Российӹштӹ тӹнг ставка
| Тӹнг ставкын вашталтымыжы | |
|---|---|
| Тӹнг событи: Окса-кредит шотышты политика | |
 | |
| Кечӹ | 2025 и 25 иль |
| Вӓр | Россий Банк |
| Вир | Инфляцим ик кӱкшӹцӹштӹ пингӹдемдӹмӓш дӓ экономикӹн ӱкшӓш тӹнгӓлмӹжӹ |
| Участниквлӓ | Россий Банкын директорвлӓжӹн кӓнгӓшӹштӹ |
| Лӓктӹш | Тӹнг ставкым изиэмдӹмӓш |
| Кодшы ставка | 20% |
| У ставка | 18% ↘ |
| Изиэммӓш | 2% |
| Сайт | cbr.ru |
Россий Банкын тӹнг ставкыжы (руш. Ключевая ставка Банка России) — Россий Федерацин Тӹнг банкшын (Россий Банкын) окса-кредит шотышты политикӹжӹн тӹнг хӓдӹржӹ, тӹдӹ экономикӹштӹ процентный ставка, инфляци дӓ национальный валютын курсшы вӹкӹ влияним ӹштӓ — тиде техень процентный ставка, кыды семӹнь Россий Банк коммерческий банквлӓлӓн кредитӹм пуа дӓ нӹнӹн гӹц депозитым нӓлеш. Российӹштӹ тӹнг ставкым 2013 ин пыртымы. Тилец анзыц Россий Банк окса-кредит шотышты политикӹн тӹнг хӓдӹржӹ семӹнь рефинансированин ставкыжым кычылтын[1]. Россий Банкын директорвлӓжӹн кӓнгӓшӹштӹ тӹнг ставкын висӹкшӹм идӓлыкеш кӓндӓш гӓнӓ пӓлемдӓ[2].
2025 ин 6 июньын Россий Банк тӹнг ставкым идӓлыкеш 20 % якте валтен, тидӹ 2022 и сентябрь гӹц окса-кредит шотышты политикӹм пӹтӓришӹ гӓнӓ слабкаэмдӹмӓш лин[3]. 2025 ин 25 июльын Россий Банк тӹнг ставкым эче ик гӓнӓ валтен — идӓлыкеш 18 % якте[4].
Тӹнг ставка семӹнь Россий Банкын эртӓрӹмӹ операцивлӓ
Россий Банк тӹнг ставкын висӹкшӹм, окса-кредит шотышты политикӹн идӓлыкаш инфляцим 4 % нӓрӹ кӱкшӹцӹштӹ переген кодаш шанымашыжы доно келшӹшӹн, лыктеш. Ӓк кужы жеп икток лижӹ манын, тӹнг банк окса-кредит шотышты политикӹм пингӹдемден ӓли слабкаэмден кердеш. Банк секторын ликвидностьшы ситӹдӹмӹ годым тӹнг банк рефинансированим когоэмдӓ дӓ банквлӓлӓн ик ӓрня жепеш Россий Банкын РЕПО-н аукционвлӓштӹ сек изи процентный ставка семӹнь тӧр лишӹ ликвидностьым тӹнг ставка семӹнь пуа. Банк секторын ликвидностьшын шукы ылмыжы годым тӹнг банк тӹдӹн утышы частьшым карангда дӓ банквлӓ гӹц ик ӓрняэш Россий Банкын депозитный аукционвлӓштӹжӹ сек кого процентный ставка доно тӧр лишӹ депозитым тӹнг ставка доно нӓлеш. Россий Банк окса-кредит шотышты политикӹн хӓдӹрвлӓжӹ палшымы доно ик кечӓш процентный ставкым виктӓрӓ, кыдын семӹнь окса рынкышты банквлӓ иктӹ-весӹштӹ доно операцим ӹштӓт. Окса рынкын ставкыжым РЕПО ставка дон депозит лоштышы процентный коридорын кымдыкыштыжы кычен, Россий Банк нӹнӹм тӹнг ставкын висӹкшӹ докы лишемдӓш цаца, кыдыжы окса-кредит шотышты политикӹн кышкыла виӓнгмӹжӹм пӓлдӹртӓ[5].
