Капитонова, Фёкла Сергеевна
| Фёкла Сергеевна Капитонова | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
| Шачмы кечӹ | 1934 и 28 июль | |||
| Шачмы вӓр | а. м. Элеволко сола, У Торъял район, Мары автономный область, РСФСР, СССР | |||
| Колымы кечӹ | 2002 и 18 февраль (67 и) | |||
| Колымы вӓр | а. м. Пурсанур сола, Медведево район, Мары Эл, Россий | |||
| Гражданство |
 СССР  Россий |
|||
| Награда дӓ премивлӓ |
|
|||
Фёкла Сергеевна Капитонова (1934 и 28 июль, У Торъял район, Горьков кымдем — 2002 и 18 февраль, а. м. Пурсанур, Мары Эл) — совет общественный деятель дӓ солаштышы хозанлык пӓшӓн передовикшӹ. Мары АССР Кӱшӹл Советӹн 10-шы дон 11-шӹ созыввлӓн депутатшы (1980—1990). Пӓшӓштӹ кого сӹнгӹмӓшӹш шомылан СССР Кугижӓншӹ премин лауреатшы (1984). Социалистический Пӓшӓн Геройжы (1990).
Ӹлӹмӓш корныжы
1934 ин 28 июльын Мары автономный областьын У Торъял районыштышы а. м. Элеволко солашты хресӓнь семняэш шачын.
1953 и гӹц У Торъялыштышы солаштышы хозанлык механизаци школжым пӹтӓрӹмӹ паштек Ф. С. Капитонова Алексеевский машина-трактор станциштӹ ДТ-54 трактор доно трактористӹн пӓшӓм ӹштӓш тӹнгӓлӹн[1].
1957 и гӹц Алексеевский машина-трактор станцим питӹрӹмӹ паштек Ф. С. Капитонова Волгоград областьышты сакой должностьышты цацен — шукы йиш пӓшӓм ӹштӹшӹ, токышты мотористка, медпунктышты медшыжар дӓ доярка лин[2].
1969 и гӹц Ф. С. Капитонова Мары АССР-ыш пӧртӹлӹн дӓ С. С. Жилинӹн вуйлатымы «Семёновский» совхозын Кома шӹшер фермӹштӹ вольык пукшышын пӓшӓм ӹштӓш тӹнгӓлӹн, варарак доярка, ышкалым машина доно ӹштӹмӹ пӓшӓштӹ оператор лин[2].
1974 и гӹц, Кома шӹшер фермӹш голландский вырлык ышкалым кондымыкы, Ф. С. Капитонова 50 туна гӹц ӹштӓш ярал лишӹ 25 ышкалым йӓмдӹлен. Вес тӹшкӓ вольык гӹц Ф. С. Капитонова ӹшкӹлӓнжӹ угӹц ӹштӓш ярал лишӹ ышкал тӹшкӓм поген, тиштӹ шӹшер лӓктӹш изин-олен яжоэмӹн. 1974 и гӹц Ф. С. Капитонова СССР Халык хозанлыкын сӹнгӹмӓш выставкын соок участницӹжӹ ылын[2][1].
1977 ин Ф. С. Капитонова Мары АССР-ышты шӹшер лӓктӹш доно сек пӹтӓри куд тӹжемӹм ванжен, таманяры ышкалжы шӹшерӹм 6250 килограмм якте пуэн, а 1978 ин — 6353 килограммым, эче икманяр и техеньок кӱкшӹцӹштӹ лин. Ф. С. Капитонован тӹшкӓштӹжӹ рекордсменка ышкалвлӓ гӹц сек кого шӹшер лӓктыш кечеш 35-37 килограммыш шуын, ик ышкалжы кымшы лактациштӹ 7370 килограмм шӹшерӹм пуэн[2].
1981 ин 13 мартын «пӓшӓштӹ айыртемӓлтмӹлӓн дӓ 1979 иӓш планым ӹштӹмӓштӹ дӓ тӹдӹм эртӓрен темӹмӓштӹ сӹнгӹмӓшлӓн» СССР Кӱшӹл Совет Президиумын указшы доно Фёкла Сергеевна Капитонова Пӓшӓ Якшар Знамӹн орден доно награждайымы ылын[2].
Ф. С. Капитонова «Семёновский» кугижӓншӹ племенной заводын вольык анжышывлӓ лошты социалистический тӓнгӓшӹмӓштӹ дӓ Марий АССР-ын дояркывлӓн «Кого шӹшер верц» и йӹде эртӓрӹмӹ профессиональный кункурсышты каждый ин сӓнгӹшӹш лӓктӹн[2][1].
