Ӹшке ӹштӹмӹ кож

Ирӹкӓн энциклопеди Википеди гӹц материал
Ӹшке ӹштӹмӹ кож
Искусственная ёлка.jpg

Ӹшке ӹштӹмӹ (искусственный) кож (руш. Искусственная ёлка) — У и айо годым кычылтмы у и кож статян конструкци. Сек пӹтӓришӹ искусственный кожвлӓ пушӓнгӹ гӹц йӓмдӹлӓлтӹнӹт, у и кож гань ӓли кек пын доно келӹштӓрӹмӹ пирамида статян ӹштӓлтӹнӹт. Кок йиш кожым немецвлӓ шанен лыктыныт. Кӹзӹтшӹ искусственный кожвлӓ поливинилхлорид гӹц ӹштӓлтӹт; тенгеок вес йиш кожвлӓӓт ылыт: алюмини гӹц ӓли оптоволокно гӹц йӓмдӹлӹмӹвлӓ.

Истори

Пӹтӓришӹ искусственный кожвлӓ XIX курымышты Германиштӹ (руш) (мар. лӓктӹнӹт[1][2], тенге гӹнят ирӹрӓк экземплярвлӓӓт ылыныт[3]. Нӹнӹм, ыжар цӹреш чиӓлтӹмӹ комбы пыным кычылтын, ӹштенӹт[1]. Немецкий «Пын пушӓнгӹвлӓ» Германиштӹ шӹргӹм пӹсӹн ромы гишӓн вӓшештӹшвлӓ логӹц иктӹжӹ семӹнь линӹт[2][4]. 1880 ин шанен лыкмы комбы пын гӹц искусственный кожвлӓ XX курым тӹнгӓлтӹшӹн кымдан шӓрленӹт[4]. Остаткаэшӹжӹ нӹнӹ Америкӹн Ушымы Штатвлӓ якте шоныт, кышты тенгеок когон шӓрленӹт[5][6].

Оптоволокно гӹц ӹшке ӹштӹмӹ кож

США-шты искусственный кожвлӓ «шартял пушӓнгӹвлӓлӓн» лӓктӓш негӹцӹм пиштенӹт[3]. Ти первишӹ «пушӓнгӹвлӓ» пушӓнгӹ форма гань ӹштӹмӹ дӓ сарта доно валгалтарымы пун пирамида статян ылыныт. Нӹнӹм Вифлеемӹштӹ (Пенсильвани штат) 1747 ин шанен лыкмы[7].

1930 ин ADDIS америкӹштӹшӹ компани пингӹдӹ кӹшкӓрӓн кожым шанен лыктын. Кӹшкӓрӹштӹ кож имӹм ӓшӹндӓрӹктӹшӹ цаткыды шум вӓрӓнгдӹмӹ ылын. Им ыжар цӹреш чиӓлтӹмӹ вольык миж шу гӹц, кыды шанды ёршикӹштӹ кычылталтеш, ӹштӹмӹ ылын. Техень йиш кожвлӓ ӹлӹмӓшӹш пыренӹт[8].

1958 ин Чикагошты алюмини гӹц ши цӹреӓн кожвлӓм лыкташ тӹнгӓлӹнӹт. Техень кожвлӓ цилӓ сӓндӓлӹкӹн шукы велӹш колталтыныт, тенгеок СССР-ышкат[8].

Алюминиӓн кожвлӓм пластмасс кожвлӓ вашталтенӹт.

СССР-шты синтетический кожвлӓ когон пӓлӹмӹ ылыныт. Нӹнӹм 1959 ин Загорский мадыш институтын специалиствлӓжӹ шанен лыктыныт дӓ анжыктенӹт (кӹзӹт Сергиев-Посадыштышы мадыш институт (руш) (мар.).

Производствын уэмдӓлт толмыжы доно кожвлӓ лачокшы кож гань каяш тӹнгӓлӹнӹт[9].