Тӹнг ставка шотышты Россий Банкын решенижӹ
Россий Банкын директорвлӓжӹн кӓнгӓшӹштӹ тӹнг ставкын висӹкшӹм идӓлыкеш кӓндӓш гӓнӓ пӓлемдӓ. Решеним кварталеш ик гӓнӓ эртӓрӓлтшӹ нӹл «опорный» заседаништӹ дӓ опорный заседанивлӓ лоштышы эче нӹлӹтӹштӹ принимаят. Каждый заседанин лӓктӹшӹжӹ семӹнь Россий Банк тӹнг ставка гишӓн пресс-релизӹм пецӓтлӓ. «Опорный» заседанивлӓ паштек пресс-релиз гӹц пасна «Окса-кредит шотышты политика гишӓн доклад» пецӓтлӓлтеш, да Россий Банкын Председательжӹ пресс-конференциштӹ лыкмы пынзалтышым ынгылдара дӓ журналиствлӓн ядмашвлӓэш вӓшештӓ[6].
Тӹнг ставкын пайдажы
Тӹнг ставкын банк секторын процентный ставка вӹкӹ влияним ӹштӹмӹжӹ гишӓн окса-кредит шотышты политикӹн «процентный каналжы» манмы гач сирен анжыкталтеш. Тынг ставка шотышты решени цилӓ банковский продукт вӹкӹ влияним ӹштӹ. Россий Банкын операционный цельжӹ — окса рынкын ставкыжым тӹнг ставка лишнӹ кычаш. Россий Банк RUONIA-ын ставкывлӓжӹ дӓ тӹнг ставка лоштышы айыртемӹм изиэмдӓ. Инфляционный таргетированишкӹ ванжымы анзыц 2013—2014 ивлӓн спред 2 % ылын гӹнь, ванжымы паштек, 2019 и мычашеш, тӹдӹ 0,5 % якте изиэмӹн. Спредӹн изиэммӹжӹ банк секторын ликвидностьшым виктӓрӹмӓшӹн пайдажы кушмы гишӓн пӓлдӓрӓ[7].
Тӹнг ставкын вашталтмыжы банквлӓн кредитный дӓ депозитный ставкыштын вашталтмашыш влияним ӹштӓ. Тенге гӹнят тӹдӹ тӹрӹс агыл: ставка вӹкӹ корпоративный кредит сегментӹштӹ тӹнг ставкын вашталтмыжы гӹц 50 гӹц 80 % якте ванжа, а розничный кредит дӓ депозит сегментвлӓштӹ — 40 % гӹц шукы агыл. Банк продукт шотышты процентный ставкым тӧрлӓтӹмӓш икманяр жепӹм нӓлеш, вараэш кодмаш кок-кым тӹлзӹ гӹц ик и якте лин кердеш. Процентный каналын тӧрсӹр пайдажы продуктвлӓ шотыштат, жеп шотыштат каеш. Кредит дӓ депозит рынкын шукы сегментӹштӹжӹ тӹнг ставкын вашталтмыжы гишӓн краткосрочный ставкывлӓ долгосрочный гӹц пӹсӹрӓк реагируят. Тенге гӹнят тӹнг ставкын процентный каналжын тӹрӹс агыл дӓ тӧрсӹр ылмыжы тӹдӹн пайдажын изи ылмыжы гишӓн ак попы. Тӹнг банкын процентный ставкыжын техеньок свойствыжы молы экономикӹвлӓштӹ улы[8].
Россий Банкын процентный политикӹжӹ макроэкономический вашталтмаш дӓ экономический агентвлӓм вычымаш вӹкӹ ӧрдӹж гӹц влияним ӹштӓ. Шамак толшеш, промышленный производствын индексшӹн тӹнг ставкын вычыдымын кушмыжы гишӓн вӓшештӹшӹжӹ отрицательный дӓ керӓл лиэш. Вӓшештӹш кужы жепеш шыпшылтеш дӓ кым и кытлашты ямеш. Тилец пасна, инвестицин тӧр висӹкшӹн, розничный выжалымашын висӹкшӹн, экспорт дон импортын, тӧр пӓшӓдӓрӹн изиэммӓшӹштӹ дӓ пӓшӓдӹмӹлык нормын кушмыжы икань. Сакой йиш экономикӹштӹшӹ пӓшӓштӹ тӹнг ставкын пайдажы икань агыл. Экспортеш виктӓрӓлтшӹ секторвлӓ вӹкӹ Россий Банкын тӹнг ставкыжы влияним ак ӹштӹ, тидӹн годым кӧргӹ проциклический сӹнӓн экономикӹштӹшӹ пӓшӓ, шамак толшеш, чангымы пӓшӓ, тӹнг ставкын вашталтмыжы доно когон кӹлдӓлтӹн. Тидок тӹнг ставкым изиэмдӹмӹ годым каеш. Процентный политикӹм слабкаэмдӹмӓш пӓшӓ пыт ӹштӹмӹ пӹсемдӓш палша. Но тӹнг ставка семӹнь решенин влиянижӹ вашештӹш гань агыл: политикӹм пингӹдӹрӓкӹм ӹштӹмӓш гишӓн, слабкаэмдӹмӓш доно тӓнгӓштӓрӹмӓштӹ, макроэкономический вашталтмаш когонрак реагируя[9].
