Российӹштӹ донорын национальный кечӹжӹ
| Российӹштӹ донорын национальный кечӹжӹ | |
|---|---|
 | |
| Ӹштӓлтӹн | 2007 и 20 февраль |
| Пӓлемдӓт |
 Россий |
| Кечӹ | 20 апрель |
| Пӓлемдӹмӓш | и йӹде |
| Овуца | награждени, конференцивлӓ |
| Кӹлдӓлтӹн | Российский империштӹ пӹтӓришӹ гӓнӓ гемотрансфузим яжон эртӓрӹмӹ доно |
Российӹштӹ донорын национальный кечӹжӹ (руш. Национальный день донора в России) — и йӹде 20 апрельӹн эртӓрӹмӹ российӹштӹшӹ айо. Пӓшӓ кодекс семӹнь кӓнӹм кечеш ак шотлалт. Тӹдӹм Российский империштӹ пӹтӓришӹ гӓнӓ гемотрансфузим яжон эртӓрӹмӹ событи лӹмеш пингӹдемдӹмӹ, процедурым 1832 ин 20 апрельӹн эртӓрӹмӹ.
Истори
1832 ин 20 апрельӹн петербургский акушер Андрей Вольф пӹтӓриш гӓнӓ вӹрӹм весӹлӓн йоктарымы йӧнӹм ӓзӓ ӹштӹшӹ вӹрӓнгшӹ ӹдӹрӓмӓшлӓн ӹштен[1]. Тӹдӹ Джеймс Бланделлын аппарат дон методикӹжӹм кычылтын, тӹдӹжӹ перви (1818 ин 25 сентябрьын) Лондонышты трансфузим яжон ӹштен[2]. Вара Вольф эче куд гӓнӓ вӹрӹм вӹрӹм весӹлӓн йоктарен, пакылажы ти йӧнӹм руш врач дӓ хирургин профессоржы Сергей Коломнин кычылтын.
2007 ин 20 февральын Донорын национальный кечӹжӹм донорство дӓ вӹр службын ядмашыжывлӓ шотышты заседаништӹ Россий Федерацин Кугижӓншӹ Дума пингӹдемден[3]. 2008 и гӹц Россий Федерацин шулыкым перегӹшӹ министерствыжы дӓ Российӹн Федеральный медико-биологический агентствыжы вӹрӹм дӓ тӹдӹн компонентвлӓм ӹшке кымыл доно пумым виӓнгдӹмӹ шотышты кого программым ӹлӹмӓшӹш пыртат[4]. 2024 ин лыкмы данный семӹнь, Вӹр шотышты служба составыш 487 организаци ден 100 тӱжем нӓрӹ кӱкшӹ квалификациӓн медицинский пӓшӓзӹ пыра[5].
Айон овуцажы
Российӹштӹ донорын национальный кечӹнжӹ медицинский пӓшӓзӹвлӓ доно пресс-конференци, тематический выставка, конференцивлӓ эртӓрӓлтӹт. Медицинский центр дон станцивла вӹрӹм нӓлмӹ шотышты ситӓртӹш акцивлӓм эртӓрӓт[6]. Тидӹ кечӹн вӹрӹм ӓли тӹдӹн компонентвлӓм пуэн шалгышы гражданвлӓм награждаят[7]. Российӹн почётный донорвлӓэш 40 гӓнӓ вӹрӹм дӓ тӹдӹн компонентвлӓм ӓли 60 гӓнӓ плазмым такеш пушы эдемвлӓм шотлалт. Российӹштӹ ӹлӹшӹвлӓ онгыш сӓкӓлтӹмӹ знак гӹц пасна ситӓртӹш льготывлӓм нӓлӹт, тенгеок общественный транспорт доно тӱлӹде кыдалыштын кердӹт[8].
Уштарымы увер
- 2005 ин Донорын цилӓ сӓндӓлӹк лошты кечӹжӹм пингӹдемденӹт. Тӹдӹм 14 июньын пӓлемдӓт, айом физиологи дӓ медицина шотышты Нобелевский преми доно награждайымы Карл Ландштейнерӹн шачмы кечӹжӹ лӹмеш ӹштенӹт, тӹдӹ эдем вӹрӹн сакой группывлӓжӹм пачын[9].
- Федеральный медико-биологический агентствын данныйжы семӹнь, 2024 ин Российӹштӹ вӹрӹм йӓмдӹлӹмӓш, эртӹшӹ и доно тӓнгӓштӓрӹмӓштӹ, 6 %-лӓн кузен дӓ 2,6 миллион литр лин, федеральный регистрӹш 458 тӹжем утла донор пырен[6].
- Кого Ӓтямӱлӓндӹ вырсы жепӹн донорвлӓн шотышты 5,5 миллион эдем якте шон, кредӓлшӹ арми 1,7 миллион литр утла консервируйымы вӹрӹм нӓлӹн, тӹдӹм 7 миллион гӓнӓ вӹрӹм весӹлӓн йоктараш кычылтыныт. Вырсы жепӹн «СССР-ын почётный доноржы» онгыш сӓкӓлтӹмӹ знак доно 15 000 эдемӹм награждайымы[10].
Лӹмлӹ эдемвлӓ лошты донорвлӓ
- Джеки Чан — вӹрӹм соок пуа, 2002 ин «Смокинг» фильмӹм снимайымы годым, Канадын Вӹр службын доноржы лин.
- Криштиану Роналду — 2008 ин «Якшар крестӹн счётшы» компаним мактышы эдем ылын, ӹшкежӹ лу вим пушы донор.
- Джессика Альба — тетя госпитальлӓн вӹрӹм пуа.
- Екатерина Стриженова — эче студент жеп годымок вӹрӹм пуаш тӹнгӓлӹн[4].
- Татьяна Навка — 2011 ин LG компанин донорствым виӓнгдӹмӹ шотышты посолжы лин[11].
Примечани
- ↑ Национальный день донора в России. gkdc1.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 17 апрельӹн 2025.
- ↑ Есть повод гордиться. Медицинская газета (17 апрельӹн 2007). Тергӹмӹ кечӹ: 17 апрельӹн 2025.
- ↑ Национальный День донора крови в России, РИА Новости (11 апрельӹн 2025). Дата обращения: 17 апрельӹн 2025.
- ↑ 1 2 Навка сдаёт кровь168#id1887947 Звездная кровь, Коммерсантъ (20 апрельӹн 2022). Дата обращения: 18 апрельӹн 2025.
- ↑ Вероника Скворцова: В России донорство является не только почетной и благородной миссией, но и важнейшей государственной задачей. bloodfmba.ru (11 июньын 2024). Тергӹмӹ кечӹ: 18 апрельӹн 2025.
- ↑ 1 2 «Единая Россия» организует по всей стране мероприятия к Национальному дню донора крови. er.ru (16 апрельӹн 2025). Тергӹмӹ кечӹ: 17 апрельӹн 2025.
- ↑ 14 июня — Всемирный день донора крови: традиции, тема и мероприятия 2024 года, Известия (13 июньын 2024). Дата обращения: 17 апрельӹн 2025.
- ↑ Национальный день донора в России. pnp.ru (20 апрельӹн 2020). Тергӹмӹ кечӹ: 17 апрельӹн 2025.
- ↑ Всемирный день донора крови, РИА Новости (14 июньын 2024). Дата обращения: 17 апрельӹн 2025.
- ↑ Любопытные факты. yadonor.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 17 апрельӹн 0202.
- ↑ Татьяна Навка стала послом донорства. sport-express.ru (20 апрельӹн 2011). Тергӹмӹ кечӹ: 18 апрельӹн 2025.