Толшы-кешӹ кеквлӓн цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹ
| Толшы-кешӹ кеквлӓн цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹ | |
|---|---|
 | |
| Официально | World Migratory Bird Day |
| Кын | толшы-кешӹ кеквлӓн ареалыштын экоситемӹжӹм (телшӹм дӓ кӓнгӹжшӹм) пыдыртышы экологиштӹ лишӹ кого вашталтмашвлӓлӓн вниманим айыраш |
| Ӹштӓлтӹн | 1993 и гӹц |
| Ӹштӹшӹ | США-штышы Корнелл университетӹштӹшӹ лабораторин орнитологвлӓ |
| Кечӹ | майын дӓ октябрьын кокшы кукшыгечӹн |
| Пӓлемдӹмӓш | и йӹде |
| Овуца | выступленивлӓ, выставкывлӓ, экологический акцивлӓ |
| Кӹлдӓлтӹн | экологи доно кӹлдӓлтшӹ проблемӹвлӓ |
Толшы-кешӹ кеквлӓн цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹ (World Migratory Bird Day; WMBD) США-штышы Корнелл университет лабораторин орнитолгвлӓн ядмы доно 1993 и гӹц майын кокшы кукшыгечӹн дӓ каждый кокшы рушӓрнян эртӓрӓлтеш.
Айом Корнелл университет Лабораторин (США) орнитологвлӓн ядмы доно 1993 ин пингӹдемдӹмӹ. Сек анзыц тӹдӹм тӹнг шотышты Йыдпелвел Америкӹштӹ пӓлемденӹт, жеп эртӹмӹ семӹнь, цилӓ вӓре эртӓрӓш тӹнгӓлӹнӹт. 2016 и гӹц 10 май тӹнг пӓлемдӹмӹ кечеш шотлалтеш. 2018 и гӹц WMBD официально ик иэш кок гӓнӓ эртӓрӓлтеш — шошым дӓ шӹжӹм, тидӹжӹ кеквлӓн миграцин кок тӹнг жепшӹ доно иктеш толеш[1] .
Описани
Айон тӹнг шанымашыжы — толшы-кешӹ кеквлӓн ареалыштын экоситемӹжӹм (телшӹм дӓ кӓнгӹжшӹм) пыдыртышы экологиштӹ лишӹ кого вашталтмашвлӓлӓн вниманим айыраш, тенгеок толшы-кешӹ кеквлӓлӓн пашашышты, чонгештӹлӓшӹштӹ дӓ пӱктӓшӹштӹ келшӹшӹ пӧрттӱ йӧнвлӓм пӧртӹлтӓш.
2016 и гӹц айом 10-шы майын пӓлемдӓт.
Толшы-кешӹ кеквлӓн цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ кечӹ (WMBD) толшы-кешӹ кеквлӓм дӓ нӹнӹн ӹлӹмӹ вӓрвлӓм перегӓш келмӹ гишӓн ӓшӹндӓрӹктӹшӹ и йӹде эртӓрӓлтшӹ пӓлӹмӓшӹм келгемдӹшӹ кампани ылеш. Тӹдӹ шукы вӓре эртӓрӓлтеш дӓ эдемлӓн толшы-кешӹ кеквлӓн вӓшлиӓлтмӹ эксӹквлӓ, нӹнӹн значеништӹ дӓ нӹнӹм переген кодаш международный кӹл келмӹ гишӓн глобальный пӓлӹмӓшӹм шукемдӹшӹ эффектӓн инструмент ылеш.
Мероприятивлӓ
WMBD-м пӓлемдӹмӹ лӹмеш и йӹде улы сӓндӓлӹкӹштӹ кого пӓшӓ ӹштӓлтеш, техень общественный мероприятивлӓ эртӓрӓлтӹт:
- кек фестиваль дӓ кек кечӹвлӓ,
- тымдымы программа дӓ лекцивлӓ,
- выставкывлӓ,
- кеквлӓм тӹшлӹмӹ экскурсивлӓ,
- онлайн мероприятивлӓ дӓ соцкӹлӹштӹ кампанивлӓ.
Цилӓ ти мероприятивлӓ сакой сӓндӓлӹк дон кымдемӹштӹ ин хоть-махань жепӹнжӹ эртӓрӓлт кердӹт, малан манаш гӹнь кеквлӓн чонгештен кемӹ жепӹштӹ сакой вӓрӹштӹ сакой ылеш. Но цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹ эртӓрӓлтшӹ тӹнг кечӹ — 10 май.
Эче 1918 инок «Толшы-кешӹ кеквлӓ гишӓн цилӓ сӓндӓлӹквлӓ лоштышы договорым» подписӓйӹмӹ, но тӹдӹ кеквлӓн миграциштӹ доно кӹлдӓлтшӹ эксӹквлӓм ак тӧрлӹ.
Толшы-кешӹ кеквлӓн каждый лушы йишӹжӹ теве ма гишӓн ямын кердеш:
- ӹлӹмӹ вӓрӹштӹм ямдымаш,
- игечӹ вашталтмаш,
- пӧрттӱ лявӹргӹмӓш,
- охота дӓ браконьер пӓшӓ;
- уты сотемдӓрӹмӓш дӓ ружгымаш кеквлӓлӓн чонгештӹмӹштӹ годым керӓл корным моашышты мешӓйӓ.
Ынгай фактвлӓ
- Сек кужы чонгештӹмӓшӹм полярный колшӹревлӓ ӹштӓт, нӹнӹ ик иштӹ Арктика дон Антарктика лошты 70 000 уштышым чонгештен эртӓт.
- Юж кеквлӓ корным Мӱлӓндӹн магнитӓн полежӹ, кечӹ дӓ шӹдӹрвлӓ мычкы мот.
- Чонгештен кемӓш кеквлӓлӓн худа услови гӹц карангаш, тенгеок пашашышты дӓ качкашышты келшӹшӹ вӓрвлӓм моаш палша[2].
Тенгеок анжы
Примечани
- ↑ Всемирный день мигрирующих птиц. ИнфоУрок.
- ↑ Всемирный день мигрирующих птиц. Республиканская научно-техническая библиотека.