Иштуганов, Сергей Вячеславович
| Иштуганов Сергей Вячеславович | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
| Шачмы кечӹ | 22 сентябрь 1986 (39 и) | |||
| Шачмы вӓр | ||||
| Пырымаш |
 Россий |
|||
| Войскан йиш | Россий Федерацин воздушно-десантный войска | |||
| Звани |
 подполковник |
|||
| Командуен | 31-шӹ пасна гвардейский десантно-штурмовой бригада | |||
| Кредӓлмӓш/вырсы |
Российӹн Сириштӹ военный операци Лӹмӹн эртӓрӹмӹ военный операци |
|||
| Награда дӓ преми |
|
|||
Сергей Вячеславович Иштуганов (шач. 22 сентябрь 1986, Оршанский район[d], Мары АССР[d]) — гвардин подполковникшӹ, Воздушно-десантный войскан 31-шӹ пасна гвардейский десантно-штурмовой бригада командирӹн вашталтышыжы. Лӹмӹн эртӓрӹмӹ военный операцин участникшӹ. 2022 ин 8 декабрьын Кремльын Георгиевский залышты Россий Президент Владимир Путин Геройын Шӹдӹржӹ доно награждаен.
Ӹлӹмӓш корныжы
Сергей Иштуганов Мары АССР-ын Оршанка районыштыжы 1986 ин 22 сентябрьын шачын. Школыш Татарстан Республикӹн Балтач районын Арбор солашты кеен, пакыла семняжӹ ӓвӓжӹн шачмы кымдемӹшкӹжӹ, Мары Эл Республикӹн Мари-Турек районын Кукрем солаэш ванжен[1].
2004 ин Мари-Турек кӹдӓлӓш школым тымень пӹтӓрен дӓ Рязаньыштышы В. Ф. Маргелов лӹмӓн воздушно-десантный училищӹш тыменяш пырен. 2009 ин училищӹм якшар диплом доно тымень пӹтӓрӹмӹкӹ, Москва лӹвӓлнӹшӹ Кубинкӹш, ВДВ-н лӹмӹн ӹштӹмӹ 45-шӹ пасна гвардейский полкыш, колтымы ылын. Полкышты служымы годым Йыдпелвел Кавказышты контртеррористический операциштӹ, Российӹн Сириштӹ эртӓрӹмӹ военный операциштӹ лин, Киргизиштӹ военнослужащивлӓн семнявлӓштӹм переген шалген. Пумы задачым шоктымы годым икманяр гӓнӓ шушырген[2].
2021 ин Россий Федерацин Вооружённый силан Генеральный штабын Военный академижӹм тымень лӓктӹн дӓ Ульяновск халаш, 31-шӹ пасна гвардейский десантно-штурмовой бригадыш, направленим нӓлӹн.
2022 и 24 февраль гӹц ӹшке подразделенижӹ доно иквӓреш военный операциштӹ участвуя[3].
СВО
Сергей Иштугановын вуйлатымашты 3 тӹжем салтак улы. Частьышты пленӹш вӓрештшӹвлӓ доно ӹшкӹмӹм тӧр видӹмӹ шотышты правило обязательный ылеш[4].
- Боевой задачым шоктымы годым подполковник Иштуганов ӹшке подчинённыйвлӓжӹ доно иквӓреш тышман тыл лӹвӓлнӹ десантируен дӓ кредӓлмӓшӹш пижӹн. Иштугановын перегӹмӓш дӓ перегӓлтмӓш шотышты шот доно ӹштӹмӹ системӹжӹ, прорывым колтыде, тышманын 20 атакыжым цӓктӓрӓш палшен. Кредӓлмӓштӹ Ми-24 вертолёт, 4 танк, 6 БМП, 7 пикап дӓ бронеавтомобиль, 140 эдем пӹтен, 9 тышман салтакым пленӹш нӹлмӹ.
- Халам штурмуйымы годым подполковник Иштуганов тӹнг штурмовой тӹшкӓштӹ ылын, артиллерин тылым виктӓрен дӓ батальоным виден. Иштугановын решӹмӓшӹжӹ семӹнь штурмым яжон эртӓрӹмӹ: десантниквлӓ вес сӓндӓлӹкӹштӹ ӹштен лыкмы оружи доно 3 складым нӓлӹнӹт. Подразделенин личный составыштыжы ямдымаш лиде.
- Подполковник Иштугановын виктӓрӹмӹ разведгруппа тышманын яжон йӓмдӹлӹмӹ опорный пунктшым мон, 7 «Джавелин» установкым роалтен нӓлӹн. Штурмуйышы отрядвлӓ СБУ-н вижӹ гӹц когорак ви доно бойыш пыренӹт; мӓмнӓн салтаквлӓн действивлӓштӹм тӧр видӹмӓш тышманым кого ямдарымашыш канден дӓ тӹдӹм цӓктӓрен. Иштуганов цӓкнӹшӹ тышман ваштареш артиллерин тылжым тӧр виктӓрен, седындоно неонациствлӓн подразделеништӹм цилӓ пӹтӓрӹмӹ.
