Российӹштӹ шӹргӹ йылымаш (2025)

Ирӹкӓн энциклопеди Википеди гӹц материал
2025 ин Российӹштӹ шӹргӹ йылымаш
2025 ин Российӹштӹ шӹргӹ йылымаш
2025 ин Российӹштӹ шӹргӹ йылымаш
Вӓрлӓнӹмӓш  Россий
Кечӹ 2025 и февраль гӹц

2025 ин Российӹштӹ шӹргӹ йылымаш — 2025 и январь гӹц декабрь якте Россий Федераци кымдемӹштӹ шӹргӹвлӓштӹ тыл ӹлӹжмӓш.

Прогноз

Россий шӹргӹ хозанлыкын (Рослесхозын) увертӹрӹмӹжӹ доно, 2025 ин шӹргӹ пожарвлӓ худа игечӹ гишӓн молнамшы гӹц андакрак тӹнгӓл кердӹт[1]. Телӹм лым чӹдӹ ылмы велдӹк Ӹрдӹ федеральный округлан (ӸФО) пӧрттӱштӹ тыл ӹлӹжмӹлӓн молнамшы гань апрель покшалны агыл, а март покшалнок йӓмдӹлӓлт шокташ шӱдӹмӹ[2]. Тыл пижмӓштӹ тенгеок эдемвлӓ кого вӓрӹм нӓлӹт.

Алексей Ярошенко, «Мӱлӓндӹ каждый гӹц шалга» проектӹштӹшӹ шӹргӹ, цаткыды шӹргӹ хозанлык дӓ пожар шотышты эксперт:

«2025 ин пожар лин кердмӹ кого лӱдӹшӹн тӹнг виржӹ — Российӹн шӹргӓн шукы вӓрӹштӹжок шошымын ирӹ толмыжы дӓ сӓндӓлӹкӹн вадывел кымдемӹштӹжӹ игечӹн пиш кукшы лин кердмӹжӹ. Игечӹ лачокок кукшы лиэш ма, тидӹ шукыжок шошым дӓ кӓнгӹжӹм юр маняры лимӹ доно кӹлдӓлтеш. Но кӹзӹтӓт ӹнян доно келесӓш лиэш: имешшӹ кукшы шӹжӹ дӓ чӹдӹ лыман тел велдӹк рокышты дӓ лым ланзышты вӹдӹжгӹ пиш чӹдӹ погынен[3].»

Тыл пижмӹ кого лӱдӹшӹм 2025 и март гӹц Ӹрдӹ, Кечӹвӓлвел, Йыл кымдем, Йыдпелвел Кавказ федеральный округвлӓштӹ 30 нӓрӹ кымдемӹштӹ, тенгеок Мӹндӹр Ирвелнӹ сӧрӓт. Лӱдмӓшӓн лошкы Брянск, Белгород, Москва, Воронеж областьвлӓ, Курск, Орёл дӓ Смоленск областьвлӓн вадывел дӓ ӹрдӹ кымдемвлӓштӹ пырат[4].

14 мартеш пожар ваштареш виктӓрӓлтшӹ айыртемӹн режимӹм РФ-н кым субъектӹштӹжӹ: Калининград область кымдем мычкы, Краснодар крайын кок муниципальный образоваништӹжӹ, Приморский крайын 14 муниципальный образоваништӹжӹ — ӹштӹмӹ.

Пожар лӱдӹш жепӹм Россий Федерацин кӓндӓкш субъектӹштӹжӹ: Краснодар крайын, Карачаево-Черкесин, Кабардино-Балкарин, Чечен Республикӹн, Белгород, Астрахань, Калининград областьвлӓн цилӓ кымдемӹштӹштӹ, Приморский крайын 18 муниципальный образоваништӹжӹ — анжыктымы[5].

Пожар ваштареш кредӓлмӹлӓн оксам айырымаш

Шӹргӹ йылымы ваштареш шалгаш 2025 ин федеральный бюджет гӹц регионвлӓлӓн 20 млрд нӓрӹ тӓнгӓм айыраш пӓлдӹртӹмӹ, тидӹ 2024 и гӹц шукырак[6].

Регионвлӓштӹ пожар

Амур область

2025 и шошым регионын цилӓ кымдемжӹ мычкы пожар ваштареш виктӓрӓлтшӹ лӹмӹн режимӹм пыртымы. Майын пожар Амур область Свободненский районыштышы шӹргӹштӹ тӹнгӓлӹн, тӹдӹ виӓн мардеж дӓ кукшы игечӹ доно пӹсӹн шӓрлен. 13 майын тыл «Ирвелнӹшӹ» космодром кымдемӹштӹшӹ Циолковский хала лишкок шон[7], 14 майын тӹдӹм цӓрен шагалтымы[8].