Нейтральный тӹнг ставка
Хоть-махань тӹнг банкын процентный ставкыжы гишӓн тӹнг ядмашвлӓ логӹц иктӹжӹ тӹдӹн равновесный значенижӹ ылеш. Равновесный — окса-кредит шотышты политикӹн тӧр ӓкӓн «естественный» ӓли «нейтральный» процентный ставка, кынам потенциальный дӓ фактический ВВП лошты нолевой кӹрӹлтӹш лиэш, а инфляци целевой ориентир сага ылеш. Номинальный нейтральный ставка реальный нейтральный ставкын дӓ вычымы инфляцин суммышты доно иктӧр ылеш. Инфляцин целевой ориентиржӹ доно иктӧр ылшы инфляционный вычымаш годым нейтральный ставка тӹнг банкын инфляцижӹн цельжӹ доно икань ылеш. Равновеси годым Россий Банкын тӹнг ставкыжын долгосрочный значенижӹ идӓлыкеш 4 % лишӓшлык[10].
Реальный нейтральный ставка экономикӹн структурыжы доно, финансовый дӓ финансовый агыл активвлӓшкӹ айырымы инвестицин рискшӹн висӹкшӹ доно, тенгеок экономический агентвлӓн нӹнӹм ӹшке вӹкӹ нӓлӓш йӓмдӹ ылмышты доно пӓлемдӓлтеш. Шамак толшеш, нейтральный ставка вӹкӹ производствын факторвлӓжӹн цымыр лӓктӹшӹштӹ, демографический услови, финанс секторын махань ылмыжы, молы кугижӓншӹштӹ нейтральный ставкын значенижӹ влияним ӹштӓт. Нейтральный ставка тӹшлен керддӹмӹ висӹк ылеш дӓ тӹдӹм ӓклӹмӓш раскыды агыл. Шукыжы годым нӹнӹ значени областьым анжыктат, а конкретный точкым агыл. Ставкым ӓклӹмӓш шукы фактор гӹц шалга дӓ жеп эртӹмӹ семӹнь вашталтеш. Нейтральный ставкым ӓклӹмӓш тӹнг банклан окса-кредит шотышты политикӹн кышкыла виктӓрӓлтмӹжӹм пӓлдӹртӓш керӓл ылеш. Тӹнг ставкым нейтральный уровень гӹц кӱшкӹрӓк лӱктӹмӹ доно Россий Банк пингӹдӹ политикӹм нӓнгеӓ. Нейтральный уровень гӹц изирӓк ставка годым тӹдӹн политикӹжӹ кымылангдышы ылеш. Нейтральный тӹнг ставкым ӓклӹмӓш тенгеок экономический агентвлӓлӓн, — пӧрт хозанлык дон фирмӹвлӓлӓн, — потребительский дӓ инвестиционный пынзалтышым лыкташ керӓл ылеш[11].