1984 ин «наукын сӹнгӹмӓшӹжӹм да анзыл опытым кычылтмы гишӓн вольык анжымашты кӱкшӹ качестван продукцим ӹштен лыкмашым кузыктымашты яжо лӓктӹшлӓн» Фёкла Сергеевна Капитоновалан пӓшӓштӹ кого сӹнгӹмӓшӹш шомы гишӓн СССР-н Кугижӓншӹ премим пумы[2].
1986 ин 29 августын «пӓшӓштӹ пиш кӱкшӹ лӓктӹшлӓн дӓ 1985 иӓш планым шоктымы годым сӹнгӹмӓшӹш шомы гишӓн дӓ пӓшӓн тӹшлӹкшӹм, лӓктӹшӹжӹм когоэмдӹмӹ шотышты ӹшке вӹкӹ нӓлмӹ социалистический обязательствым шоктымашты сӹнгӹмӓшлӓн» СССР Кӱшӹл Совет Президиумын указшы доно Фёкла Сергеевна Капитоновам Ленин орден доно награждайымы[2].
1990 ин 27 июльын СССР Кӱшӹл Совет Президиумын указшы доно «анзыл технологим шӹнгдӓрӹмӹ гишӓн кӹтӧн шӹшер лӓктӹшӹжӹм кузыктымашты кого сӹнгӹмӓшӹш шомылан, шӹшер лӓктӹшӹм когоэмдӹмӓштӹ когон палшымыжлан дӓ пӓшӓштӹ героизмӹм анжыктымыжлан» Фёкла Сергеевна Капитоновалан Социалистический Пӓшӓн Геройжы званим пумы дӓ тӹдӹлӓн Ленин орден дӓ «Сарла ден Молот» шӧртньӹ медальым кычыктымы[2].
Мары АССР Кӱшӹл Советӹн 10-шы дон 11-шӹ созыввлӓн депутатеш (1980—1990) дӓ Мары АССР Кӱшӹл Совет Президиум председательӹн вашталтышеш, Медведево районыштышы Халык депутатвлӓн кӓнгӓшӹн депутатеш, тенгеок КПСС-ын XXVII съездӹн (1986) делегатеш айыралтын[2][1].
1991 и гӹц Ф. С. Капитонова заслуженный кӓнӹмӓшкӹ лӓктӹн, Медведево районыштышы а. м. Пурсанур солашты ӹлен.
2002 ин 18 февральын колен.
Мактымаш
- «Сарла дон Молот» медаль (27.07.1990)
- Кок Ленин орден (29.08.1986, 27.07.1990)
- Пӓшӓ Якшар Знамӹн орден (13.03.1981)
- ВДНХ-н медальжывлӓ
- Марий АССР Кӱшӹл Совет Президиумын почётан грамотшы (1977, 1984, 1989)[4]
Звани
- Мары АССР солаштышы хозанлыкын заслуженный пӓшӓзӹжӹ (1983)
Премивлӓ
- Пӓшӓштӹ кого сӹнгӹмӓшӹш шомылан СССР Кугижӓншӹ премижӹ (1984 — «наукын сӹнгӹмӓшӹжӹм да анзыл опытым кычылтмы гишӓн вольык анжымашты кӱкшӹ качестван продукцим ӹштен лыкмашым кузыктымашты яжо лӓктӹшлӓн»)
- ВЦСПС-н премижӹ (1985 — 11-шӹ вӹциӓшӹн (1981—1985) заданижӹм яжон ӹштӹмӹлӓн дӓ эртӓрен темӹмӹлӓн)
Примечани
- ↑ 1 2 3 4 5 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 417.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 С. Кузоватов. Капитонова Фёкла Сергеевна (руш.). Сайт «Герои страны». Тергӹмӹ кечӹ: 25 апрельӹн 2020.
- ↑ Постановление ЦК КПСС и СМ СССР «О присуждении Государственных премий СССР за выдающиеся достижения в труде передовикам Всесоюзного социалистического соревнования». Газета «Правда», 7 ноября 1980—1984 гг.
- ↑ Мочаев, 2017, с. 192.
Литература
- Мерзляков П. С. Золотой подойник: [Об операторе машинного доения госплемзавода «Семёновский» Медведевского района Ф. С. Капитоновой]. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1981. — 46 с.: ил.; 20 см. — (Всероссийская серия «Мастера животноводства»).
- Капитонова Фёкла Сергеевна // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 417. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Мочаев В. А., Одинцова З. Н. Капитонова Фёкла Сергеевна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 191—192. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.