Забайкальский край

7 апрелеш анжыктымо доно, регионышты 57 тӹж. утла гектар кымдыкышты 32 пожар ылын. Тунгокочен, Чернышевский дӓ Чита районвлӓштӹ ЧС режимӹм пыртымы[9].

17 апрельӹн Россий шӹргӹ хозанлык увертӓрен: Забайкальский крайышты федеральный кӱкшӹцӓн ЧС режимӹм пыртен кердмӹ гишӓн ядмаш кӓнгӓшӓлтеш. Апрелеш анжыктымы семӹнь, Россий территориштӹшӹ 2025 и тӹнгӓлтӹш гӹц анжыктымы шӹргӹ йылымы цилӓ кымдык гӹц 60 % нӓрӹжӹ Забайкальский крайын ылеш[10].

2025 и 23 апрельӹн Забайкальский крайышты федеральный кӱкшӹцӓн чрезвычайный ситуаци режимӹм пыртымы[11].

2025 и 13 маеш Забайкальский крайышты 576 тӹж. утла гектар кымдыкышты 45 вӓре шӹргӹ йылен. Лач Чита муниципальный округышты 31 тӹж. утла гектар йылен. Россий МЧС-ӹн ытарышы тӹшкӓжӹм Сохондо, Яблоново дӓ Тургутуй ӹлӹмӹ вӓрвлӓшкӹ ваштенӹт, тенгеок пожар йӧртӹмӓштӹ Россий МЧС-ӹн Ил-76 самолётвлӓжӹм кычылтыныт[12].

21 майын шӹргӹ когон йылымы велдӹк «Байкал» федеральный трассым питӹренӹт. Тыл корны докы лишкок шон, тидӹ гишӓн Улётовский районышты автокорнын нӹл километржӹм питӹрӹмӹ[13].

Приморский край

Февраль мычашты — мартын Приморский крайышты шукы вӓре тыл пижӹн, тидӹн виржӹ чӹдӹ лыман кукшы тел, тенгеок эдемвлӓ ылыныт. Тыллан шӓрлӓшӹжӹ виӓн мардеж палшен.

Тӹнг статья: Приморский крайышты пожарвлӓ (2025)

Ростов область

2 апрельӹн Батайск сагашы Солёный йӓр лишнӹ пӧрттӱ пожар тӹнгӓлӹн, кукшы шуды дон амыж йыленӹт. Хир кеквлӓн пӹжӓшӹштӹлӓн лӱдӹш лин, а ныгыды шӹкш Ростов-на-Дону якте шон[14].

Тюмень область

1 апрель гӹц кымдемӹштӹ пожар лӱдӹшӓн жеп режимӹм пыртымы. Тюмень халашты «пожар лӱдӹшдӹмӹлыкым ӹштӓш манын, хала шӹргӹвлӓштӹ гражданвлӓн лимӹштӹм чӹдемдӹмӹ гишӓн» постановленим лыкмы[15].

Хабаровск край

10 апрельӹн РФ-н экологи дӓ пӧрттӱ ресурс министржӹ Александр Козлов Хабаровск крайыштышы пожар лӱдӹш шотышты заседаним эртӓрен. 2024 ин край Российӹштӹ шӹргӹ йылымы доно сек когон яктаралтшы вӹц регион лошкы пырен, шӹргӹ фондын 3,3 % утла кымдыкшы яктаралтын[16].

Хакаси

2025 ин 5 апрельӹн виӓн мардеж гишӓн регионышты пожарын шӓрлӹмӹжӹ верц республикӹн территориштӹжӹ ЧС дӓ пожар ваштареш режимӹм пыртымы. Ти кечӹн 43 пожар тыл вӓрӹм регистрируйымы[17]. 2025 ин 6 апрелӹн 60 пожарым пӓлемдӹмӹ, 35 ландшафтный пожарым цӓрӹмӹ, пӧрттӱ пожарын тӹрӹс площадьшы 80,6 км лин[18][19], тенгеок Абакан, Саяногорск, Аскиз, Бейск, Орджоникидзе, Усть-Абакан, Алтай районвлаштӹ ӹлӹмӹ пӧрт дон стройкавлӓлӓн эксӹк лийын[20].

11-13 апрельӹн Хакасин Таштып, Боград, Ширин районвлӓштӹ шыргӹ йылымашым цӓрӹмӹ[21].

19–20 апрельӹн пожарым республикӹштӹ ӹндекш район дон халашты анжыктымы, тенгеок цӓрӓш лидӹмӹ шуды йылымым пӓлдӹртӹмӹ[22][23].

