Эдемӹн праважын кечӹ

Эдемӹн праважын кечӹ
Эдемӹн праважын кечӹ
Кечӹ	10 декабрь дӓ 11 декабрь
	Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

Эдемӹн праважын кечӹ (ООН-ын вес официальный йӹлмӹвлӓ доно: англ. Human Rights Day, исп. Día de los Derechos del Hombre, франц. la Journée des droits de l'homme) — ООН-ын Генеральный Ассамблейӹн (423 (5) №-ӓн резолюци) шанымашым лыкмыжы доно, 1950 и гӹц тӹнгӓлӹн, и йӹде 10 декабрьӹн пӓлемдӓлтеш. Ти кечӹн 1948 ин ООН-ын Генеральный Ассамблейӹжӹ Эдемӹн праважы гишӓн всеобщий декларацим пингӹдемден.

Генеральный Ассамблейӹн резолюциштӹ цилӓ кугижӓншӹлӓн Эдемӹн праважы кечӹм эртӓрӹмӹ гишӓн докладым пуаш шӱден. Айом эртӓрӹмӹ пӓшӓм видӹмӓштӹ тӹнг рольым Эдемӹн права шотышты кӱкшӹ комиссар нӓлеш.

СССР-шты правам перегӹшӹвлӓ, 1977 и гӹц тӹнгӓлӹн, Эдемӹн праважы кечӹн Москвашты Пушкинский площадьышты «Шӹп лимӹ митингӹм» эртӓренӹт.

Российӹштӹ ти кечӹн сакой официальный дӓ официальный агыл мероприятивлӓ эртӓрӓлтӹт. 2001 ин Андрей Сахаров лӹмеш «Поступок статян журналистика верц» преми учреждӓйӹмӹ ылын. Преми 10 декабрьын Эдемӹн праважы кечӹн российӹштӹшӹ журналиствлӓлӓн кычыкталтеш.

2009 ин 10 декабрьын демократический движенин представительвлӓжӹ «Шӹп лимӹ митингӹм» угӹц эртӓренӹт. Тенге нӹнӹ, эдемӹн праважым Российӹштӹ цилӓ вӓре пыдыртат манын шотлен, Советский диссидентвлӓн традицим угӹц шачыкташ шаненӹт.

ЮАР-шты Эдемӹн праважы кечӹ национальный айо статян пӓлемдӓлтеш. Тӹдӹ 21 мартын Расовый дискриминацим пӹтӓрӹмӹ верц кредӓлмӹ международный кечӹн эртӓрӓлтеш. Ти кечӹнок 1960 ин Шарпевильӹштӹ пуштмым ӓштен ӹштӹмӹ.

Кирибатиштӹ Эдемӹн праважын кечӹ кӓнӹмӹ кечеш увертӓрӹмӹ.

2013 ин 10 декабрьын Эдемӹн праважы верц менждународный федераци (FIDH) дӓ «Весна» лӹмӓн правам перегӹшӹ центӹр 80 страницӓн «Белоруссиштӹ пӓшӓ шотышты правам пыдыртымы гишӓн дӓ пӓшӓм силом ӹштӹктӹмӹ гишӓн» отчетым пуэн^[1].

Кечӓш темывлӓ

И йӹде ООН Эдемӹн права кечӹн темым пӓлемдӓ^[2]:

2004 и — «Эдемӹн праважы шотышты образовани»
2005 и — «Пытка дӓ тӹдӹн доно кредӓлмӓштӹ глобальный усили гишӓн»
2006 и — «Незер ӹлӹмӓш доно кредӓлмӓш милосерди агыл, а обязанность ылеш»
2007 и — «Эдемӹн достоинствыжы дӓ справедливость цилӓлӓннӓ»
2008 и — «Эдемӹн права шотышты Всеобщий декларацим пингӹдемдӹмӹлӓн 60 и»
2009 и — «Шукы йиш ылмым ытараш — дискриминацим пӹтӓрӓш»
2010 и — «Шӹп ит ли… дискриминаци уке гишӓн келесӹ»
2011 и — «Мӓмнӓн тӹшкӓ айонам мактыда — Эдемӹн праважын кечӹ»
2012 и — «Тӓмдӓн юкдам колышты манын, вим пиштӹдӓ»
2013 и — «Тӓмдӓн правада верц кредӓлмӹлӓн 20 и»
2014 и — «Иэш 365 кечӹн эдемӹн права»
2015 и — «Мӓмнӓн правана, ирӹкнӓ, соок»
2016 и — «Тагачы кӱн-гӹнят права верц кредӓл»
2017 дӓ 2018 и — «Иктӧр лимӓшӹм, справедливостьым дӓ эдемӹн достоинствӹжӹм ытарымы верц шагалына»

Примечани

↑ Беларусь. Повсеместные нарушения трудовых прав и принудительный труд в Беларуси (неопр.). FIDH (10 декабрьын 2013). Тергӹмӹ кечӹ: 22 февральын 2015. Архивируйымы 2 декабрьын 2014 года.
↑ День прав человека: Основные сведения (неопр.). Тергӹмӹ кечӹ: 10 декабрьын 2016. Архивируйымы 2 декабрьын 2016 года.

Ссылкывлӓ

[1] Беларусь. Повсеместные нарушения трудовых прав и принудительный труд в Беларуси (неопр.). FIDH (10 декабрьын 2013). Тергӹмӹ кечӹ: 22 февральын 2015. Архивируйымы 2 декабрьын 2014 года.

[2] День прав человека: Основные сведения (неопр.). Тергӹмӹ кечӹ: 10 декабрьын 2016. Архивируйымы 2 декабрьын 2016 года.

[1]

[2]