Заболотских, Яков Николаевич
| Яков Николаевич Заболотских | |
|---|---|
 | |
| Шачмы кечӹ | 29 июнь 1929 (97 и) |
| Шачмы вӓр |
|
| Сӓндӓлӹк | |
| Награда дӓ премивлӓ |
  |
Яков Николаевич Заболотских (1929 и 29 июнь, Юмочка сола, Мары автономный область) — пӓшӓ ветеран, спортсмен. «1941–1945-шӹ ивлӓштӹшӹ Кого Ӓтямӱлӓндӹ вырсышты Сӹнгӹмӓшлӓн 80 и теммӹ лӹмеш» лӹмгечӹ медаль доно пӓлдӹртӓлтӹн (2025).
Ӹлӹмӓш корныжы
Яков Заболотских 1929 ин, 29 июньын Мари-Турек монгыр Юмочка солашты шачын. Вырсы тӹнгӓлмӹ гишӓн митингӹштӹ пӓлен нӓлӹн. Тӹнӓм солашты радио тымдышыжын веле лин. Тӹдӹ докы вырсыштышы уверӹм цилӓн колышташ кыргыжталыныт. Кынам вырсы тӹнгӓлӹн, Яковлан 12 и ылын. Фашиствлӓ доно кредӓлӓш шанен ӹлен. Вырсышты ылшы когорак ӹзӓжӹн бронепоездшӹм тышман шӓлӓтен. Тӹдӹ Чувашиштӹ тӧрлӹмӹ вӓрӹштӹ лин. Яков Николаевич тӹшкӹ кеен, тӹдӹн сага кодаш шанен, но иквӓреш кеӓш шанышывлӓ молат линӹт дӓ тӹдӹм нӓлделыт. Нелӹн дӓ шужен ӹлӹмӹ вырсы годшы тетя жеп Яковын анзыкылык ӹлӹмӓшӹжӹм вашталтен.
Яков Заболотскихӹн пӓшӓ корныжы вырсы жепӹн тӹнгӓлӹн, анзыц тӹдӹ пӧрт левӓшвлӓм тӧрлен каштын, кӹвервлӓм тӧрлен, вара имни доно пӓшӓм ӹштен. Ик суткашты 70 соткым кырал шокта ылын. Яков 60 килограмман нелӹ мешаквлӓм кандыштын. «Мӹньӹн ӹзӓм вырсы анзыц трактористлӓн пӓшӓм ӹштен. Тӹдӹ колхозышты пӓшӓдӓр шотеш пӓшӓ кечӹлӓн киндӹм нӓлӹн, а вара вырсыш кеен. Мӓ тӹдӹн ӹштен нӓлмӹ киндӹжӹм пиш переген качкынна. Левӓш лӹвӓл шудышты амаленнӓ. Электричество тӹнӓм лиде, пиш пӹсӹн керосинӓт цилӓштӹн пӹтен. Мӹнь лӧценӓм (изикӓм) ӹлӹжтен, ӹдӹрӓмӓшвлӓлӓн валгалтаренӓм, нӹнӹ фронтлан, сӹнгӹмӓш верц пидӹнӹт, ыргенӹт, шӹдӹренӹт». Яков Николаевичӹн вырсы ивлӓн цацен пӓшӓм ӹштӹмӹжӹ, патырлыкшы, тӧр дӓ цаткыды эдем лиӓш йӧнӹм ӹштенӹт.
Яков спортышты кӱкшӹ сӹнгӹмӓшӹшкӹ шон. Тӹдӹ ветеранвлӓ лошты ечӹ доно кыргыжталмашты Россий кӱкшӹцӓн первенствын 7 гӓнӓ сӹнгӹшӹжӹ дӓ 14 гӓнӓ призёржы лин. 85 иӓш ылмыжы годым Яков международный чемпион лин. Вырсы гӹц вара пединститутын истори факультетӹштӹжӹ тыменьӹн, школын вуйлатышылан пыт цацен, вара парти пропагандистлӓн пӓшӓлен. Хоть-махань игечӹ годымат солавлӓшкӹ шукы уштышым ялынат, ечӹ донат каштын.
95 иӓш Яков Заболотских цила кечӹнок кӓп-кӹлӹм шулыкангдышы зарядкым ӹштӓ. Садышты цаца, турим шӹндӓ, кӹцкӹвлӓм кушта, вареньем шолта. Кӹзӹт скандинавский ашкылышты ӹшке вижӹм тергӓ. Тӹдӹ ӹлӹмӓш курым корны гӹц карангаш ак шаны.
Мактымашвлӓ
- «1941–1945-шӹ ивлӓштӹшӹ Кого Ӓтямӱлӓндӹ вырсы жепӹн пӓшӓм пыт ӹштӹмӹлӓн» медаль (1946)[1].
- «1941–1945-шӹ ивлӓштӹшӹ Кого Ӓтямӱлӓндӹ вырсышты Сӹнгӹмӓшлӓн 80 и теммӹ лӹмеш» лӹмгечӹ медаль (2025)[1].