Франциск (Римский Папа)

Ирӹкӓн энциклопеди Википеди гӹц материал
Тидӹ терминӹн вес кынжат улы, Франциск анж.
Римский Папын Святейшествыжы
Франциск
лат. Franciscus
Франциск
Франциск Папа 2021 ин
Coat of arms of Franciscus.svg
Флаг
266 Римский Папа
2013 и 13 март — 2025 и 21 апрель
Айырымаш 2013 и 13 март
Интронизаци 2013 и 19 март
Церкӹ Римско-католический церкӹ
Андакшы Бенедикт XVI
Флаг
 Буэнос-Айресӹн архиепископшы дӓ Аргентинӹн примасшы
1998 и 28 февраль — 2013 и 13 март
Андакшы Антонио Кваррасино
Вашталтышы Марио Аурелио Поли
Учёный степень Богослови доктор
Шачмы годым пумы лӹм Хорхе Марио Бергольо
Шачмы годым пумы  тӧр лӹм Jorge Mario Bergoglio
Шачмаш 17 декабрь 1936(1936-12-17)[1][2][…]
Колымаш 21 апрель 2025(2025-04-21) (88 и)
Отец Марио Хосе Бергольо[d]
Ӓвӓ Реджина Мария Сивори[d]
Пресвитерский хиротони 1969 и 13 декабрь
Монашествыш пырымаш 1973 и 22 апрель[4]
Епископский хиротони 1992 и 27 июнь
Кардинал 2001 и 21 февраль
Автограф Изображение автографа
Наградывлӓ
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

Франциск (лат. Franciscus, итал. Francesco; айырымы якте — Хорхе Марио Бергольо исп. Jorge Mario Bergoglio; 17 декабрь 1936, Буэнос-Айрес[d] — 21 апрель 2025, Ватикан[d]) — 266-шы Римский Папа[5]. 2013-шы ин 13-шы мартын айырымы. Историштӹ пӹтӓри гӓнӓ У Свет гӹц папа дӓ 1200 и утлашты Европа гӹц ылшы агыл пӹтӓришӹ папа (731-шӹ гӹц 741-шӹ и якте вуйлатышы сириец Григорий III паштек)[6]. Пӹтӓришӹ папа-иезуит. Григорий XVI (1831–1846) жеп годшен пӹтӓришӹ папа-монах[7].

2025-шӹ ин 21-шӹ апрельӹн колен[8][9].

Ӹлӹмӓш корныжы

Сӓмӹрӹк жеп дӓ тыменьмӓш

Хорхе Марио Бергольо 2-шы рӓдӹштӹ шалга, шалахай вел гӹц 4-шӹ, 1948 и.

Хорхе Марио Бергольо Буэнос-Айресӹштӹ 1936-шы ин 17-шӹ декабрьын итальянский эмигрантын, кӹртнигорны пӓшӓзӹ Марио Джузеппе Бергольо дӓ тӹдӹн пелӓшӹжӹ Реджина Мария Сиворин семняэш шачын. Вӹц тетя логӹц сек кого[10].

Когорак классвлӓштӹ тӹдӹ барышты оролын, убирӓйӹшӹн пӓшӓм ӹштен, эче яжон тыменьӹн[11].

Школым тымень пӹтӓрӹмӹкӹ, «химик-технолог» специальность доно кӱшӹл образованим нӓлӹн[12].

Буэнос-Айресӹштӹ Вилья-Девото семинариштӹ тыменьӹн[10].

1958-шӹ ин 11-шӹ мартын иезуитвлӓн орденӹшкӹштӹ пырен[13]. Вара Буэнос-Айресӹштӹ Святой Иосиф лӹмӓн колледжӹштӹ тыменьӹн. Тӹштӹ философи доно лиценциатын степеньжӹм нӓлӹн. 1967 и гӹц 1970 и якте теологим тыменьӹн дӓ докторский степеньӹм нӓлӹн[14].

Хорхе Марио Бергольо аргентинский семинариштӹ тыменьмӹ годым, 1950-шӹ ивлӓ.

Буэнос-Айресӹн кым католический колледжӹштӹ литературым, философим дӓ теологим тымден. Испанский гӹц пасна итальянский дӓ немец йӹлмӹвлӓ доно яжон попен[10].

Иезуит

1969-шӹ ин 13-шы декабрьӹн Бергольом священникеш кидӹм пиштенӹт. Аргентинӹн тӹнг халаштыжы Сан-Мигель лӹмӓн колледжӹн теологический факультетӹштӹжӹ профессореш шагалтымы.