Российӹштӹ тӹнг ставкын вашталтмыжы
Россий Банкын тӹнг ставкыжын нейтральный значенижӹм экспертный ӓклӹмӓш 1 гӹц 3 % якте диапазонышты ылеш. Россий Банк ӹшкежӹ 2016 ин лыкмы исследоваништӹ тӹдӹн диапазонжым кужы жепеш 1 %-еш, кӹтӹк жепеш 3 %-еш ӓклен[12]. Нейтральный ставкывлӓм ӧрдӹж эдемвлӓн ӓклӹмӓшӹштӹ техеньок ӓли ӱлнӹрӓк ылыт. Международный валютный фонд 2018 и мычашеш тӹдӹм 1 дӓ 3 лошты %-еш ӓклен, тидӹн годым шукы ӓклӹмӓшӹжӹ 2 % йӹр лин[13]. «ВТБ Капитал»-ын экономиствлӓжӹ нейтральный ставка 1,5 дӓ 2,5 % лошты ылеш машанат[14]. 2020 иэш Россий Банк долгосрочный реальный нейтральный ставка 2—3 % лиэш манын ӓклӓ. Инфляцин целевой ориентиржӹ 4 % годым номинальный нейтральный тӹнг ставка 6 гӹц 7 % якте лишӓшлык[10].
2024 ин 16 февральын Россий Банкын директорвлӓжӹн кӓнгӓш тӹнг ставкым идӓлыкаш 16 % уровеньӹштӹ коден[15].
2024 ин 26 апрельӹн базовый сценариштӹ Россий Банк 2024 дӓ 2025 ивлӓн кӹдӓлӓш тӹнг ставкын прогнозшым каждый иэш 15,0-16,0 % дӓ 10,0-12,0 % якте кузыктен. «Дезинфляци цӓрнен шагалеш гӹнь, тӹнг ставка кузен кердеш машаненӓ», — попен 26 апрельӹн РФ ЦБ-н вуйлатышыжы Эльвира Набиуллина. Тӹдӹ пӓлемден: ЦБ ставкым кӱкшӹм кычаш тӹнгӓлеш «тӹнӓр жеп, маняр инфляцилӓн целевой показательӹшкӹжӹ — 4 процентӹш — ӹнянӹн пӧртӹлӓш келеш». Россий Банк целевой показательӹн 4 %-ӹш пӧртӹлмӹжӹм вес ин выча. Тидӹн годым инфляци доно 2024 иэш Россий Банкын прогнозшы 4-4,5 % гӹц 4,3-4,8 % якте когоэмӹн[16].
2024 ин кӓнгӹжӹм российӹштӹшӹ банквлӓн вуйлатышышты Герман Греф дон Андрей Костин келесенӹт: тӹнг ставкым 4-5 % якте изиэмдӹмӹ годым яжо лӓктӹшӹм ак вычеп. Греф «Тӹнг банкышты тамахань кого самынь лин кемӓш гишӓн» техень гипотетический решеним «цилӓ банк, пӹтӹн экономикӹлӓн сигнал» ылеш манын[17].
2024 ин 26 июльын Россий Банк 2023 и декабрь гӹц пӹтӓриш гӓнӓ тӹнг ставкым кузыктен — идӓлыкаш 16 % гӹц 18 % якте, августын Россий Банк июльыштышы заседаништӹ ставкым икӓнӓштӹ 19-20 % якте кузыктымы гишӓн аргументвлӓм пачын пуэн. Нӹнӹ лошты — инфляцин целеш пӓлемдӹмӹ 4 % гӹц кӱшнӹрӓк кужы жеп кодмыжы дӓ производительвлӓн кушмы йӧнӹштӹн пӹтӹмӹжӹ[18].
2024 ин август мычашын Россий Банк экономикӹн тӹнг ставкын шижмӹжӹн изиэммӹм пӓлемден, а тидӹжӹ регулятор гӹц анзыкыжым тӹдӹн эче шукырак вашталтмыжым ядын кердеш, келесен ЦБ-н зампредшӹ Алексей Заботкин. Тӹдӹ пӓлемден: тӹнг ставкын кӹзӹтшӹ висӹкшӹ рекордный сага ылеш, но регуляторын политикӹжӹ кӹзӹт пиш когон пингӹдӹ ылеш манаш тӧр агыл[19].
2024 ин 13 сентябрьын Тӹнг банк тӹнг ставкым идӓлыкаш 18 % гӹц 19 % якте кузыктен[20], инфляци вес ин 8 % докы лишемӓш тӹнгӓлеш гӹнь, тӹнг ставка 23 % якте кузен кердеш, келесен ВТБ правленин икшӹ зампредшӹ Дмитрий Пьянов[21]. Октябрьын ВТБ-н главажы Андрей Костин 2024 ин ЦБ-н тӹнг ставка 21 % якте кузен кердеш манын[22].
