович Мальгин, культура дӓ общественный пӓшӓзӹ, Татарстан Республикӹн культурын заслуженный пӓшӓзӹжӹ.
- 1956 — Иван Михайлович Стрельников, общественный пӓшӓзӹ, «Мары ушемӹн» членжӹ.
- 1960 — Валерий Александрович Чеботкин, художник, Мары Эл кугижӓншӹ премин лауреатшы. Йошкар-Олашты шачын. Пӓшӓ корныжы М. Шкетан лӹмӓн мары халык драма театрышты тӹнгӓлӹн. Йошкар-Олан художественный училищӹштӹжӹ тымден – 5 и вуйлатышы лин. Талантан художникӹн пӓшӓжӹвлӓ Нью-Йоркышты, Прагышты, Парижӹштӹ дӓ молы халаштышы выставкывлӓштӹ линӹт.
- 1979 — Наталья Васильевна Пушкина, журналист, кугижӓншӹ дӓ общественный пӓшӓзӹ, культура пӓшӓзӹ. Мары Эл Республикӹн VII созыв Кугижӓншӹ Погынымашыжын депутатшы, «Российӹн марынвлӓн Федеральный национально-культурный автономи» общественный организацин исполнительный директоржы, Мары Элӹштӹ «Межэтнический журналистикӹн гильди» межрегиональный общественный организацин отделжӹе вуйлатышыжы ылеш.
Коленӹт
Тенгеок анжы: Категори:18 сентябрьын колышывлӓ
Халык пӓлӹ
- Шӹргӹштӹ пӹзӹлмӹ шукы гӹнь, шӹжӹ юран лиэш, чӹдӹ гӹнь — кукшы.
- Ӹлӹштӓш сӓремӓлтӹн – тел ирӹрӓк толеш дӓ ӱштӹ лиэш.