Пӓшӓ лӹмнерӓн хала

Ирӹкӓн энциклопеди Википеди гӹц материал
Пӓшӓ лӹмнерӓн хала
Сӓндӓлӹк  Россий
Тип Россий Федерацин почётан лӹм
Кӱлӓн пуат Российӹштӹшӹ халавлӓлӓн пуалтеш, кышты ӹлӹшӹвлӓ 1941–1945 ивлӓ годым Кого Отечественный вырсышты Сӹнгӹмӓшӹм лишемдӓш манын ӹшке пӓшӓштӹ доно когон палшенӹт
Кымылангдымашын виржӹ предприятивлӓм дӓ нӹнӹн пӓшӓзӹвлӓм кугижӓншӹ награда доно кымылангдымаш, 1941—1945 ивлӓ годым халашты ӹлӹшӹвлӓн пӓшӓштӹ героизмӹштӹ гишӓн фактвлӓ
Статус пуалтеш
Статистика
Ӹштӹмӹ кечӹ 2020 и 1 март
Икшӹ награждайымаш 2020 и 2 июль
Пӹтӓртӹш награждайымаш 2025 и 15 январь
Награждайымашын чотшы 70
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

Пӓшӓ лӹмнерӓн хала — 2020 и 1 марташ[1] «1941-1945 ивлӓн ылшы Кого Отечественный вырсы годым тылышты труйышывлӓн подвигӹштӹм ӓштӓш манын» федеральный закон доно пингӹдемдӹмӹ Россий Федерацин почётан лӹм[2]; Россий Федерациштӹшӹ тӹ халавлӓлӓн пуалтеш, «кышты 1941-1945 ивлӓн Кого Отечественный вырсы веремӓн сӹнгӹмӓшӹм лишемдӓш палшаш манын, эдемвлӓ пиш кого пӓшӓм ӹштенӹт, тӹгодым тӹшкӓ пӓшӓ героизмӹм дӓ патыр ылмыштым анжыктенӹт, лач тидӹн гишӓн халаштышы промышленностян предприятивлӓштӹ сӓр дӓ гражданский продукцим цӓрнӹде ӹштен шалгенӹт»[3].

«Пӓшӓ лӹмнерӓн хала» лӹмӹм пумылан негӹцвлӓ:

1) предприятивлӓлӓн кугижӓншӹ наградывлӓм дӓ (ӓль) нӹнӹлӓн Кугижӓншӹ Оборона Комитетӹн ванжышы якшар знамӹвлӓм пумаш;

2) предприятивлӓштӹшӹ пӓшӓзӹвлӓлӓн труйымашты айыртемӓлтмӹштӹ гишӓн кугижӓншӹ наградывлӓм кычыктымаш;

3) халашты ӹлӹшӹвлӓн 1941-1945 ивлӓн геройла пӓшӓлӹмӹштӹм документ доно пингӹдемдӹмӹ фактвлӓ[4];

«Пӓшӓ лӹмнерӓн хала» лӹмӹм пумы халашты:

1) халан гербӓн дӓ Россий Федерацин Президентшӹн халалан ти лӹмӹм пумы гишӓн указшын текстӓн стелым шагалтат; 2) 1 майын (Шошым дӓ Пӓшӓ айо), 9 майын (Сӹнгӹмӓш Кечӹ), тенгеок Халан кечӹнжӹ халыклан мероприятивлӓ дӓ айо салютвлӓ эртӓрӓлтӹт[5].

«Пӓшӓ лӹмнерӓн хала» лӹм Россий Федерацин Указшы доно пуалтеш[6].

Званим пумы поратка

Россий Федерацин территориштӹшӹ халалан вӓрӹштӹшӹ виктӓрӹшӹ органлан «Пӓшӓ лӹмнерӓн хала» лӹмӹм пуаш шанымашым ти халашты ӹлӹшӹ эдем ӓль халык ушем пуэн кердеш[7]. Халан вӓрӹштӹшӹ виктӓрӹшӹ органвлӓ ти шанымашым ярыктат гӹнь, тӹдӹм регионыштышы парламентӹш дӓ Россий Федерацин субъектӹн регионыштышы администрациш пуат[8], нӹнӹжӹ тӹдӹм анжат дӓ Россий Федерацин Президент докы халалан «Пӓшӓ лӹмнерӓн хала» лӹмӹм пуаш ходатайствым колтат ӓль ти предложеним карангдат[9].