Шукы йиш ӹшке ӹштӹмӹ кожвлӓ

Пын гӹц

Пын гӹц ӹшке ӹштӹмӹ кож

Пын гӹц искусственный кожвлӓ ыжар цӹреш чиӓлтӹмӹ дӓ кӹртни ваштыр «укшвлӓшкӹ» ушымы комбы пын гӹц ӹштӓлтӹнӹт[5]. Нӹнӹ сакой висӹкӓн ылыныт: 2 дюйм изи гӹц тӹнгӓлӹн, 98 дюйм кого якте, 1920 ивлӓн универмагышты выжалалтыныт[6]. Шукыжы годым укшвлӓ мычашты подсвечник вӓреш искусственный якшар «кӹцкӹвлӓ» кеченӹт[5]. Укшвлӓ кымдан шӓрӹмӹ ылыныт, седӹндон сарта гӹц тыл пижде дӓ мадышым сӓкӓлтӓш шукырак вӓр ылын[5]. У кожлан кеӓш ак кел ылын, им вилде, седӹндон «пын кожвлӓ» яжоэш шотлалтыныт[10].

Алюмини гӹц

Алюмини гӹц У и кож

Тенгеок кожвлӓ алюмини гӹц ӹштӓлтӹныт[2]. Пӹтӓриш гӓнӓ США-шты: анзыц 1958 ин Чикагошты[11], вара — Манитовок округышты, шукы техень «пушӓнгӹжӹмок» тӹштӹ ӹштӓш тӹнгӓлӹнӹт[12]. Алюмини гӹц искусственный кожвлӓм 1970 ивлӓ якте ӹштенӹт[11], а иктӓ 1965 ин нӹнӹн сек кымдан пӓлӹмӹ линӹт[13][14]. Но тӹ инок «Рождество Чарли Брауна» кӹтӹк метражан мультфильм экраныш лӓктӹн, кыды гишӓн алюмини гӹц ӹшке ӹштӹмӹ кожвлӓ худан выжалалташ тӹнгӓлӹнӹт[11].

Пластик гӹц

Шукы кож ПВХ-пластик гӹц ӹштӓлтеш. Тидӹ шӹренок кычылталтшы шулды материал[15]. ПВХ гӹц укшвлӓ мишура семӹнь ӹштӓлтӹт: вӹцкӹжӹн пӹчкедӹмӹ плёнка кӹртни ваштыран каркас йӹр пӹтӹрӓлтеш[16][17][18].

Пластик гӹц ӹшке ӹштӹмӹ кож

Ӓк дон кожын вӹлец лачокшыла каймыжы лошты балансым моаш манын, ПВХ-м шӹренок комбинируйымы модельвлӓштӹ кычылтыт. Техень кожвлӓштӹ ПВХ гӹц ӹштӹмӹ укшвлӓ кож ял доны ныгыдыракын кайжы дӓ объёмым ӹштӓш манын кычылталтыт, яжоракын кайшы вӹлвӓл укшвлӓм шергӹрӓк вес материалвлӓ гӹц, шамак толшеш, шӹрӓтӹмӹ полиэтилен гӹц, ӹштӓт[15][18].

Леска гӹц

Техень кожвлӓ кужы дӓ кӹжгӹ имӓн ылыт, седӹндон йӓктӹлӓ кайыт. ПВХ плёнка семӹньок лескӹм шӹренок комбинируйымы модельвлӓштӹ укшвлӓ ныгыдырак лиштӹ манын кычылтыт: тӹдӹн гӹц пушӓнгӹ ял донышы кӧргӹ вӓрӹм темӓш манын укшвлӓм ӹштӓт, вӹлвӓл укшвлӓжӹм реалистичныйрак материалвлӓ гӹц ӹштӓт. Пушӓнгӹвлӓ искусственный лым дӓ пластик эхель доно сӹлнештӓрӹмӹ лин кердӹт.

Оптал ӹштӹмӹ кож (силикон, резина)

Силиконан ӓль резинӹн семӹнь пӓлӹмӹ оптал ӹштӹмӹ кожвлӓ сек когон лачокшыла кайшеш шотлалтыт дӓ премиум сегмент классыш пырат[19]. Нӹнӹм сек анзыл дӓ шергӓш технологи дон полиэтилен (РЕ) гӹц ӹштӓт. Каждый укшым пасна лӹмӹн ӹштӹмӹ пресс-формеш оптал ӹштӓт, тидӹжӹ лачокшы имвлӓн махань ылмыштым дӓ структурыштым анжыкташ палша[20]. Пушӓнгӹ укшым, вуйта пун ылмыжым анжыкташ манын, кӹрӓн чиӓ доно чиӓлтӓт. Техень имвлӓ ныгыды, кычаш шӹшӹл ылыт дӓ ак шыралеп. Полиэтилен гӹц оптал ӹштӹмӹ модельвлӓ шукы и кычылталт кердмӹштӹ доно айыртемӓлтӹт[19].