Иезуитский орденӹм вуйлатымаш Хорхе Марион лидерский навыквлӓжӹ доно темшӹ Бергольом статустыштыжы лӱктӓлӹн. 1980-шы ин тӹдӹм ӹшкӹмжӹн альма-матерӹштӹжӹ — святой Иосиф лӹмӓн семинарин ректорешӹжӹ шагалтенӹт. Ти должностьышты тӹдӹ 1986-шы и якте ылын. Вара Германиштӹ докторский диссертацим ӹшӹклен дӓ шачмы вӓрӹшкӹжӹ исповедник дон Кордовский архиепископин духовный директоржы семӹнь пӧртӹлӹн.

Епископ

Кардинал Хорхе Марио Бергольо Аргентинӹн президентшӹ Кристин Фернандес де Киршнер доно вӓшлимӓштӹ, 2010 и

1992-шы ин 20-шы майын Бергольом титулярный советник Ауким титул доно Буэнос-Айресӹн палшышы епископешӹжӹ шагалтенӹт. Тӹдӹм 1992-шы ин 27-шӹ июньын Буэнос-Айресӹн кафедральный соборыштыжы Буэнос-Айресӹн архиепископшы кардинал Кваррасино епископеш кидӹм пиштен. Кардинал Кваррасинон ӹшке служебный обязанностьвлӓжӹм ӹштӓш цӓрнӹмӹжӹ гишӓн пӓлӹ лимӹкӹ, 1997-шӹ ин 3-шы июньын Бергольом Буэнос-Айресӹн архиепископшын коадъюторешӹжӹ (епархим наследуйымы праваан епископеш) шагалтенӹт.

Кардинал Кваррасинон 1998-шӹ ин 28-шӹ февральын колымыжы паштек Буэнос-Айресӹн архиепископшы лин. 1998-шӹ ин 6-шы ноябрьӹн Аргентинӹштӹ католиквлӓн ирвел овуцавлӓ шотышты ординариэшӹштӹ шагалтенӹт. Нӹнӹжӹн ӹшкӹмӹштӹн вуйлатышышты (тӹ шотышты руш католиквлӓн миссиштӓт[15][16][17]) ылде.

Кардинал

Кардинал Х. М. Бергольон гербшы

2001-шӹ ин 21-шӹ февральын римский Папа Иоанн Павел II Ватиканышты консистори годым Бергольом кардиналым ӹштен. Тӹдӹ Сан-Роберто-Беллармино церкӹн титулжым нӓлӹн.

Римский куриштӹ Бергольом кардинал семӹнь тӧрӧк икманяр административный постеш шагалтенӹт. Тӹдӹ духовенствын пӓшӓвлӓжӹ доно конгрегацин, йымылан служымын дӓ таинствывлӓн дисциплинӹн Конгрегацижӹн, ӹлӹмӓшлӓн посвящённый институтвлӓ дон апостольский ӹлӹмӓшӹн обществывлӓн конгрегациштӹн членжӹ ылын. Тенгеок Бергольо Латинский Америка шотышты Комиссин дӓ семнян пӓшӓвлӓ доно Папский Советӹн членжӹ лин. Кардинал Бергольо скромный ылмыжы, консервативный тымдымаш дӓ социальный тӧр шотышты пӓшӓлӓн ӹнян ылмыжы доно пӓлӹмӹ. Пиш простан ӹлӹмӹжӹ тӹдӹн репутацижӹлӓн шергӓкӓн пӓшӓ лин. Архиепископын дворецшӹм изишӓт ӓшӹндӓрӹдӹмӹ изи ватерӹштӹжӹ ӹлен, общественный транспортлан пайдам кандаш персональный лимузин дон шофёр гӹц отказалтын[18].

2025-шӹ ин 15-шӹ апрельӹн Бергольо ваштареш эдемӹн прававлӓжӹ шотышты адвокат уголовный вуйнаматанеш лыкмашым тӓрвӓтен, тӹдӹм 1976-шы ин кок иезуитский священникӹм шолыштшы военный хунта доно кӓнгӓшен келшӹмӓштӹ вуйнаматанеш лыктын[19]. Аргентинский судья Херман Кастелли ти пӓшӓм ланзылен, 2013-шы ин 17-шӹ мартын La Nacion газетӹштӹ интервьюшты келесен: «Ти священниквлӓм (Римский Папа) Хорхе Бергольо "выжален" манмы заявленивлӓ — цицмӓш алталымаш. Мӓ цилӓ ланзыленнӓ, ти версим колштынна, раскыды фактвлӓм анжалынна дӓ иктешлӹмӓшкӹ толынна, тӹдӹн ӹштӹмӹвлӓжӹ юридический соучасти агылеп. Вес семӹнь лин гӹнь, мӓ тидӹ гишӓн келесенӓ ылын»[20].