Регионыштышы властьвлӓ халалан ти лӹмӹм пуаш манын, Россий Президентлӓн ходатайствым сирӓш решӓт гӹнь, ходатайство сага Российӹштӹшӹ Наука академин халалан ти почётан лӹмӹм пуаш негӹцвлӓ ылмым ӹняндӓрӹшӹ экспертӹн иктешлӹмӓшӹм пиштӹмӹлӓ[10].

«Пӓшӓ лӹмнерӓн хала» лӹмӹм пумы гишӓн ходатайствым Российӹштӹшӹ «Сӹнгӹмӓш» оргкомитет анжа[10], а лач почётан «Пӓшӓ лӹмнерӓн хала» званижӹ Россий Федерацин Президентшӹн указшы доно Шошым дӓ Пӓшӓ айо (1 май) кытлан пуалтеш[6].

Инициативӹн историжӹ

Кого Отечественный вырсы веремӓн пӓшӓ подвигвлӓм ӹштӹшӹ Российӹштӹшӹ халавлӓлӓн почётан лӹмӹм ӹштӓш шанымашым ик гӓнӓ веле агыл Российӹштӹшӹ халык дӓ политика пӓшӓзӹвлӓ лыктыныт. Ти статян общественный лӹмвлӓм юж халык организацивлӓ пачыныт.

2009 ин «Герой-халавлӓн кугижӓншӹ ушем» коммерческий агыл партнёрство (вуйлатышы – Совет Союзын кок гӓнӓ Герой, космонавт Виктор Горбатко) общественный почётан мирӹштӹшӹ «Пӓшӓ дӓ сӹр лӹмнерӓн хала» лӹмӹм пачын дӓ ти лӹм гишӓн положеним утверждӓен[11]. Ти коммерческий агыл партнёрство икманяр халалан техень общественный званим пуэн[12].

Российӹштӹ халавлӓлӓн, кыдывлӓн территориштӹ Кого Отечественный Вырсы годым тылышты труйышывлӓ патыр ымыштым, тырхымашым дӓ тӹшкӓ героизмӹм анжыктенӹт, «Пӓшӓ лӹмнерӓн хала» почётан лӹмӹм пумы гишӓн федеральный закон проектвлӓм Российӹштӹшӹ Кугижӓншӹ Думыш 2007 ин Кугижӓншӹ Думын депутатвлӓ Валентин Варенников дӓ Валерий Востротин пыртенӹт ылын[13], 2008 ин – Челябинск областьын Законодательный Погынымашыжы[14], 2014 ин – Кугижӓншӹ Думын депутатвлӓ Виктор Шнейдер, Борис Зубицкий, Сергей Каргинов, Вячеслав Тимченко, Сергей Поддубный, Федераци Кӓнгӓшӹн член Валерий Шнякин[15][16], 2016 ин – Гугижӓншӹ Думын депутат Олег Смолин[17].

2017 ин «Пӓшӓ лӹмнерӓн хала» почётан лӹмӹм пумы инициативым «Российӹштӹшӹ халхалык инициатива» порталышкы колтымы ылын, дӓ тӹдӹм тӹшӓкен публикуенӹт[18].

2019 ин пӹтӓришӹ пелӹнжӹ Удмурт Республикӹн Кугижӓншӹ Кӓнгӓшӹжӹ Россий Федерацин Кугижӓншӹ Думышкы «Россий Федерацин "Пӓшӓ сӓрзӹ лӹмнерӓн хала" почётан лӹм гишӓн» федеральный законын проектӹм[19], а Нижний Новгород кымдемӹн Законодательный погынжы – «Россий Федерацин "Сӓрзӹ-пӓшӓ лӹмнерӓн хала" почётан лӹм гишӓн» федеральный законын проектӹм пыртенӹт[20].

2019 ин 14 декабрьын «Россий Федерацин "Пӓшӓ лӹмнерӓн хала" почётан лӹм гишӓн» федеральный законын проектшӹм Российӹн Кугижӓншӹ Думышкы Российӹн Президентшӹ Владимир Путин пыртен[21]. 2020 ин 20 февральын законопректӹм Российӹн Кугижӓншӹ Думыжы кымшы (остатка лыдмашышты) пыртен, 2020 ин 26 февральын Российӹн Федераци Кӓнгӓшӹжӹ тӹдӹм ярыктен дӓ 2020 ин 1 мартын «Россий Федерацин "Пӓшӓ лӹмнерӓн хала" почётан лӹм гишӓн» 41 № Федеральный законеш Российӹн президентшӹ Владимир Путин кидшӹм пиштен[22].

2020 ин 29 июньын СНГ-н парламетвлӓ лоштышы ассамблейжӹ Российӹштӹ халавлӓлӓн пӓшӓ лӹмнерӓн хала лӹмӹм пумашым ярыктен дӓ ти практикӹм вес элвлӓштӓт пырташ сватаен[23].

