Социальный архитектор
| Социальный архитектор | |
|---|---|
 | |
| Кычылтмы область | Кугижӓншӹ дӓ муниципальный управлени |
| Лӓкмӹ кечӹ | 2020-шы ивлӓ |
Социальный архитектор — тидӹ керӓл общественный задачывлӓм решӓш виктӓрӓлтшӹ социальный практика дон инициативӹн проектвлӓштӹм йӓмдӹлӹшӹ дӓ ӹлӹмӓшкӹ пыртышы специалист. Социальный архитектура контекстӹштӹ тӹдӹ сакой халык тӹшкӓ, институтвлӓ дӓ кугижӓншӹ структурывлӓ лошты посредник семӹнь ылеш.
2025 и 1 сентябрь гӹц МГУ дӓ Финансовый университет Российӹштӹ пӹтӓришӹвлӓ социальный архитектура доно магистр программым пачыныт[1].
Специальность
«Социальный архитектор" ынгылымаш 2020-шы ивлӓн лӓктӹн. Термин эдемӹн виӓнгмӹжӹн кӹзӹтшӹ этапшы доно кӹлдӓлтеш, кынам кугижӓншӹм, бизнесӹм дӓ гражданвлӓм ушышы проектвлӓ гач гражданский обществым чангымаш эртӓрӓлтеш.
2025 ин августын социологвлӓ социальный архитекторым анзыкылашын професси манын лӹмденӹт. Экспертный институтын экспертвлӓн ушемӹштӹ доно кӹлӹм кычымы шотышты социальный шӹмлӹмӓшвлӓм виктӓрӹшӹ Фирдус Алиевӹн попымыжы семӹнь, социальный архитектура — тидӹ шукы уровенян конструкци[2]:
Социальный архитекторын миссижӹ — пасна пӓшӓзӹвлӓ дон цела организацивлӓн цымыр пӓшӓштӹ доно цилӓ компетенцим, тергӹмӓшӹм, информациӓн ресурсвлӓм иктӹш ушен, Российӹштӹ технологи, культура дӓ социальный прогнозируйымаш дон социальный проектирвани практикӹвлӓм виӓнгдӓш дӓ шӓрӓш палшаш. Лишӹл жепеш пӓшӓнӓ — сакой кӱкшӹцӓн социальный проектвлӓ палшымы доно ӹлӹмӓшкӹ пырталташ тӹнгӓлшӹ анзыкылашын образшым формируйымы дӓ тӧрлӹмӹ процессӹм йӧндӓрӓш.
Социальный архитекторвлӓ регионыштышы администрацивлӓштӹ, субъект главан палшышыжы семӹнь пӓшӓлен кердӹт. Нӹнӹ демографический политика, йишӹн керӓлжӹ дӓ этносвлӓ лоштышы кӹл верц вуйын шалгат лиэш. ВЦИОМ вуйлатышы Валерий Фёдоровын пӓлемдӹмӹжӹ семӹнь, у специальностьын властьыш ванжашыжы келшӹшӹ «пейзаж» формируялтын[3]:
Социальный архитектура стыкышты шалга, молнам тидӹлӓн «междисциплинарность» термин кычылталтын, кӹзӹт интегрированность гишӓн шукырак попат. План семӹнь, у специальностьым пыртымы доно вузвлӓ ӹшкӹлӓнӹштӹ келшӹшӹ айыртемӓлтшӹ компетенцилӓн вниманим айырат лиэш. Шамак толшеш, МГУ политика аспектвлӓлӓн вниманим айыраш тӹнгӓлеш, ВШЭ — медиакоммуникацилӓн, РАНХиГС — кугижӓншӹ виктӓрӹмӓшлӓн.
Образовани
2025 и 1 сентябрь гӹц Российӹштӹ пӹтӓришӹ гӓнӓ социальный архитектура доно магистр программывлӓм пачыныт: МГУ-н политологи факультетӹштӹ дӓ РФ Правительство сагашы Финансовый институтын социальный наукывлӓ дӓ массовый коммуникаци факультетӹштӹ. Тенгеок РГГУ-шты ситӓртӹш тымдымы курсвлӓ пачылтыныт.
Тымдымы планыш социальный архитектурышты политический стратеги, увер дӓ аналитика шотышты палшык, модельӹм дӓ проектӹм ӹштӹмӓш, тенгеок гражданский идентичностьым формируйы доно дисциплинӹвлӓ пырат. Магистрантвлӓ теоримӓт, практикӹмӓт тыменяш тӹнгӓлӹт, тенге политологи, социологи, коммуникаци дӓ общественный проектвлӓм виктӓрӹмӓш областьышты пӓлӹмӓшӹм нӓлӹт.
МГУ-н политологи факультетӹн деканжы Андрей Шутовын попымыжы семӹнь, магистратурым пӹтӓрӹшӹвлӓ керӓл специалиствлӓ лит, нӹнӹ обществышты, властьышты дӓ бизнесӹштӹ пӓшӓлен кердӹт, обществылан керӓл проектвлӓм ӹштӹмӓштӹ участвуят дӓ сакой социальный тӹшкӓвлӓ лошты кӹлӹм ӹштен кердӹт[4].
РФ президент управленин мониторинг дӓ социальный процессвлӓн анализӹштӹ шотышты начальникшӹ Александр Харичев кӹзӹтшӹ условивлӓ пӓлӹмӓшӹм практика доно кӹлден кердшӹ дӓ у нелӹ ядмашвлӓэш йӹле вӓшештен кердшӹ специалиствлӓм ядыт манын келесен[5].
Социальный архитектура регионвлӓштӹ
2024 ин Киров халан 650 иэшӹжӹ властьвлӓ метафорым шанен лыктыныт: регионын ӹрдӹ халажы — «Руш Йыдпелвелӹн капкажы».
Тӹнӓмшен турист проектвлӓ дӓ архитектурный пынзалтышвлӓ ти тема доно кӹлдӓлтӹт. Якутин губернаторжы Айсен Николаев якут киновлӓ докы интерес кушмы гишӓн шайыштын. Тӹдӹн попымыжы семӹнь, республика кином анжыктымы шот доно Российӹштӹ Москва паштек кокшы вӓрӹм нӓлӹн ылын.
Мурманск областьышты «Йыдпелвелнӹ ӹлӓш» кампаним колтымы. Тӹштӹ ӹлӹшӹвлӓ техень лозунгым сусун вӓшлинӹт, тидӹн паштек регионын виӓнгмӹ планжым тенгеок лӹмденӹт[6][7].
Примечани
- ↑ В России впервые стартовали магистерские программы по социальной архитектуре, ВЗГЛЯД.РУ (1 сентябрьын 2025). Дата обращения: 23 сентябрьын 2025.
- ↑ Социологи назвали социального архитектора профессией будущего - Российская газета, Российская газета (8 августын 2025). Дата обращения: 23 сентябрьын 2025.
- ↑ Экспертиза по любым вопросам, Коммерсантъ (8 августын 2025). Дата обращения: 23 сентябрьын 2025.
- ↑ В России впервые стартовали магистерские программы по социальной архитектуре, ВЗГЛЯД.РУ (1 сентябрьын 2025). Дата обращения: 23 сентябрьын 2025.
- ↑ В российских вузах впервые начали готовить социальных архитекторов (1 сентябрьын 2025). Дата обращения: 23 сентябрьын 2025.
- ↑ В университетах начнут учить на социальных архитекторов, Ведомости (19 июньын 2025). Дата обращения: 23 сентябрьын 2025.
- ↑ Наш Север | Благоустройство (руш.). nashsever51.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 23 сентябрьын 2025.