Оптал ӹштӹмӹ кож

Ӓк дон кожын вӹлец лачокшыла каймыжы лошты балансым моаш манын, комбинируйымы модельвлӓ кымдан кычылталтыт — оптал ӹштӹмӓш + ПВХ[21]. Техень кожвлӓштӹ кайшырак укшвлӓм оптал ӹштӹмӹ полиэтилен гӹц ӹштӓт, а пушӓнгӹ ял сагашы кӧргӹм ПВХ-плёнка ӓль леска гӹц ӹштӹмӹ шулдырак укшвлӓ доно темӓт.

Светодиодан кожвлӓ

Светодиодан кожвлӓ — светодиод шӹртӹ доно пынымы ПВХ им доно вурс кӹшкӓрӓн кожвлӓ. Ти кожым розеткӹш чӱктӓш лиэш, дӓ тӹдӹн укшвлӓжӹ валгалташ тӹнгӓлӹт[22].

Светодиодан кож

Кӹзӹтшӹ модельвлӓ шӹренок светодиод (LED) тылан ылыт, тидӹжӹ сӹлнештӓрӹмӹ пӓшӓм куштылемдӓ. Сотемдӓрӹмӓш технологи проста ик цӹреӓн гӹц шукы цӹреӓн режимӓн дӓ динамический эффектӓн якте виӓнгӹн[23]. Утларак технологичный кожвлӓэш «ышан» гирляндывлӓм ӹштӓт, нӹнӹ доно смартфоныштышы мобильный приложенивлӓ гач виктӓрӓш лиэш, цӹрем вашталташ дӓ тыл сценарим айыраш[24]. Юж модельвлӓжӹ кӧргешӹштӹ шӹндӹмӹ микрофонвлӓ палшымы доно сем доно синхронизацим ӹштӓт, тенге светӓн шоу ӹштӓлтеш, тӹ веремӓнок юкан палшышывлӓ доно командывлӓм вашталташ лиэш[25]. Техень гирляндывлӓ чӹдӹ энергим пӹтӓрӓт дӓ ак ӹреп, тенгежӹ лӱдӹшлӓ агылеп[26].

Кӹзӹтшӹ тенденцивлӓ дӓ ӹштен лыкмаш

Искусственный кожвлӓм ӹштӹмӓш кӹзӹтшӹ жепӹн гиперреализмӹм шоаш виктӓрӓлтӹн — техень модельвлӓм ӹштӓш, кыдывлӓм лачокшы пушӓнгӹвлӓ гӹц айырен мышташ ак ли. Тидӹ плолиэтилен гӹц (PE) гӹц имвлӓм оптал ӹштӹмӹ технологим кычылт ӹштӓлтеш, тидӹн годым каждый укшым живой имвлӓн структурыштым анжыктен пушы лӹмӹн ӹштӹмӹ формыш оптал ӹштӓт. Конструкцим шулдештӓрӓш дӓ объёмым ӹштӓш манын, производительвлӓ шӹрен материалвлӓм комбинируят: кайшы вӹлвӓл укшвлӓм полиэтилен гӹц оптал ӹштӓт, а кӧргӹ кымдыкым ПВХ гӹц ӹштӹмӹ шулдырак укшвлӓ доно темӓт.

Кого внимани погаш куштылгы лимӹлӓн дӓ функциональностьлан айыралтеш. Шукы кӹзӹтшӹ кожын укшвлӓжӹм ушаш шарнирӓн ушымы система кычылталтеш, тӹдӹн палшымы доно пушӓнгӹ ӹшкеок зонт семӹнь пачылтеш[27]. Кӧргеш шӹндӹмӹ «ышан» светодиодан (LED) гирляндан модельвлӓн лӹмнерӹштӹ кушкеш. Техень кожвлӓ доно мобильный приложени гач виктӓрӓш лиэш, цӹре дон тыл сценаривлӓм вашталтылаш, тыл дон семӹм ӓли юкан командывлӓм иквӓреш чӱктӓш.