Папабиль

Епископ Бергольо, 2008 и

Римский папа Иоанн Павел II колымы паштек Бергольом 2005-шӹ иӓш папский Конклавышкы айыраш кардинал семӹнь участвуяш ӱжмӹ ылын. Бергольо папабиль семӹнь анжымы ылын гӹнят, Конклав у папеш Йозеф Ратуингер кардиналым айрен. Но Конклавын тамахань-ӓнят учасвуйышы кардиналын анонимный дневникшӹм 2005-шӹ ин сентябрьӹн пецӓтлӹмӹ дӓ тӹдӹн лачок ылмыжы пӓлемдӹмӹ агыл[21]. Конклавышты Ратцингерӹн тӹнг тӓнгӓшӹшӹ Бергольо ылмым дневник анжыкта. Ти документӹн данныйвлӓжӹ семӹнь кымшы баллотировкышты Бергольо 40 юкым нӓлӹн, но айырымашын решӹшӹ нӹлӹмшӹ турыштыжы тӹдӹн результатшы цилӓжӹ 26 юкан лин[22].

Епископвлӓн 2005-шӹ иӓш Синодыштын жепӹн Бергольом синод паштекшӹ советӹн членешӹжӹ айырымы. 2005-шӹ ин 8-шӹ ноябрьӹн Аргентинӹн Епископвлӓн конференциштӹм кым и срокеш (2005–2008) вуйлатен.

Бенедикт XVI карангмы паштек ӱжмӹ 2013-шы иӓш конклавышты тенгеок папабили чотышкы (тӓнгӓшӹшӹвлӓ лошты шукын ылыныт)[23] пырен дӓ ти гӓнӓ айырымы лин.

Римский папеш айырымаш

2013-шы ин 13-шы мартын римский папеш айырымы. Папа Франциск лӹмӹм (лат. Franciscus) Ассизский святой Франциск лӹмеш нӓлӹн[24].

Айырымы у Римский Папа Франциск Святой Петр лӹмеш соборын балконыштыжы. 2013 и 13 март .

Ти лӹмӹм нӓлмӓш - папствын цымыр историштӹжӹ пӹтӓришӹ, тӹгодым I номерӹм Франциск кычылташ решӹде. Анзыкыжым Франциск II папа лӓкмӹ доно тӹдӹн лӹмжӹ номерӓн лиэш. Франциск иезуитвлӓн орден гӹц пӹтӓришӹ папа лин, тенгеок У Свет гӹц — пӹтӓришӹ папа.

Франциск папын интронизацижӹ 2013-шы ин 19-шӹ мартын лиӓлтӹн[25].

Понтификат

Римский Папа Францискӹн дӓ Римский Папын Бенедикт XVI покойыштыжы вӓшлимӓш, Ватиканский сад. 2013 и 5 июль.

Шукы мыскылмашым нӓлӓш тӹнгӓлеш манын, кардиналвлӓн ойхырымышты гишӓн Франциск соцсетьвлӓштӹ аккаунтым войыде. Но 2019-шӹ ин 21-шӹ январьын Римский Папа Франциск «Кликни дӓ ыдыл» (Click to pray) папа сага ыдылмы сайтым дӓ ярышы мобильный приложенивлӓм колтымы гишӓн увертӓрен. Рушӓрнян традиционный тымден попымаш годым понтифик кидӹштӹжӹ планшет доно инициативӹм анжыктен[26].

Тӹдӹн якте ылшы семӹньок шулык доно проблемӹвлӓ гишӓн тӹдӹ престол гӹц каранг кердмӹжӹ гишӓн 2014-шӹ ин 19-шӹ августын журналиствлӓлӓн келесен.

Франциск Российӹн Президентшӹ Владимир Путин доно, 2015 и 10 июнь

2015-шӹ ин сентярьӹн Гаванышты остатка ивлӓн публикӹштӹ шӹренок кайзыдымы понтифик 89 иӓш Фидель Кастрон резиденцишкӹжӹ толын[27].

Тӹдӹн вуйлатымыжы доно 2015-шӹ ин мыжырангмаш лачок агыл ылмым простаэмдӹмӹ процесс шотышты реформым эртӓрӹмӹ. 2016-шы ин 8-шӹ апрельӹн Францискӹн семня дӓ тӹдӹн кӹзӹтшӹ сӓндӓлӹкӹштӹ вӓржӹ ядмашвлӓлӓн посвящённый апостольский увертӓрӹмӓшӹжӹ Amoris laetitia (лат. яратымашын сусужы) пецӓтлӹмӹ ылын[28][29].

