Вознесенский церкӹ (Йошкар-Ола)
| Православный храм | |
| Господьын лӹмлештӓрӓлт кузымыжы лӹмеш собор | |
|---|---|
 | |
| 56°38′22″ с. ш. 47°54′13″ в. д.GЯO | |
| Сӓндӓлӹк |
 Россий |
| Хала |
Йошкар-Ола, Вознесенский ӧлицӓ, 31 |
| Конфесси | Православи |
| Епархи | Йошкар-Олаштышы |
| Благочини | Йошкар-Олаштышы[1] |
| Архитектура стиль | Руш барокко[d] |
| Негӹцӹм пиштӹшӹ | Иван Пчелин |
| Негӹцӹм пиштӹмӹ | 1756 |
| Стройымаш | 1756 и |
| Основные даты | |
| Приделвлӓ | Йымын Ӓвӓн Казанский иконжын, Господьын Крестӹжӹм лӱктӓлмӓш |
| Статус |
 РФ-н халыквлӓн культурный наследин объектшӹ федеральный кӱкшӹцӓн. Рег. № 121610436530006 (ЕГРОКН). Объект № 1210003000 (БД Викигида) |
| Материал | кӹрпӹц[d] |
| Состояни | пӓшӓм ӹштӓ |
| Сайт | mari.eparhia.ru/churches… |
 |
|
 Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа | |
Господьын лӹмлештӓрӓлт кузымыжы лӹмеш собор — Йошкар-Ола (Царевококшайск) халашты приходской православный храм. Руш православный церкӹн Йошкар-Олинский епархишкӹжӹ пыра. 1993 и гӹц 2016 и якте Йошкар-Олинский дон Мары епархин кафедральный собор ылын.
1756 ин стройымы. Федеральный кӱкшӹцӓн культурный наследин объектшӹ ылеш[2][3].
Истори
Революци яктешӹ жеп
Царевококшайскышты Вознесенский церкӹм 1756 ин, Елизавета Петровнан кугижӓ лимӹжӹ годым, купец Иван Андреевич Пчелинӹн оксажы доно стройымы, тӹдӹн пӧртшӹ храм сага вӓрлӓнен.
Храмын духовенствыжы, молы хала церкӹ семӹньок, просветительский пӓшӓм ӹштен. 1915 н приходын территориштӹжӹ кӱшӹл тӹнгӓлтӹш училище, ӹдӹрӓмӓшвлӓлӓн гимнази, реальный училище, пӱэргӹвлӓлӓн хала приходской училище, Царевококшайскышты вӓрлӓнӹшӹ хала ӹдӹрӓмӓш тӹнгӓлтӹш училище, Вараксинский министерстерский кок классан училище (Вараксино сола, кӹзӹт — Йошкар-Олан Чапаев ӧлицӓ), Сенькинский земский тӹнгӓлтӹш училище (Сенькино сола) пӓшӓм ӹштенӹт.
Совет властьын ивлӓ
1920-шы ивлӓ тӹнгӓлтӹштӹ Вознесенский храмын духовенствыжы обновленчествыш шӧрлен дӓ прихожанвлӓн ядмашышты семӹнь митрополит Сергийлӓн (Страгородскийлӓн) покаяним канден, тидӹлӓн Угарман халаш каштыныт. Ымбакыжы приход староцерковниквлӓн Краснококшайский православный управлениш дӓ Нижегородский епархин Мары викариатствышкыжы пырен. 1929-1935 ивлӓн церкӹ докы Мары епископвлӓм, Нижегородский епархин викаривлӓм уштарен сиренӹт. Духовенствын Вознесенский храмышты служышы шукы эдемжӹ ясыланен. Мары викариатствым 1931 и 29 сентябрь гӹц видӹшӹ Епископ Авраамийӹм (Чурилинӹм) 1935 ин 23 майын контрреволюционный пӓшӓ гишӓн виноватеш лыкмы семӹнь кӹченӹт дӓ 3 иэш ссылкыш колтенӹт. Тӹштӹ 1938 ин лӱэн пуштыныт. Кого Ӓтямӱлӓндӹ вырсы якте храмын пӹтӓртӹш настоятельжӹ протоиерей Петр Маргаритов лин. 1935 ин 16 августын тӹдӹм кыченӹт, 3 иэш Йыдпелвел велӹшкӹ ссылкыш колтенӹт дӓ 1937 ин Архангельскӹштӹ лӱэн пуштыныт.