Званим нӓлшӹ халавлӓ

2020

2020 ин 2 июльын «Пӓшӓ лӹмнерӓн хала» лӹмӹм Боровичи, Екатеринбург, Иваново, Ижевск, Иркутск, Казань, Магнитогорск, Нижний Новгород, Нижний Тагил, Новокузнецк, Новосибирск, Омск, Пермь, Самара, Саратов, Томск, Ульяновск, Уфа, Челябинск, Ярославль халавлӓлӓн пумы[24].

2021

2021 ин 20 майын «Пӓшӓ лӹмнерӓн хала» лӹмӹм Россий Федерацин луаткок халалан пуэнӹт: Барнаул, Каменск-Уральск, Киров, Коломна, Комсомольск-на-Амуре, Красноярск, Магадан, Пенза, Рыбинск, Северодвинск, Тюмень, Шавашар[25].

2021 ин 10 сентябрьын «Пӓшӓ лӹмнерӓн хала» лӹмӹм Россий Федерацин луаткок халалан пумы: Алдан, Бологое, Воркута, Дзержинск, Кемерово, Кострома, Лысьва, Мончегорск, Оха, Ступино, Сызрань, Чита[26].

2022

2022 ин 15 ноябрьын «Пӓшӓ лӹмнерӓн хала» лӹмӹм Россий Федерацин шӹм халалан пумы: Астрахань, Вологда, Златоуст, Каспийск, Норильск, Орск, Якутск. Тенгеок ти лӹмӹм Горловка дӓ Лугансклан пумы[27].

2023

2023 ин 11 сентябрьын «Пӓшӓ лӹмнерӓн хала» лӹмӹм Россий Федерацин лу халалан пумы: Владимир, Воткинск, Находка, Новомосковск, Подольск, Прокопьевск, Рязань, Рубцовск, Улан-Уде дӓ Ханты-Мансийск[28].

2025

2025 ин 15 январьын «Пӓшӓ лӹмнерӓн хала» лӹмӹм Россий Федерацин шӹм халалан пумы: Верхняя Пышма, Зеленодольск, Ишимбай, Курган, Ленинск-Кузнецк, Миасс, Салехард[29].

Карта

Пӓшӓ лӹмнерӓн хала (Россия)
Российыште паша чап ола-влак 2025 ий 15 январьлан

Нумизматикӹштӹ

2021-2023 ивлӓн Российӹн Банкшы пӓшӓ лӹмнерӓн халавлӓ лӹмеш «Пӓшӓ лӹмнерӓн хала» сериӓн 12 кӹртни оксам лыктын[30]. 2024 ин ти серин эче 4 кӹртни оксам лыкмы[31].

  • Россий Банкын кӹртни оксавлӓ
  • RR5714-0075R 10 рублей сталь 2021 реверс Города трудовой доблести - Боровичи.png
  • RR5714-0076R 10 рублей сталь 2021 реверс Города трудовой доблести - Екатеринбург.png
  • 5714-0077r.png
  • 5714-0078r.png
  • 5714-0079r.png
  • 5714-0080r.png
  • 5714-0081r.png
  • 5714-0082r.png
  • RR5714-0087R.png
  • RR5714-0088R.png
  • RR5714-0089R.png
  • RR5714-0090R.png
  • RR5714-0096R.png
  • RR5714-0097R.png
  • RR5714-0098R.png
  • RR5714-0099R.png