2024 ин 25 октябрьын Россий Банк тӹнг ставкым идӓлыкаш 19 % гӹц 21 % якте кузыктен. Тиде Российӹштӹшы ЦБ-н тӹнг ставкыжым кымшы гӓнӓ пачелӓ кузыктымаш, а 21 % — тӹдӹн истори мычкы сек кого значенижӹ. Анзыцшы рекордный пӓлӹ — 20 % — 2022 ин февральын, военный операци тӹнгӓлмӹ дӓ ЦБ-н вескид сӓндӓлӹквлӓштӹ шӧртньӹ-валютан резервшӹм кӹлмӹктӹмӹ паштек лин[23]. Тӹнг банкын окса-кредит шотышты пингӹдӹ политикӹжӹ — тидӹ ньыргыжмаш агыл, а экономикӹштӹ лишӹ событивлӓ гишӓн вӓшештӹш, келесен ЦБ председатель Эльвира Набиуллина Кугижӓншӹ думышты эртӹшӹ финанс рынкы шотышты комитетӹн заседаништӹжӹ. Тӹдӹн шаяжы семӹнь, окса-кредит шотышты пингӹдӹ политика пӓшӓдӓрӹм, пенсим, пособим дӓ погымы оксам ӓк кузымы гӹц перегӓ», а кӱкшӹ инфляци техень бизнеслӓн пайдаан лин кердеш, кӱн товарым гражданвлӓ хоть-кынам нӓлшӓшлык ылыт[24].
2025 ин 14 февральын Российӹштӹшӹ банквлӓ Тӹнг банкышты нӓлмӹ оксан висӹкшӹм 1,79 трлн тӓнгӓ якте когон изиэмденӹт, тидӹжӹ 2024 и июнь мычаш гӹц сек изи показатель ылеш. 43,4 %-еш изиэммӓш анжыкта: банквлӓ толшаш заседаништӹ тӹнг ставкын кузымыжым ак вычеп[25], варарак пӓлӹ лин: Россий Банк заседаништӹ процентный тӹнг ставкым идӓлыкаш 21 % висӹкӹштӹ вашталтде коден[26].
2025 ин 21 мартын Россий Банк кымшы гӓнӓ пачелӓ тӹнг ставкым идӓлыкаш 21 % кӱкшӹцеш коден. Решеним ӓрняӓш инфляцин дӓ халык дон предприятивлӓн инфляционный вычымашыштын изиэммӹжӹм анжыде лыкмы[27].
2025 ин 25 апрельӹн Россий Банкын директоржывлӓн кӓнгӓшӹштӹ тӹнг ставкым идӓлыкаш 21 % кӱкшӹцӹштӹ кодаш решен. Тидӹ пачелӓ эртӹшӹ нӹлӹмшӹ заседани, кынам ставка вашталтде кодеш[28].
2025 ин 6 июньын Россий Банк 2022 и сентябрь гӹц пӹтӓришӹ гӓнӓ тӹнг ставкым валтен — идӓлыкаш 20 % якте[3].
2025 ин 25 июльын ЦБ че ик гӓнӓ ставкым валтен — идӓлыкаш 18 % якте[4].
Шанымаш дон прогнозвлӓ
2024 ин ноябрьын Российӹн Тӹнг банкшын главажы Эльвира Набиуллина процентный тӹнг ставка дӓ лишнӹшӹ ивлӓн инфляцин уровеньжӹ шотышты пӹтӓришӹ гӓнӓ прогнозым ӹштен: нӹнӹ вычымын изиэмӹт. Кугижӓншӹ думышты попымыжы годым тӹдӹ Россий Банкын прогнозшым пӓлдӓрен, тӹдӹн семӹнь 2025 ин тӹнг ставка 17 гӹц 20 % якте лин кердеш (кӹзӹтшӹ уровень — 21 %), а инфляци — 4,5-5 %. Пакыла инфляци 4 % уровеньӹштӹ кодын кердеш, а 2027 иэш тӹнг ставка 7,5-8,5 % якте вала. Набиуллина келесен: экономика сӓрнӓлтӹшӹштӹ ылеш, лишнӹшӹ тӹлзӹвлӓн корпоративный кредитный портфельын вӓшкӹде кушмыжым вычыман, тидӹжӹ спросын цымыр кушмашыш тӹдӹн вкладшым изиэмдӓ дӓ кӹзӹтшӹ инфляцим оленрӓк пӓшӓлыкта. Тӹдӹ пӓлдӹртен: тидӹ окса-кредит шотышты политика керӓл кӱкшӹцӹш шон манмым анжыктышашлык[29].