Вуйлатымаш дӓ коррупци доно кредӓлмӓш сӧрӹмӹ реформывлӓ шотышты 2013-шы ин октябрь тӹнгӓлтӹшӹн религиозный пӓшӓвлӓ доно Институт (Ватиканын Банкшы) цилӓ ӹшке историжӹ гач пӹтӓришӹ ик иӓш отчётым пецӓтлен. 2015-шӹ ин декабрьын Франциск пӹтӓри гӓнӓ Ватиканын консолидированный финансовый отчёт шотышты тӱжвӓл аудитӹм назначен (ти пӓшӓм эртӓрӓш Pricewaterhouse Coopers аудиторский компаним айырымы).

2016-шы ин 12-шы февральын Гаванышты Франциск Москван дӓ цилӓ Русьын патриархшы Кирилл доно вӓшлин. Руш православный дӓ Католический Церкӹвлӓн улы историштӹ гач техень кӱкшӹцӓн вӓшлимӓш пӹтӓришӹ ылын.

Франциск тенгеок 2018-шӹ ин августын смертный казнь ваштареш вступаен. Тӹдӹн позицижӹ практический результатан ылын: Нью-Йорк штатын (халык шот доно США-шты 4-шӹ штат) губернаторжы Эндрю Куомо папа доно икышан лимӹжӹ доно тӹ тӹлзӹнок штатышты смертный казньым карангдымы гишӓн законопроектӹм педставляйӓш йӓмдӹлӓш сӧрен[30].

Кокшы мировой вырсы годым ылшы понтификат Пия XII-ын документвлӓжӹм Франциск срок яктеок вӹкӹ лктеш[31][32].

2022-шы ин мартын военный действилӓн вӓшештӹшеш Франциск Украинӹштӹ Святой Престол сагашы Российӹн посольствышкыжы миэн толын. Тидӹм «нигынамат лидӹмӹ ашкыл» маныныт[33]. Франциск Украинӹн президентшӹ Зеленский докы звонен, ӹшке «жӓлӓйӹмӓшӹжӹм» пӓлемден дӓ Ватикан «хытырымашлан вӓрӹм» моаш цаца манын[34]. «Сӓндӓлӹклӓн служаш манын, Святой престол цилӓ ӹштӓш йӓмдӹ», — келесен Папа[35], март тӹнгӓлтӹшӹн Украинӹш всокопославленный кок кардиналым палшаш колтымы гишӓн увертӓрен[36].

2022-шы ин июльын Францискӹн Канадыш апостольский миэн толмашыжы пӹтӹмӹкӹ, келесен: «Ти каштын толмаш тамахань-ӓнят тергӹмӓш ылын... Лачокат, техень состояни доно путешествуяш акъяры», дӓ шулыкшын состоянижӹ гишӓн карангмыжым предполагаен. Диагностированный артроз гишӓн Римский Папа кресло-коляска доно каштын[37].

2025-шӹ ин 14-шӹ февральын Джемелли римский клиникӹш респираторный инфекци доно госпитальыш пиштенӹт. 2025-шӹ ин 6-шы мартын Ватиканын пресс-службыжы понтификӹн состоянижӹ стабильный гишӓн увертӓрен[38].

Госпитализируйымы паштек Франциск Папа пӹтӓри гӓнӓ римский Джемелли больницӹн балконыштыжы кайын, тидӹм учреждени гӹц лӓкмӹ анзыц ӹштен, тӹштӹ тӹдӹ 14-шӹ февраль гӹц ылын. Тӹштӹ ылшывлӓлӓн тӹдӹ вӓшлимӹ шамаквлӓм келесен, ӹшке благословайымашыжым пуэн дӓ площадьышты ӱлнӹ погынышы почти кым тӹжем эдемлӓн «коговарняжым кӱшкӹлӓ анжыктен». Вара Санта-Мария-Маджоре базиликӹш кен, тӹштӹ Папский базиликӹн коадъютор-архиепископшы, кардинал Роландас Макрицкас доно шытырланымы дӓ перегӹмӹ гишӓн таум ӹштӓш Salus Populi Romani Мариян иконжы анзыкы пиштӓш пеледӹшӹм пуаш вӓшлин[39].

Тенгеок 20-шы апрельӹн, колымыжы гӹц ик кечӹ анзыц, понтифик Когечӹ шотышты Йымылан ӹнянӹшӹвлӓ анзыкы лӓктӹн. Тӹдӹ Ватиканышты Святой Петр лӹмеш базиликӹн балконжы гӹц посланим лыдын. Ти кечӹнок римский папа Франциск США-н вице-президентшӹ Джей Ди Вэнс доно Когечӹ лӹмеш иктӹ-весӹм макташ вӓшлин[40].

Колымаш

Римский папа Франциск 2025-шӹ ин 21-шӹ апрельӹн Ватиканышты ӹшке резиденциштӹжӹ 88 иӓш колен[41].

