Марий памаш (ансамбль)

Марий памаш
Марий памаш
Тӹнг информаци
Жанрвлӓ	фолк[d] дӓ халык мыры[d]
Сӓндӓлӹквлӓ	СССР[d]; Россий;
Ӹштӓлтмӹ вӓр	Йошкар-Ола
Йӹлмӹ	Мары йӹлмӹ
Награда дӓ премивлӓ	Олык Ипай лӹмеш Кугижӓншӹ преми[d] Мары Эл Республикӹн кугижӓншӹ премижӹ[d] Россий Федераци халык халык творчествын заслуженный коллектившӹ[d]

«Марий памаш» (руш. Марийский родник) — халык фольклорно-этнографический ансамбль, Мары Эл Республикӹн ӹшке кымыл доно погынышы коллектившӹ. Олык Ипай лӹмеш Мары комсомолын премижӹн дӓ Мары АССР-ӹн кугижӓншӹ премижӹн (руш) (мар. лауреатшы (1980), Россий Федераци халык творчествын заслуженный коллектившӹ (2011)^[1].

Истори

Ансамбль 1974-шӹ ин Мары АССР-ӹн Культура министерствын инициативыжы доно Халык творчество пӧрт сага цымырген. Ансамбль мары халыкын сакой кымдемӹштӹшӹ этнос тӹшкӓжӹн мыралтен-кушталтымы творчествыжым ӹлӹмӓшӹш пӧртӹлтен, перегӹмӹ дӓ пакыла виӓнгдӹмӹ пӓшӓм ӹштӓ^[2].

Ансамбльым цымырышы дӓ художественный вуйлатышывлӓ логӹц гӹц иктӹжӹ Мары АССР искусствын заслуженный пӓшӓзӹжӹ Виктор Петрович Данилов ылын^[3].

1974-шӹ и гӹц 1993-шы и якте ансамбльын тӹнг балетмейстер-шӹндӹшӹжӹ, «Мары Эл» мырышы дӓ куштышы кугижӓншӹ ансамбльын сылен нӓлмӹ кӓнӹмӓшӹш лӓкшӹ солисткӹжӹ, Мары АССР-ӹн халык артисткӹжӹ, РСФСР-ӹн заслуженный артисткӹжӹ Надежда Прокопьевна Кузнецова-Дружинина ылын^[4]^[5].

Ансамбль Российӹштӹ, Венгриштӹ, Финляндиштӹ, Эстоништӹ, Испаништӹ, Голландиштӹ эртӓрӓлтшӹ вескид сäндäлӹквлäн, Россий кӱкшӹцӓн, регион лоштышы фестиваль дон конкурсвлӓн лауреатшы ылын^[6].

Халык творчествым, художественный культурын сек яжо сӹнгӹмӓшӹжӹм, мары халыкын мыралтен-кушталтымы овуцажым перегӹмӓштӹ дӓ шӓрӹмӓштӹ 1980-шы ин ансамбль Олык Ипай лӹмеш Мары комсомолын преми дӓ Мары АССР-ӹн Кугижӓншӹ премижӹ доно пӓлемдӓлтӹн^[1].

1989-шӹ и гӹц Надежда Дружининалан шулыкшы слабкаэммӹ гишӓн пӓшӓм ӹштӓш нелӹрӓк лин. У балетмейстереш Мария Лазаревна Соловьёвам ӱжӹнӹт. Надежда Дружининӓн ӹлӹмӓш гӹц кемӹкӹжӹ, фольклорно-этнографический ансамбльым Мария Соловьёва вуйлаташ шагалын дӓ кӹзӹтӓт тӹдӹ ти пӓшӓм виктӓрен шалга. Тӹдӹ — Мары Эл Республика культурын заслуженный пӓшӓзӹжӹ (а.мар.) (мар., Россий Федераци Правительствӹн «Душа России» премин лауреатшы. Кӹзӹт ансамбльын хормейстержӹ — Мары Эл Республика культурын заслуженный пӓшӓзӹжӹ Эльвира Андреевна Трифонова, концертмейстержӹ — Валентин Васильевич Архипов^[1].

