Пайскырык
| Сола | |
| Пайскырык | |
|---|---|
| руш. Пайгусово | |
| | |
| 56°10′53″ с. ш. 46°18′10″ в. д.GЯO | |
| Мӱлӓндӹ |
|
| Субъект Федерации | Мары Эл |
| Муниципальный район | Кырык мары |
| Сола поселени | Пайскырык |
| Истори дӓ географи | |
| Цӓшӹн ӹштӹжӹ | UTC+3:00[d] |
| Халыкын чотшы | |
| Халык |
|
| Официальный йӹлмӹ | Мары йӹлмӹ дӓ Руш йӹлмӹ |
| Цифровой идентификаторвлӓ | |
| Телефонын кодшы | +7 83632 |
| Почтын индексшӹ | 425316 |
| ОКАТО код | 88208855001 |
| ОКТМО код | 88608455101 |
| ГКГН-шты номер | 0716190 |
|
|
|
Пайскырык (руш. Пайгусово)[2] — Россий Федераци Мары Эл Кырык мары районыштышы сола, техеньок лӹмӓн сола поселенин ӹрдӹжӹ.
Халык шот 355 эдем (2014 год).
Географи вӓр
Пайскырык сола изирӓк кырык вӹлнӹ, Сумка ӓнгӹрӹн вургымла сирӹштӹжӹ, тӹшкӹ Пӹнгель ӓнгӹр йоген пырымы вӓрӹштӹ, Козьмодемьянск — Яштуга корны вӹлнӹ район ӹрдӹ гӹц 43 км палны, Микрӓк сола гӹц 10 км палны, вӓрлӓнен.
Истори
Пайскырык — Акпарс шӱдӹн (сотньын) тошты мары сола, XVI курым гӹц пӓлӹмӹ. «Пайскырык» мары лӹм кок шамак гӹц лин: «Пайс» — сек пӹтӓри ӹлӓш толшывлӓ логӹц иктӹжӹн лӹмжӹ дӓ «кырык». Тиштӹшӹ халыкын тӹнг пӓшӓжӹ — мӱлӓндӹм кыралын дӓ вольыкым анжен. Тӹлец пасна солашты подсобный промысел манмы виӓнгӹн, ӓпшӓткуды ылын, тир ӹштӹшӹ мастарвлӓ, мижгем йӧрӹшӹвлӓ дӓ миж лӱлшӹвлӓ ылыныт[3].
XVIII курым кӹдӓлнӹ сола церкӹ приходын ӹрдӹжӹ лин. 1744 ин солашты пу церкӹм чангымы[3].
XVIII курым мычашты — XX курым тӹнгӓлтӹштӹ сола Козьмодемьянск уездӹн Кого Йынгы волостьышкыжы пырен[4].
1829 ин Христос Шачмы лӹмеш кӱ церкӹм чангымы. 1860-1870-шӹ ивлӓн тӹдӹм у трапезный доно когоэмденӹт, кок — Христос анзыц толшы Иоаннын Шачмыжы лӹмеш дӓ Йымы Ӓвӓн Казанский иконжы лӹмеш — шокшы приделӹм свящӓенӹт. Храм сага церкӹ-приход школ ылын. 1937 ин служба цӓрнен, зданим сельпо складлан пумы. 1994 и гӹц храм угӹц ӹштӓш тӹнгӓлӹн. Кӹзӹт церкӹ сага рушӓрня школ пӓшӓм ӹштӓ[5].
1917 ин сола Пайскырык сельсоветӹн дӓ техеньок лӹмӓн волостьын ӹрдӹжӹ лин. 1924—1931 ивлӓн Пайскырык сельсовет Йӱрнӹ кантоныш пырен[4].
1930 ин солашты «Совет власть» («Власть Советов») колхозым ӹштӹмӹ[4].
1931 и гӹц сола Кырык мары дӓ Йоласал районвлӓштӹшӹ Пӹнгельйӓл сельсовет составышкы пырен, 1954 и гӹц — Йоласал дӓ Кырык мары районвлӓштӹшӹ Пайскырык сельсоветӹн ӹрдӹжӹ[4].
Кого Ӓтямӱлӓндӹ вырсы паштек сола «Большевик» колхоз составыш пырен[4].
Халык
2001 и 1 январь жепеш солашты 320 эдем ӹлен, 106 пӧрт хозанлык ылын, нӹнӹ логӹц 10 — йӓрӓ.
Описани
Солашты вӹд пумы централизованный система улы[4].
Сола библиотека дӓ культура пӧрт пӓшӓм ӹштӓт. Фельдшер пункт, ветеринар участок, почта отделени дӓ качкыш лапкавлӓ ылыт.
- Образовани
- Религи
Примечани
- ↑ https://mari-el.gov.ru/upload/medialibrary/ab5/9n1yll7qcb089o9o3eoirn4hjvcj96kj.doc
- ↑ Перечень населенных пунктов, входящих в состав муниципальных образований Республики Марий Эл(неопр.). web.archive.org. Тергӹмӹ кечӹ: 11 декабрьын 2025.
- ↑ 1 2 Горномарийский район, 2006, с. 483—492.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009.
- ↑ Церковь Рождества Христова (с. Пайгусово) (руш.). Йошкар-Олинская епархия РПЦ. Тергӹмӹ кечӹ: 19 декабрьын 2025. Архивировано из оригинала 4 мартын 2016 года.
- ↑ https://web.archive.org/web/20160314122816/http://lingvarium.org/russia/BD/02c_Marii-El_new.xls.
- ↑ https://www.webcitation.org/mainframe.php.
- ↑ https://mari-el.gov.ru/upload/medialibrary/ab5/9n1yll7qcb089o9o3eoirn4hjvcj96kj.doc.
Литература
- Село Пайгусово (Пайскырык) // Горномарийский район. — Йошкар-Ола, 2006. — С. 483—492. — 648 с. — (История сёл и деревень Республики Марий Эл). — 750 экз. — ISBN 5-87898-320-6.
- Село Пайгусово (Пайскырык) // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 607—608. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.