Моральный дӓ социальный ядмашвлӓ шотышты позици

Франциск, 2013 и
Франциск месса годым, 2014 и

Эволюцин теорижӹ

2014-шӹ ин 29-шӹ октябрьӹн Понтификальный наука академиштӹ выступайымыжы годым Римский папа Франциск теве мам келесен: «Бытие книгӓм лыдмына годым мӓ Йымым йозы шотеш ужын кердӹнӓ, тӹдӹ сӓндӓлӹкӹм йозы панды доно ӹштен дӓ цилӓ хоть-мамат ӹштен кердеш. Но тидӹ тенге агыл».

Ирӹкӹш лӓкмӓшӹн теологижӹ

Бергольо — мастар богослов, «ирӹкӹш лӓкмӓшӹн теологижӹ» гӹц эче карьерӹштӹ кушкаш тӹнгӓлмӹжӹ анзыцок ӧрдӹжкӹ карангын. Специалиствлӓ шанат, тӹдӹ Comunione e Liberazione консервативный светский движени докы лишӹл ылеш.

Ӓзӓм прахымашвлӓ дӓ ӹшкӹмӹм пӹтӓрӹмӓш

Кардинал Бергольо ӹшке духовенствыжым дӓ мирянвлӓм ӓзӓм прахымаш дон эвтанази ваштареш выступаяш ӱжӹн[42].

Социальный тӧр

Бергольо незервлӓм жӓлӓйӓш рӓдӹ шот доно тымден попа гӹнят, кыды-тидӹ тӹшлӹшӹ техень фактлан ӱкшен, вет тӹдӹ социальный тӧрӹн проблемӹвлӓжӹм когонок ак тусары. Политический экономи доно ядмашвлӓ шотышты раскыды позицим анжыктыде, Бергольо духовность дон святостьын керӓл ылмыштым пӓлемдӓ, тидӹ тенгеок незервлӓн парвалымыштылан жӓлӓйӹмӓшӹм лыктеш манын шана. Тенге гӹнят тӹдӹ социальный программывлӓлӓн палшык пумы шотышты келесен дӓ ирӹкӓн пазар политикӹн тӧр ылмыжы шотышты коктешлӓнӹмӹжӹм халык анзылны келесен.

2014-шӹ ин ноябрьӹн Франциск папа Ватиканын тӹнг вӓрӹштӹжӹ — Святой Петрӹн площадьыштыжы — томадымы эдемвлӓлӓн тӓрӹм тӱлӹдеок кым душевой кабинӹм устанавливаяш разрешӓен. Тенгеок Францискӹн инициативӹжӹ донок душевой кабинвлӓм цилӓ Рим мычкы незервлӓлӓн устанавливаенӹт[43].

Саяк тетявлӓ гишӓн келесӹмӓшвлӓжӹ

Саяк тетявлӓм крестӓш отказышы священиквлӓм критикуйымыжы годым Бергольо пингӹдемден попен, марлан кетӹдӹмӹ ӓвӓвлӓ тӧр ӹштенӹт, тетялӓн ӹлӹмӓшӹм пуэнӹт, а прахыделыт, дӓ Церкӹ нӹнӹ гӹц ӧрдӹжӹшкӹ карангшашлык агыл[44][45].

Католический традиционализм

Сӓндӓлӹк вӹлнӹ кардинал Бергольо епископвлӓ лошты сек пӹтӓришӹ Summorum Pontificum Бенедикт XVI-ын motu proprio-жылан реагируен. Папын motu proprio-м увертӓрӹмӹ паштек кок кечӹштӹ Буэнос-Айресӹштӹ традиционный латинский мессӹм регулярно служаш пыртен[46].

Россий докы отношенижӹ

Москван дӓ цилӓ Русьын патриархшы Кирил доно уникальный вӓшлимӓш гӹц пасна Франциск Римско-католический дӓ Руш православный церкӹвлӓ лоштышы кӹл виӓнгмӹлӓн кого значеним пумыжы гишӓн келесен[47].

Энцикликвлӓ

  • Evangelii gaudium (2013) — кӹзӹтшӹ сӓндӓлӹкӹштӹ Евангели гишӓн тымден попымашвлӓ.
  • Lumen Fidei (2013) — ӹнянӹмӓш гишӓн (папа Бенедикт XVI доно иквӓреш)[48].
  • Laudato si’ (2015) — экологин дӓ йӹр ылшы средам ӹшӹклӹмӹ шотышты проблемӹвлӓ гишӓн[49].
  • Fratelli tutti (Цилӓ шӱмбел) (2020) — цилӓ вӓре ӹштӹмӹ шӱмбеллӓ ӹлӹмӓш дӓ социальный келшӹмӓш гишӓн[50].