2024-шӹ ин «Марий памаш» халык фольклорно-этнографический ансамбль ӹшке 50 иӓш лӹмгечӹжӹм пӓлемден^[7].

Репертуар

Ансамбльын репертуарыштыжы мары фольклорын кӹзӹтшӹ дӓ ӓкрет годшы овуца доно кӹлдӓлтшӹ произведенивлӓжӹ ылыт. Цилӓ мыры дӓ хореографический номервлӓ халык музыкальный инструментвлӓн шактымы семешӹштӹ шӹндӓлтӹт.

Сӹнгӹмӓшвлӓ

Олык Ипай лӹмеш Мары комсомолын преми (1980);
Мары АССР-ӹн Кугижӓншӹ премижӹ (1980);
Россий Федераци халык халык творчествын заслуженный коллектившӹ (2011)[1].

Фильм-концерт

1980-шы ин «Экран» творческий ушнымаш «Марий памаш» халык фольклорно-этнографический ансамбль гишӓн фильм-концертӹм лыктын. Текстӹм композитор Андрей Эшпай лыдеш. Тӹдӹ анжышывлӓм мары халыкын ӹшке статян сем мастарлыкшы доно пӓлдӓрӓ. Сценарин авторвлӓжӹ: Виталий Герасимов дон Петр Степанов. Режиссёр: Георгий Бабушкин. Художник: Виталий Степанов. Видӹшӹ: Андрей Эшпай^[8].

Примечани

↑ ¹ ² ³ «Марий памаш» («Марийский родник»)(неопр.). Республиканский научно-методический центр народного творчества и культурно-досуговой деятельности. Тергӹмӹ кечӹ: 14 июньын 2025.
↑ Кидшер. Ансамбль «Марий памаш» отметил 50-летний юбилей (ru-RU), Кидшер (1 декабрьын 2024). Дата обращения: 14 июньын 2025.
↑ Марийская биографическая энциклопедия-2, 2017, с. 118.
↑ Мочаев, 2007, с. 199.
↑ Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 466.
↑ В Марий Эл провели праздничный концерт, посвящённый известной артистке Надежде Дружининой-Кузнецовой (неопр.). www.finnougoria.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 2 сентябрьын 2024.
↑ Ансамбль «Марий памаш»(неопр.). vk.com. Тергӹмӹ кечӹ: 14 июньын 2025.
↑ Марий памаш ансамбль. Фильм-концерт. 1980.(неопр.). Тергӹмӹ кечӹ: 14 июньын 2025.

Литература

Марий памаш // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 501. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.

Ссылкывлӓ

[rcnt-1] ¹ ² ³ «Марий памаш» («Марийский родник»)(неопр.). Республиканский научно-методический центр народного творчества и культурно-досуговой деятельности. Тергӹмӹ кечӹ: 14 июньын 2025.

[2] Кидшер. Ансамбль «Марий памаш» отметил 50-летний юбилей (ru-RU), Кидшер (1 декабрьын 2024). Дата обращения: 14 июньын 2025.

[_523cc5ecd44d3f00-3] Марийская биографическая энциклопедия-2, 2017, с. 118.

[_5945252b56638daa-4] Мочаев, 2007, с. 199.

[_a0dd22b7b8a57b94-5] Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 466.

[6] В Марий Эл провели праздничный концерт, посвящённый известной артистке Надежде Дружининой-Кузнецовой (неопр.). www.finnougoria.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 2 сентябрьын 2024.

[7] Ансамбль «Марий памаш»(неопр.). vk.com. Тергӹмӹ кечӹ: 14 июньын 2025.

[8] Марий памаш ансамбль. Фильм-концерт. 1980.(неопр.). Тергӹмӹ кечӹ: 14 июньын 2025.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]