1935 ин 17 июньын Вознесенский храмым обновленецвлӓлӓн пумы, а 1937 ин 9 декабрьын церкӹм питӹренӹт. Тишкевек церкӹ халашты пӓшӓм ӹштӹшӹ ик церкӹ лин. 1938 ин мартын горсоветӹн Президиумын постановленижӹ семӹнь храмын томажым радиокомитетлӓн пуэнӹт, 1939 ин тӹдӹм сыра складеш кычылтыныт, 1940 ин ноябрьын ӱл этажым «Мары художник» товариществылан пуэнӹт. Томан пӹтӓртӹш хозажы Йошкар-Олинский пивзавод лин. Церкӹ цанг, капкан кӱ пичӹ, галерей гӹц пасна кодын, а вадывел монгырым трапезный докы заводын цехшӹн кок этажан пӧртшӹм йӧнештӓренӹт. Вуй доно тӹмӹрӹм карангденӹт. Стенӓштӹ росписьвлӓ пӹтенӹт. Церкӹн томажылан капитальный олмыктымаш керӓл лин.
1991 и пӓштекшӹ жеп
Храмын приходской ӹлӹмӓшӹжӹ 1990-шы ивлӓ ӹрдӹн угӹц тӹнгӓлӹн. 1993 и гӹц 2016 и якте Йошкар-Олинский дӓ 1993 ин ӹштӹмӹ Мары епархин кафедральный соборжы лин. 2016 и гӹц кафедральный семӹнь Благовещенский собор ылеш[4].
2008-2009 ивлӓн угӹц храмын цангым строенӹт.
Архитектура, убранство дӓ реликви
Кӹзӹтшӹ состояни
Архитектурный формыж доно Вознесенский церкӹ XVIII курымын руш зодчествын памятникшӹ ылеш. Тӹдӹм «восьмерик на четверике» архитектурный тип доно строенӹт, восьмерик сферический купол доно кашарга, тӹштӹжӹ вуй доно валгыды тӹмӹр лӱктӓлтеш. Вадывел монгырым храм докы трапезный ушна.
Господьын лӹмлештӓрӓлт кузымыжы лӹмеш тӹнг престолым 1995 ин 24 апрельӹн свӓщӓйӹмӹ, ти инок Йымын Ӓвӓн Казанский иконжы лӹмеш (3 июль) дӓ Господьын Крестӹжӹм лӱктӓлмӓш лӹмеш (11 ноябрь) приделвлӓм свӓщӓйӹмӹ.
Перви состояни
XX курым тӹнгӓлтӹштӹ церкӹн цӹрежы весӹ лин. Трапезный докы йыдпелвел дӓ вадывел монгырым кок ярусан галерей-гульбище ушна. Йыдпелвел-вадывел гӹц храм докы нӹл ярусан колокольня лишемӹн. Тӹштӹ 7 цангы вӓрлӓнен. Нӹлӹмшӹ ярусышты хала цӓш лин. Колокольня, церкӹ семӹньок, вуй дӓ тӹмӹр доно сферический купол доно пӹтӓ.
Примечани
- ↑ Йошкар-Олинское епархиальное управление. Йошкар-Олинская Епархия Московского Патриархата РПЦ. Тергӹмӹ кечӹ: 24 апрельӹн 2016. Архивируйымы 24 мартын 2016 года.
- ↑ Вознесенская церковь. Памятники истории и культуры (объекты культурного наследия) народов Российской Федерации. Тергӹмӹ кечӹ: 24 апрельӹн 2016. Архивировано из оригинала 2 июньын 2016 года.
- ↑ Объекты культурного наследия (памятники истории и культуры) народов Российской Федерации, расположенные на территории Республики Марий Эл. Министерство культуры, печати и по делам национальностей Республики Марий Эл. Тергӹмӹ кечӹ: 24 апрельӹн 2016. Архивируйымы 2 апрельӹн 2016 года.
- ↑ Святейший Патриарх Кирилл освятил Благовещенский кафедральный собор Йошкар-Олы. Йошкар-Олинская епархия (12 июньын 2016). Тергӹмӹ кечӹ: 12 июньын 2016. Архивируйымы 11 октябрьын 2016 года.
Ссылкывлӓ
- Собор Вознесения Господня. Тергӹмӹ кечӹ: 24 апрельӹн 2016. Архивировано из оригинала 9 июньын 2011 года.. Йошкар-Олинская Епархия Московского Патриархата РПЦ.
- Собор Вознесения Господня Архивный копи от 1 апрельӹн 2016 на Wayback Machine. Министерство культуры, печати и по делам национальностей Республики Марий Эл.
Ти статьяш РУВИКИ-н вес статьявлӓжӹ ак колтеп. |
.svg){kind=link}