Мактымашвлӓ

Журнал Forbes-ӹн пецӓтлӹмӹжӹ семӹнь сӓндӓлӹкӹн сек влиятельный эдемвлӓн спискӹштӹжӹ 2018-шӹ ин Франциск папа 6-шы вӓрӹштӹ ылеш, хотя изиш анзыцрак, 2014-шӹ дӓ 2015-шӹ ивлӓн рейтингӹн 4-шӹ корныштыжы ылын[51].

  • Кондор Анд Национальный Орденӹн орденӓн цепшӹн кавалержӹ (Боливи, 2015-шӹ и 8-шӹ июль)[52].
  • «Луис Эспиналь Кампс ӓтян» заслугывлӓлӓн орден (Боливи, 2015-шӹ и 8-шӹ июль)[53]
  • Кого Карл лӹмӓн Вескид сӓндӓлӹквлӓ лоштышы преми (Германи, 2016)
  • Йӹрӓлтӹшӹн орденжӹ (Польша, 2016-шы и 26-шы апрель)[54].

Частный ӹлӹмӓш

  • Кымдан пӓлӹмӹ футболист Альфредо Ди Стефано (1926–2014) доно ик школышты тыменьӹн[55].
  • Буэнос-Айрес гӹц ылшы «Сан Лоренсо» аргентинский футбольный клубын поклонникшӹ ылеш[56]. 2008-шӹ ин командын болельщиквлӓжӹн клубын официальный членжӹ лин. Клуб святой Лаврентий лӹмеш лӹмдӹмӹ дӓ 1908-шӹ ин священик Лоренсо Массы палшымы доно ӹштӹмӹ.
  • Телевизорым анжымаш гӹц отказалтын, ти шотышты Пиш святой Ӹдӹр Кармельлӓн 1990-шы ин сӧрӹмӓшӹм пуэн[57].

Документальный фильмвлӓ

  • 2015 — Франциск, иезуит / Francisco El Jesuita — биографический сериал[58];
  • 2017 — Франциск, незервлӓн ӓтяштӹ, паянвлӓн Ватиканышты / Francois, pape des pauvres, Vatican des riches (реж. Энтони Форестье / Anthony Forestier) — «Портретвлӓ / Grand portaits» цикл гӹц
  • 2018 — Франциск Папа. Шамакын эдемжӹ / Pope Francis: A Man of His Word (реж. Вим Вендерс)
  • 2021 — Франческо (реж. Евгений Афинеевский)