2025 ин 25 февральын ВТБ-штӹ, тӹнг ставка идӓлык мычкы 21 % уровеньшӹштӹ кодеш манын, анзыцок келесенӹт. Банк правленин зампредшӹ Дмитрий Пьянов 2025 им «кредитный манёврын ижӹ» манын лӹмден, эче келесен: физический лицӓвлӓлӓн кредитӹм пумашын изиэммӹжӹ административный мера гач агыл, а потребительский кредитоваништӹ ограничени гач лиэш[30].
2025 ин 28 февральын ВТБ-н главажы Андрей Костин 2025 ин ЦБ-н тӹнг ставкыжын 19 % якте валымыжым жеп шодеок келесен. «Россия 24» телеканалын эфирӹштӹжӹ тӹдӹ сек кӱшкӹ шошы инфляцин оленрӓк цӓрнӹмӹжӹм вычымы гишӓн келесен. Пингӹды кредитный политикӹм дӓ ЦБ-н 19-22 % ставка шотышты прогнозым анжыде, Костин и мычашеш ставкын валымыжы шотышты ӹнянӹмӓш улы манын. Топ-менеджерӹн ӓклӹмӹжӹ семӹнь, 2025 ин банквлӓн паришӹштӹ 15-20 %-еш изиэмӹн кердеш.[31].
2025 ин 3 апрельӹн Россий Банкын главажы Эльвира Набиуллина келесен: 2025 ин тӹнг кӹдӓлӓш ставка ЦБ-н жеп шодеок пӓлемдӹмӹжӹ семӹнь, 19-22 % диапазонышты лиэш манын вычымыла, тидӹн годым регулятор ӹнянӓ: тӹдӹ ти диапазонын ӱлӹл цикшӹ сага лиэш[32].
2025 ий 9 апрельӹн Эльвира Набиуллина Кугижӓншӹ думышты попымыжы годым келесен: Тӹнг Банк тӹнг ставкым валтымы годым шеклӓнен ӹштӓш тӹнгӓлеш. Набиуллина кодшы ин инфляци идӓлык тӹнгӓлтӹшӹн оленрӓк ӹштӹмӹжӹ паштек угӹц пӹсеммӓшӹжӹ гишӓн ӓшӹндӓрен, седӹндон ЦБ шеклӓнен ӹштӓш шаныкала[33]. Регуляторын главажы пасна пӓлдӓрен:
Ставкым шеклӓнен валташ тӹнгӓлӹнӓ. Инфляцин оленрӓк ӓкӹм кузыктымыжы пингӹдӹ ылеш манын ӹнянӓш келеш. Но у риск улы — цилӓ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ выжалымашты тектонический тӓрвӓнӹмӓш. Торгейӹмӹ вырсы мӓмнӓн сӹнзӓ анзылнок кеӓ, дӓ кӹзӹт ынгылаш ясы, нӹнӹ мировой экономикӹм кышкы кандат дӓ Россий вӹкӹ махань влияним ӹштӓт[34].
2025 ин 21 апрельӹн РБК-н ядышт нӓлмӹ аналитиквлӓ анзыцок пӓлемденӹт: Россий Банк 25 апрельӹштӹшӹ заседаништӹ тӹнг ставкым идӓлыкаш 21 % уровеньӹштӹ нӹлӹмшӹ гӓнӓ пачелӓ кода. Шукы экспертшӹ ставка вашталтде кодеш машанат, но кыды-тидӹжӹ апрельӹнок окса-кредит шотышты политика слабкаэмӓш дӓ ставка валаш тӹнгӓл кердмӹштӹ гишӓн шаныкалат. Ставкым переген кодымы гишӓн аргументвлӓ лошты инфляцин оленрӓк ӹштӹмӹжӹ, халык дон бизнесӹн инфляционный кушмым вычымашышты, тенгеок геополитика шотышты нелӹц дӓ торгейӹмӓш вырсын когоэммӹжӹ шотышты риск ылыт. Тидӹн доно иквӓреш икманяр эксперт экономикӹн ӱкшӓш, кредитӹм изин-олен пуаш тӹнгӓлмӹжӹм дӓ М2 окса массын изиэммӹжӹм анжыктат, тидӹжӹ ставкым валташ вир лин кердеш[35].