- Подполковник Иштугановын командуйымыжы семӹнь разведчиквлӓ тышманын резервӹштӹ ылшы 600 нӓрӹ эдемӓн илӹшӹ вим моныт; руш салтаквлӓн цацымышты гишӓн миномётный расчётӹм пӹтӓрӹмӹ.
- Подполковник Иштугановын разведгруппыжы тышманын 4 таен шӹндӹмӹ дӓ пингӹдемдӹмӹ опорный пунктшым, тенгеок 800 эдем якте ылшы резервӹштӹшӹ ӹлӹшӹ вижӹм мон. Пленӹш ВСУ-н 6 салтакшым нӓлӹнӹт, нӹнӹ ӹшке подразделенин задачым пачын пуэнӹт.
- Подполковник Иштугановын вуйлатымы батальон ӓнгӹр гач ванжен дӓ тышманын ДРГ-жым мон. Кредӓлмӹ годым тышманын 3 танк дӓ салтаквлӓ пӹтенӹт, офицерӹм пленӹш нӓлмӹ. Иштуганов осколкы доно шушырген, но ӹшке боецвлӓ действиштӹм пакыла виктӓрен. Шукы вырӹм ямдымы гишӓн тӹдӹ ыш гӹц кен, тӹнӓм веле эвакуируйымы ылын. Шушыргымы паштек, яжон тӧрлӓнен шоде, лицӓлтӓш отказен дӓ жеп шодеок стройыш пӧртӹлӹн[5].
Россий Президентӹн указшы доно Сергей Иштуговлан Россий Федерацин Геройжы званим пумы. 2022 ин 8 декабрьын, Туан сӓндӓлӹкӹн геройвлӓн кечӹ анзыцрак, Кремльын Георгиевский залышты наградым В. В. Путин кычыктен[6].
Тӹдӹн тыменьмӹ Мари-Турек школ стенӓэш Российӹн Геройжы ӓшӹндӓрӹктӹшӹ пӓлӹм вӓрӓнгденӹт[7].
Ӹшке ӹлӹмӓш
Сергей Иштуганов изи годшы жеп годшен церкӹ сага кушкын; кынам боевой задачым ак шокты, Мари-Турек посёлкын святой Иоанн Кронштадский лӹмӓн храмышты алтарникӹн пӓшӓм ӹштӓ. Эче училищӹштӹ, СВО-шты колышы, Российӹн Геройжы протоиерей Михаил Васильев доно кӹлӹм кычен[4].
Вырсышты цилӓн Йымылан ӹнянӓт. Тидӹ лачок тенге. Лачок гӹцӓт лачок. Тӹштӹ иноверецвлӓӓт христиан Йымы докы сӓрнӓлӹт. Икӓнӓ мӓмнӓн шалгымы вӓрӹш снаряд чонгештен толын, но тамалын-ӓнят кенвацмы паштек пудештыде. Вирӹм пӓлен нӓлӓш манын, снаряд докы лишемӹм, сагажы Николай Чудотворецӹн иконым ужым. Коктелӓнӹмӓш уке, тӹнӓм мӓмнӓм Йымын угодникшӹ ытарен…Сергей Иштуганов
Примечани
- ↑ Они прославили наш край. Герой России из Мари-Турека. Национальная библиотека имени С.Г. Чавайна Республики Марий Эл (23 февральын 2023). Тергӹмӹ кечӹ: 25 сентябрьын 2025.
- ↑ Иштуганов Сергей Вячеславович. warheroes.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 25 сентябрьын 2025.
- ↑ Герои Z. Сергей Иштуганов. Контингент. Военно-историческое издание (16 августын 2023). Тергӹмӹ кечӹ: 25 сентябрьын 2025.
- ↑ 1 2 Приход Святых первоверховных апостолов Петра и Павла п. Мари-Турек. Духовно-патриотическая беседа с Героем России. Марийская митрополия. РПЦ. Московский патриархат (21 декабрьын 2022). Тергӹмӹ кечӹ: 25 сентябрьын 2025.
- ↑ Сергей Иштуганов, подполковник, Победа РФ | Новости, история, патриотизм (14 декабрьын 2023). Дата обращения: 25 сентябрьын 2025.
- ↑ Путин вручил героям России медали "Золотая Звезда": кадры церемонии. Московский комсомолец (8 декабрьын 2022). Тергӹмӹ кечӹ: 25 сентябрьын 2025.
- ↑ Школа сохранит память о своем Герое. Победа.РФ (14 декабрьын 2023). Тергӹмӹ кечӹ: 25 сентябрьын 2025.