Примечани

  1. ↑ Федеральный закон от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 16 апрельӹн 2020. Архивируйымы 6 апрельӹн 2020 года.
  2. ↑ Преамбула Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 16 апрельӹн 2020. Архивируйымы 6 апрельӹн 2020 года.
  3. ↑ Часть 1 статьи 1 Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 16 апрельӹн 2020. Архивируйымы 6 апрельӹн 2020 года.
  4. ↑ Часть 2 статьи 1 Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 16 апрельӹн 2020. Архивируйымы 4 майын 2020 года.
  5. ↑ Часть 3 статьи 2 Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 16 апрельӹн 2020. Архивируйымы 4 майын 2020 года.
  6. ↑ 1 2 Часть 4 статьи 1 Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 16 апрельӹн 2020. Архивируйымы 4 майын 2020 года.
  7. ↑ Часть 1 статьи 3 Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 21 апрельӹн 2020. Архивируйымы 4 майын 2020 года.
  8. ↑ Часть 2 статьи 3 Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 21 апрельӹн 2020. Архивируйымы 4 майын 2020 года.
  9. ↑ Часть 3 статьи 3 Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 21 апрельӹн 2020. Архивируйымы 4 майын 2020 года.
  10. ↑ 1 2 Часть 3 статьи 1 Федерального закона от 01.03.2020 № 41-ФЗ «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой доблести“». publication.pravo.gov.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 16 апрельӹн 2020. Архивируйымы 4 майын 2020 года.
  11. ↑ Положение о почётном международном звании «Город Трудовой Доблести и Славы». Тергӹмӹ кечӹ: 21 июньын 2022. Архивируйымы 30 мартын 2022 года.
  12. ↑ Города Трудовой Доблести и Славы. Тергӹмӹ кечӹ: 21 июньын 2022. Архивируйымы 27 мартын 2022 года.
  13. ↑ Законопроект № 487496-4 «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой славы“» Архивный копи от 5 октябрьын 2019 на Wayback Machine, СОЗД ГАС «Законотворчество»
  14. ↑ Законопроект № 54645-5 «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой славы“» Архивный копи от 5 октябрьын 2019 на Wayback Machine, СОЗД ГАС «Законотворчество»
  15. ↑ Звание «Город трудовой славы» будут присваивать за вклад в Победу Архивный копи от 14 декабрьын 2019 на Wayback Machine, «Российская газета», 18.04.2014
  16. ↑ Законопроект № 502288-6 «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой славы“» Архивный копи от 5 октябрьын 2019 на Wayback Machine, СОЗД ГАС «Законотворчество»
  17. ↑ Предлагается установить почетное звание «Город трудовой славы». Тергӹмӹ кечӹ: 14 декабрьын 2019. Архивируйымы 14 декабрьын 2019 года.
  18. ↑ Установить почетное звание «Город трудовой славы» Архивный копи от 14 декабрьын 2019 на Wayback Machine, Российская общественная инициатива
  19. ↑ Законопроект № 710424-7 «О почетном звании Российской Федерации „Город трудовой славы“» Архивный копи от 27 сентябрьын 2019 на Wayback Machine, СОЗД ГАС «Законотворчество»
  20. ↑ Законопроект № 724173-7 «О почетном звании Российской Федерации „Город военно-трудовой славы“» Архивный копи от 30 сентябрьын 2019 на Wayback Machine, СОЗД ГАС «Законотворчество»
  21. ↑ Путин внес в Госдуму законопроект о звании «Город трудовой доблести». Тергӹмӹ кечӹ: 14 декабрьын 2019. Архивируйымы 14 декабрьын 2019 года.
  22. ↑ Федеральный закон от 01.03.2020 № 41-ФЗ. publication.pravo.gov.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 3 мартын 2020. Архивируйымы 2 мартын 2020 года.
  23. ↑ В странах СНГ могут появиться города трудовой доблести. Тергӹмӹ кечӹ: 7 августын 2020. Архивируйымы 10 августын 2020 года.
  24. ↑ Указ о присвоении почётного звания Российской Федерации «Город трудовой доблести». Тергӹмӹ кечӹ: 2 июльын 2020. Архивируйымы 2 июльын 2020 года.
  25. ↑ Указ о присвоении почётного звания Российской Федерации «Город трудовой доблести». Тергӹмӹ кечӹ: 10 сентябрьын 2021. Архивируйымы 10 сентябрьын 2021 года.
  26. ↑ Указ о присвоении почётного звания «Город трудовой доблести». Тергӹмӹ кечӹ: 10 сентябрьын 2021. Архивируйымы 10 сентябрьын 2021 года.
  27. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 15.11.2022 № 829 ∙ Официальное опубликование правовых актов ∙ Официальный интернет-портал правовой информации. publication.pravo.gov.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 15 ноябрьын 2022. Архивируйымы 15 ноябрьын 2022 года.
  28. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 11.09.2023 № 668 ∙ Официальное опубликование правовых актов ∙ Официальный интернет-портал правовой информации (руш.). publication.pravo.gov.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 12 сентябрьын 2023. Архивируйымы 13 сентябрьын 2023 года.
  29. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 15.01.2025 № 16 ∙ Официальное опубликование правовых актов (руш.). publication.pravo.gov.ru (15 январьын 2025). Тергӹмӹ кечӹ: 15 январьын 2025.
  30. ↑ База данных по памятным и инвестиционным монетам. Банк России. cbr.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 18 мартын 2023. Архивируйымы 18 мартын 2023 года.
  31. ↑ Серия «Города трудовой доблести»: новые монеты. Банк России. cbr.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 5 майын 2024.
«https://mrj.ruwiki.ru/w/index.php?title=Пӓшӓ_лӹмнерӓн_хала&oldid=315031» гӹц нӓлмӹ