Дизайн шотышты лач классический ыжар модельвлӓ гӹц карангмаш каеш. Сакой цӹреӓн кожвлӓ популярный ылыт: пӧрттӱ дӓ рок валган (терракот, оливка цӹреӓн), гӹц тӹнгӓлӹн, пастельный (нӹжгӓ-кӹнӓ, пӱртньӹк цӹреӓн) дӓ монохромный (ошы, ши) якте. Традиционный силуэтвлӓ гӹц пасна производительвлӓ изирӓк кӹдежвлӓэш «карандаш» гань ӓнгӹсӹр кожвлӓм дӓ «пел кожвлӓм», кыдывлӓм шукы вӓрӹм нӓлӓш агыл манын стенӓ тервен шагалташ лиэш, предлагаят. Декоративный эффектӓн модельвлӓӓт — искусственный лыман (флокировани), покшыман дӓ блёсткан — актуальностьыштым ак ямдеп.

Экологи аспектвлӓ

Искусственный кожвлӓн экологичностьышты шотышты ядмаш дискуссивлӓм лыктеш. Ик монгырым, и йӹде ромы пушӓнгӹм нӓлмӹ доно тӓнгӓштӓрӹмӓштӹ, 15-20 и ик яжо качестван кожым кычылтмаш тӹдӹн углерод кишӓжӹм мытыкемдӓ[28]. Вес монгырым, пластикӹм ӹштен лыкмаш шукы энергим тратя, а кожвлӓм утилзируйымаш сакой материалан ылмыжы гишӓн (пластик, металл) кого проблемӹм лыктеш, осовынок ПВХ-м кычылтмы гишӓн, тӹдӹм перерабатываяш пиш нелӹ[28].

Утилизаци шотышты проблемӹм карангдаш манын, 2024 ин Российӹштӹ искусственный кожвлӓм производительвлӓн кымдаэмдӹмӹ ответственностьышкышты (РОП) пырышы товарвлӓн спискӹш пыртымы. Ти норма производитель дон импортёрвлӓм продукциштӹм кычылтмы паштек нӹнӹн утилизациштӹм обеспечивайыкта ӓль экологический сборым тӱлӹктӓ. Вычымы семӹнь, ти мерӓ компанивлӓм переработкым виӓнгдӓш дӓ худан перерабатываялтшы материалвлӓлӓн вашталтышым кӹчӓлӓш стимулируяш тӹнгӓлеш[28].

Экологи ядмашвлӓэш у, тырхышырак материалвлӓ лӓктӹн миӓт. 2025 ин ноябрьын полимервлӓм ӹштен лыкшы Braskem Balsam Hill компани доно иквӓреш пӹтӓришӹ гӓнӓ искуственный кож доно пӓлдӓренӹт, кыдын имвлӓжӹ сакыр тростникӹм перерабатывайымы годым получайымы биополиэтилен (b-PE) гӹц ӹштӹмӹ ылыныт. Производительвлӓн попымышты семӹнь, техень пушӓнгӹвлӓн каждый имӹштӹштӹ 95 % биологический углерод улы, тидӹжӹ ископаемый ресурсвлӓ гӹц кӹлдӓлтмӓшӹм изиэмдӓ[29]. Пазарышты тенгеок пышкыды дӓ ӓйӹнӹлшӹ, куштылгыракын перерабатываялтшы этиленвинилацетат (EVA) пластик гӹц ӹштӹмӹ модельвлӓӓт вӓшлиӓлтӹт[30].