Художественный фильмвлӓ

  • «Кок Папа» — режиссёр Фернанду Мейреллишӹн фильмжӹ

Примечани

  1. ↑ Franciskus // Nationalencyklopedin (швед.) — 1999.
  2. ↑ Francis I pope // Encyclopædia Britannica (англ.)
  3. ↑ 1 2 Чешская национальная авторитетная база данных
  4. ↑ Pope Francis Jorge Mario Bergoglio, S.J. (англ.). Тергӹмӹ кечӹ: 15 мартын 2013. Архивируйымы 14 декабрьын 2017 года.
  5. ↑ Francis. www.vatican.va. Тергӹмӹ кечӹ: 22 апрельӹн 2025.
  6. ↑ Rachel Donadio. The New Pope: Bergoglio of Argentina (англ.). The New York Times (13 мартын 2013). — «He is also the first non-European leader of the church in more than 1,200 years». Тергӹмӹ кечӹ: 9 январьын 2023. Архивируйымы 15 мартын 2013 года.
  7. ↑ Roma {Rome} (Latin (or Roman) Diocese) (англ.). Catholic-Hierarchy. Тергӹмӹ кечӹ: 8 апрельӹн 2019.
  8. ↑ Умер папа римский, РБК. Дата обращения: 21 апрельӹн 2025.
  9. ↑ Папа Римский Франциск умер от инсульта, Москва24 (21 апрельӹн 2025). Дата обращения: 21 апрельӹн 2025.
  10. ↑ 1 2 3 Biography | Francis (англ.). www.vatican.va. L'Osservatore Romano. Тергӹмӹ кечӹ: 22 апрельӹн 2025.
  11. ↑ Папа Римский: раньше я работал вышибалой в ночном клубе (руш.). Газета.Ru. Тергӹмӹ кечӹ: 8 апрельӹн 2019. Архивируйымы 12 майын 2021 года.
  12. ↑ Святой из трущоб: умер папа римский Франциск, Известия (21 апрельӹн 2025). Дата обращения: 22 апрельӹн 2025.
  13. ↑ Новым папой римским избран Хорхе Марио Бергольо. Коммерсантъ. Тергӹмӹ кечӹ: 7 январьын 2022. Архивируйымы 7 январьын 2022 года.
  14. ↑ Папа-революционер. Чем запомнится Франциск — самый необычный понтифик, РИА Новости (21 апрельӹн 2025). Дата обращения: 22 апрельӹн 2025.
  15. ↑ Ordinariato para los fieles de ritos orientales desprovistos de Ordinario del propio rito/Agencia Informativa Católica Argentina (AICA) (исп.). Тергӹмӹ кечӹ: 13 мартын 2013. Архивировано из оригинала 14 июньын 2015 года.
  16. ↑ [1] Архивный копи от 2 ноябрьын 2019 на Wayback MachineКолупаев В. Е. АРГЕНТИНА: Южная Америка // Католические общины византийского обряда и русская диаспора
  17. ↑ Папа Бергольо, восточные католики и русские в Аргентине. Тергӹмӹ кечӹ: 5 апрельӹн 2013. Архивировано из оригинала 17 майын 2013 года.
  18. ↑ "Надеюсь, Бог простит вас за то, что вы сейчас натворили". Жизнь Папы Римского Франциска, TACC (21 апрельӹн 2025). Дата обращения: 22 апрельӹн 2025.
  19. ↑ Argentine Cardinal Named in Kidnap Lawsuit(англ.), Los Angeles Times (17 April 2005). Архивировано 3 апрельӹн 2019 года. Дата обращения: 9 апрельӹн 2019.
  20. ↑ Аргентинский судья опроверг слухи о причастности Папы к преступлениям хунты (руш.). Взгляд. Тергӹмӹ кечӹ: 9 апрельӹн 2019. Архивируйымы 9 ноябрьын 2018 года.
  21. ↑ Cardinal breaks conclave vow of secrecy (англ.). CNN (23 сентябрьын 2005). Тергӹмӹ кечӹ: 13 мартын 2013. Архивировано из оригинала 1 октябрьын 2005 года.
  22. ↑ Cardinal breaks conclave vow of secrecy (англ.). CNN (23 сентябрьын 2005). Тергӹмӹ кечӹ: 13 мартын 2013. Архивировано из оригинала 1 октябрьын 2005 года.
  23. ↑ Michael Brendan Dougherty. One Of These Men Will Be The Next Pope (англ.). Business Insider (11 февральын 2013). Тергӹмӹ кечӹ: 9 январьын 2023. Архивируйымы 28 апрельӹн 2022 года.
  24. ↑ Радио Ватикана. Папа рассказал СМИ, почему он выбрал себе имя Франциск, и объяснил, кто главный в Церкви. Тергӹмӹ кечӹ: 16 мартын 2013. Архивируйымы 19 мартын 2013 года.
  25. ↑ Inauguracja pontyfikatu papieża Franciszka, Newsweek (19 мартын 2013). Дата обращения: 22 апрельӹн 2025.
  26. ↑ "Кликни и молись". Папа Римский Франциск объявил о запуске сайта и приложений для молитв (руш.). ТАСС. Тергӹмӹ кечӹ: 9 апрельӹн 2019. Архивируйымы 21 апрельӹн 2019 года.
  27. ↑ Папа Римский Франциск во время визита на Кубу встретился с Фиделем Кастро Архивный копи от 25 сентябрьын 2015 на Wayback Machine // Первый канал. 21 сентября 2015
  28. ↑ Pope Francis' Apostolic Exhortation on The Joy of Love (англ.). Vatican Radio (8 апрельӹн 2016). Тергӹмӹ кечӹ: 17 апрельӹн 2016. Архивируйымы 7 мартын 2018 года.
  29. ↑ Увещание папы Франциска по проблемам семьи представлено в Ватикане (руш.). РИА Новости (8 апрельӹн 2016). Тергӹмӹ кечӹ: 17 апрельӹн 2016. Архивируйымы 29 июньын 2018 года.