Буряти

2025 и 13 май гӹц Бурятиштӹ шӹргӹ йылымы велдӹк кымдем кӱкшӹцӓн чрезвычайный ситуаци режимӹм пыртымы. 13 май ирокеш регионышты, Баунтовский эвенкийский дӓ Еравнинский районвлӓштӹ, цымыржы 53 208 га кымдыкышты 22 шӹргӹ пожар ылын[24].

Примечани

  1. ↑ Лесные новости | Рослесхоз (руш.). rosleshoz.gov.ru (12 февральын 2025). Тергӹмӹ кечӹ: 14 мартын 2025.
  2. ↑ Рослесхоз ожидает лесные пожары в центре России в марте, Коммерсантъ (12 февральын 2025). Дата обращения: 14 мартын 2025.
  3. ↑ Худший пожарный прогноз за последние пять лет (амер. англ.). earthtouches.me (26 февральын 2025). Тергӹмӹ кечӹ: 14 мартын 2025.
  4. ↑ Из искры: лесные пожары могут начаться в 30 регионах уже в марте, Известия (21 февральын 2025). Дата обращения: 14 мартын 2025.
  5. ↑ Авиалесоохрана: О лесопожарной обстановке в России на 00:00 мск 14.03.2025 г. НАНС (14 мартын 2025).
  6. ↑ Дмитрий Патрушев: Для борьбы с лесными пожарами в 2025 году регионы получат из федерального бюджета почти 20 млрд рублей - Арктикпост (руш.). arcticpost.ru (14 мартын 2025). Тергӹмӹ кечӹ: 14 мартын 2025.
  7. ↑ МЧС России. Telegram. Тергӹмӹ кечӹ: 13 майын 2025.
  8. ↑ Пожар около космодрома Восточный локализовали, РБК (14 майын 2025). Дата обращения: 14 майын 2025.
  9. ↑ В Забайкалье горит 32 пожара, с утра их было на три больше, ЧИТА.ру (7 апрельӹн 2025). Дата обращения: 7 апрельӹн 2025.
  10. ↑ В Забайкалье из-за лесных пожаров могут ввести федеральный режим ЧС, Interfax.ru (17 апрельӹн 2025). Дата обращения: 17 апрельӹн 2025.
  11. ↑ В Забайкальском крае ввели федеральный режим ЧС из-за лесных пожаров, Реальное время (23 апрельӹн 2025). Дата обращения: 23 апрельӹн 2025.
  12. ↑ МЧС России. Telegram. Тергӹмӹ кечӹ: 13 майын 2025.
  13. ↑ Российскую федеральную трассу перекрыли из-за пожара, Lenta.RU (21 майын 2025). Дата обращения: 21 майын 2025.
  14. ↑ «Апокалипсис рядом с нами»: зарево пожара возле Батайска видно за километры, RostovGazeta (2 апрельӹн 2025). Дата обращения: 3 апрельӹн 2025.
  15. ↑ Тюменцам запретят посещать городские леса. СПИСОК, Nash Gorod (26 мартын 2025). Дата обращения: 26 мартын 2025.
  16. ↑ К глобальным таежным пожарам готовятся в Хабаровском крае, Transsibinfo.com (10 апрельӹн 2025). Дата обращения: 10 апрельӹн 2025.
  17. ↑ В Хакасии из-за пожаров и сильного ветра объявили режим ЧС, Взгляд.ру. (5 апрельӹн 2025). Дата обращения: 23 майын 2025.
  18. ↑ 60 пожаров, один пострадавший - огнеборцы Хакасии об итогах штормовой субботы, 19rusinfo.ru (6 апрельӹн 2025). Дата обращения: 23 майын 2025.
  19. ↑ Специалисты МЧС ликвидировали более 30 ландшафтных пожаров в Хакасии, Известия (6 апрельӹн 2025). Дата обращения: 23 майын 2025.
  20. ↑ Названы все территории Хакасии, где из-за ветра бушевали пожары, Газета Хакасия (6 апрельӹн 2025). Дата обращения: 23 майын 2025.
  21. ↑ Леса в Хакасии горели из-за подростков и искр от тепловоза, Юг Сибири (14 апрельӹн 2025). Дата обращения: 23 майын 2025.
  22. ↑ Масштабные пожары охватили Хакасию, Новая Хакасия.online (21 апрельӹн 2025). Дата обращения: 23 апрельӹн 2025.
  23. ↑ В Хакасии за день потушено шесть ландшафтных и техногенных пожаров, Новая Хакасия.online (19 апрельӹн 2025). Дата обращения: 23 майын 2025.
  24. ↑ В Бурятии в связи с лесными пожарами объявили режим ЧС, TACC (13 майын 2025). Дата обращения: 13 майын 2025.

Ссылкывлӓ

«https://mrj.ruwiki.ru/w/index.php?title=Российӹштӹ_шӹргӹ_йылымаш_(2025)&oldid=314878» гӹц нӓлмӹ