Примечани

  1. ↑ 1 2 Bruce David. Christmas: A Candid History. Google Books. Forbes. Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026. Архивный копи от 29 июльын 2016 на Wayback Machine), University of California Press, 2007, pp. 121—22, (ISBN 0-520-25104-0)
  2. ↑ 1 2 3 Hewitt, James. The Christmas Tree. Google Books. Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026. Архивный копи от 23 июньын 2016 на Wayback Machine), Lulu.com, 2007, pp. 33—36, (ISBN 1-4303-0820-6).
  3. ↑ 1 2 Perkins, Broderick. Faux Christmas Tree Crop Yields Special Concerns. Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026. Архивировано 8 сентябрьын 2008 года.», Realty Times, December 12, 2003, accessed December 15, 2008.
  4. ↑ 1 2 John, J. A Christmas. Google Books. Тергӹмӹ кечӹ: 12 майын 2026. Архивный копи от 20 июльын 2014 на Wayback Machine), Continuum International Publishing Group, 2005, p. 129, (ISBN 0-8264-8749-1).
  5. ↑ 1 2 3 4 Marling, Karal Ann. Merry Christmas!: Celebrating America's Greatest Holiday. — Harvard University Press, 2000. — P. 58—62. — ISBN 0674003187.
  6. ↑ 1 2 Silverthorne, Elizabeth. Christmas in Texas. Google Books. Тергӹмӹ кечӹ: 12 майын 2026. Архивный копи от 5 мартын 2022 на Wayback Machine), Texas A&M University Press, 1994, p. 62, (ISBN 0-89096-578-1).
  7. ↑ Christmas Tree Traditions. urbanext.illinois.edu. University of Illinois Extension (15 декабрьын 2008). Тергӹмӹ кечӹ: 12 майын 2026. Архивный копи от 4 июльын 2010 на Wayback Machine,
  8. ↑ 1 2 Искусственные ёлки: когда появились, история, где находится старейшая в мире. dp.ru (12 декабрьын 2022). Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026. Архивируйымы 3 декабрьын 2024 года.
  9. ↑ Елка новогодняя искусственная. Подробное описание экспоната, аудиогид, интересные факты. Официальный сайт Artefact. ar.culture.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026.
  10. ↑ Marling, Karal Ann. Merry Christmas!: Celebrating America’s Greatest Holiday. Google Books. Тергӹмӹ кечӹ: 12 майын 2026. Архивный копи от 5 мартын 2022 на Wayback Machine), Harvard University Press, 2000, pp. 58—62, (ISBN 0-674-00318-7).
  11. ↑ 1 2 3 Fortin, Cassandra A. It’s beginning to look a lot like Christmas (1958). The Baltimore Sun (26 октябрьын 2008). Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026.
  12. ↑ Andrews, Candice Gaukel. Great Wisconsin Winter Weekends. Google Books. Big Earth Publishing (2006, p. 178,). Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026. Архивный копи от 5 мартын 2022 на Wayback Machine)(ISBN 1-931599-71-8)
  13. ↑ A dark family secret: the artificial Christmas tree. findarticles.com. Oakland Tribun (24 декабрьын 2006). Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026.
  14. ↑ Pinto, Barbara. Town Leads Aluminium Christmas Tree Revival. ABC News (18 декабрьын 2005). Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026.
  15. ↑ 1 2 ТОП-10 новогодних искусственных елей: лучшие напольные елки 2024-2025. dtf.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026.
  16. ↑ Выбрать елку и не сойти с ума. Разбираемся в сортах искусственных елок, iXBT Live (11 ноябрьын 2021). Дата обращения: 21 майын 2026.
  17. ↑ Искусственная елка: какая лучше, как выбрать, Российская газета (6 декабрьын 2023). Дата обращения: 21 майын 2026.
  18. ↑ 1 2 Как делают искусственные ёлки и какие из них самые реалистичные. dp.ru (12 декабрьын 2022). Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026. Архивируйымы 3 декабрьын 2024 года.
  19. ↑ 1 2 Лучшие искусственные елки. triumph-elki.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026. Архивируйымы 12 майын 2025 года.
  20. ↑ Преимущества литых искусственных ёлок. giport.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026. Архивируйымы 3 февральын 2023 года.
  21. ↑ Рейтинг искусственных елок для дома. epool.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026.
  22. ↑ Анна Джей. Литая или светодиодная? Какая искусственная елка лучше и безопаснее, AiF (26 декабрьын 2019). Дата обращения: 2026-05-211.
  23. ↑ Новинки 2024. elkitorg.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026. Архивируйымы 15 июльын 2025 года.
  24. ↑ Тренды декоративного освещения 2025. svetzavod.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026.
  25. ↑ ТОП-15 лучших гирлянд на елку: рейтинг 2025 года. vc.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026.
  26. ↑ Тренды новогоднего декора 2025-2026: материалы, гирлянды и украшения. svetzavod.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026.
  27. ↑ Светодиодные елки искусственные. 1001elka.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026. Архивируйымы 23 майын 2025 года.
  28. ↑ 1 2 3 Искусственные елки включили в перечень товаров для расширенной ответственности производителей. nia.eco (16 январьын 2024). Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026. Архивируйымы 21 мартын 2025 года.
  29. ↑ Balsam Hill и Braskem представили первые в мире искусственные елки из полимера на растительной основе. plastinfo.ru (1 ноябрьын 2025). Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026.
  30. ↑ Из чего делают большие искусственные ели. ruelka.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2026. Архивируйымы 15 майын 2025 года.
«https://mrj.ruwiki.ru/w/index.php?title=Ӹшке_ӹштӹмӹ_кож&oldid=315235» гӹц нӓлмӹ