  30. ↑ Le Gouverneur Cuomo présentera un projet de loi visant à supprimer la peine de mort de la législation de l'État en solidarité avec le Pape François (фр.). Тергӹмӹ кечӹ: 9 августын 2018. Архивируйымы 9 августын 2018 года.
  31. ↑ Пушкарская Е. «Церковь не боится истории» // Огонек. — 2020. — № 10 (5602). — С. 22.
  32. ↑ Пушкарская Е. «Церковь не боится истории» // Огонек. — 2020. — № 10 (5602). — С. 22 — 23.
  33. ↑ Pullella, Philip. Departing from protocol, pope goes to Russian embassy over Ukraine, Reuters (25 февральын 2022). Архивировано 28 февральын 2022 года. Дата обращения: 13 апрельӹн 2022.
  34. ↑ Pope Francis calls Ukraine's President Zelensky to express 'sorrow' amid war (англ.). National Catholic Reporter (26 февральын 2022). Тергӹмӹ кечӹ: 13 апрельӹн 2022. Архивируйымы 14 майын 2022 года.
  35. ↑ Pullella, Philip. Pope Francis says 'rivers of blood' flowing in Ukraine war, Reuters (6 мартын 2022). Архивировано 12 апрельӹн 2022 года. Дата обращения: 13 апрельӹн 2022.
  36. ↑ Украина: миссия кардиналов Краевского и Черни (руш.). Vatican News (7 мартын 2022). Тергӹмӹ кечӹ: 13 апрельӹн 2022. Архивируйымы 13 апрельӹн 2022 года.
  37. ↑ СМИ: папа римский допустил возможность отречения из-за проблем со здоровьем, Радио Sputnik (30 июльын 2022). Архивировано 30 июльын 2022 года. Дата обращения: 30 июльын 2022.
  38. ↑ В Ватикане сообщили об улучшении состояния папы римского, РБК (8 мартын 2025). Дата обращения: 9 мартын 2025.
  39. ↑ Pope Francis makes first public greeting and blessing from hospital - Vatican News (23 мартын 2025). Дата обращения: 23 мартын 2025.
  40. ↑ Вэнс и папа римский Франциск провели частную встречу, Interfax.ru (20 апрельӹн 2025). Дата обращения: 21 апрельӹн 2025.
  41. ↑ Умер папа римский, РБК. Дата обращения: 21 апрельӹн 2025.
  42. ↑ Le cardinal Bergoglio invite à défendre la culture de la vie avec ardeur (фр.). Тергӹмӹ кечӹ: 20 сентябрьын 2011. Архивировано из оригинала 7 августын 2011 года.
  43. ↑ Italy’s homeless to get showers at the Vatican (англ.). The Local. Тергӹмӹ кечӹ: 14 ноябрьын 2014. Архивируйымы 17 ноябрьын 2014 года.
  44. ↑ Fox News. Francis is first pope from the Americas. Архивировано 21 майын 2013 года. Дата обращения: 8 июньын 2013.
  45. ↑ ABC News. Francis Becomes First Latin American Pope. Архивировано 16 мартын 2013 года. Дата обращения: 8 июньын 2013.
  46. ↑ Rubin, Sergio. Regresó la misa en latín, con mujeres cubiertas por mantillas (17 сентябрьын 2007). Архивировано 18 мартын 2013 года. Дата обращения: 14 мартын 2013.
  47. ↑ Папа Римский высказал свое доверие к России и ее народу(руш), Российская газета (12 мая 2017). Архивировано 25 октябрьын 2017 года. Дата обращения: 24 октябрьын 2017.
  48. ↑ Lumen fidei (29 giugno 2013) | Francesco. www.vatican.va. Тергӹмӹ кечӹ: 23 апрельӹн 2025.
  49. ↑ Laudato si' (24 maggio 2015) | Francesco. www.vatican.va. Тергӹмӹ кечӹ: 23 апрельӹн 2025.
  50. ↑ Fratelli tutti (3 ottobre 2020) | Francesco. www.vatican.va. Тергӹмӹ кечӹ: 23 апрельӹн 2025.
  51. ↑ Самые влиятельные люди мира 2018 Форбс (руш.). www.stevsky.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 9 апрельӹн 2019. Архивируйымы 2 февральын 2019 года.
  52. ↑ Presidente Evo Morales distingue con el Cóndor de Los Andes al Papa Francisco (исп.). Тергӹмӹ кечӹ: 10 июльын 2015. Архивировано из оригинала 9 июльын 2015 года.
  53. ↑ https://web.archive.org/web/20150709162549/http://www.presidencia.gob.bo/fuente/noticia.php?cod=3363#contenido
  54. ↑ Pope Francis receives Order of the Smile (руш.). Тергӹмӹ кечӹ: 14 январьын 2017. Архивировано из оригинала 10 сентябрьын 2016 года.
  55. ↑ Ди Стефано заявил, что, возможно, играл в футбол с новым Папой Римским (руш.). Р-Спорт (18 мартын 2013). Тергӹмӹ кечӹ: 18 мартын 2013. Архивировано из оригинала 3 декабрьын 2013 года.
  56. ↑ Нового Папу отличают строгость и любовь к футболу — помощник Бергольо (руш.). РИА Новости (14 мартын 2013). Тергӹмӹ кечӹ: 14 мартын 2013.
  57. ↑ Папа римский Франциск 25 лет назад дал обет об отказе от телевизора (руш.). Интерфакс (26 майын 2015). Тергӹмӹ кечӹ: 16 январьын 2022. Архивируйымы 16 январьын 2022 года.
  58. ↑ Francisco El Jesuita, la serie sobre el Papa Francisco: Capítulos Completos (исп.). TELEMUNDO.com. Тергӹмӹ кечӹ: 23 апрельӹн 2025.

Ссылкывлӓ

«https://mrj.ruwiki.ru/w/index.php?title=Франциск_(Римский_Папа)&oldid=313414» гӹц нӓлмӹ