2025 ий 25 апрельӹн ВТБ председательӹн икшӹ вашталтышыжы Дмитрий Пьянов Россий Банкын кӱкшӹ тӹнг ставкыжым экспериментальный антибиотик доно тӓнгӓштӓрен, тидӹн годым тӹдӹм кужы жеп перегӓш келмӹ гишӓн паснаок пӓлемден. Тӹдӹн шаныкалымыжы семӹнь, окса-кредит шотышты политикӹм жеп шодеок слабкаэмдӹмӓш лекӓрцӹм йӱмӹм цӓрнӹмӹ ганьок эксӹкӹш канден кердеш. Пьянов пӓлдӓрен: Российӹн экономикӹжӹ 2022 и паштек айыртемӓлтшӹ случайым анжыкта, Тӹнг банк ти «антибиотикым» йӱмӹ жепӹм анзыцок тӧр келесен ак керд[36].
2025 ин 2 июньын пӓлӹ лин: аналитиквлӓн кым пайыштыш ик пайжы 6 июньыштышы заседаништӹ Россий Банкын тӹнг ставкыжын изиэммӹжӹм вычат. РБК-н консенсус-прогнозшын 30 участникшӹ гӹц 10-жы тенге шанат: ставка 19 % якте вален керддеш, а шукыракшы (30 гӹц 20) тенге шаныкалат: тӹдӹ 21 % уровеньӹштӹ кодеш, но сигналжы утларак лышкыды лиэш. Инфляцим вычымаш кӱкшӹ кодеш гӹнят, ставкым изиэмдӓш манын тӹнг фактореш инфляцин пингӹдӹн изиэм толмыжы шотлалтеш. Россий Банкын зампредшӹ Филипп Габуния лишӓшлык заседаништӹ сакой йиш вариантым анжымы гишӓн келесен. Финанс министр Антон Силуановат, инфляцин яжон вашталтмыжы гишӓн ставкын вален кердшӓшлык манын, келесен. Тенге гӹнят шукы экспертшӹ пӓшӓ рынкы, инфляци дӓ бюджетный политика доно кӹлдӓлтшӹ рискӹм анжыктат, тидӹжӹ июньын ставкын изиэммӹжӹм лоэштӓрен кердеш[37].
2025 ин 6 июньын Россий Банк тӹнг ставкым идӓлыкаш 21 % гӹц 20 % якте валтен, тидӹжӹ 2022 и сентябрь гӹц пӹтӓришӹ гӓнӓ окса-кредит шотышты политикӹм слабкаэмдӹмӓш лин. Ти пынзалтыш инфляцин ик кӱкшӹцӹштӹ пингӹдеммӹжӹ дӓ экономика дон кредитӹм пумашын ӱкшӹмӹштӹ пӓлдӹрнӹмӹ годым лыкмы. Шукы аналитикшӹ ставкын 21 % уровеньӹштӹ кодмыжым выченӹт гӹнят, финанс дӓ экономический виӓнгмӓш шотышты министрвлӓ тӹдӹм валтымы гишӓн келесенӹт. Увер семӹнь, Российӹштӹ инфляци изи-олен ӹштӓш тӹнгӓлӹн, апрельӹн 10,23 % дӓ июнь тӹнгӓлтӹшӹн 9,66 % якте шон. Тӓнгӓн пингӹдеммӹжӹ ӓкӹм валташ палшен. Аналитиквлӓ 2025 ин тӹнг ставкын пакыла валымыжым вычат, идӓлык мычашеш 14-15 % уровень лиэш манын, анзыцок пӓлемдӓт[38].
2025 ин 27 июньын Российӹн молнамшы премьер-министржӹ Сергей Степашин увертӓрен: ЦБ-н кӹзӹтшӹ 20 % тӹнг ставкыжы промышленностьлан пиш кого, ситуацим 1999 и доно тӓнгӓштӓрен, кынам ставка 60 % якте шон. Тӹдӹ пӓлемден: 1999 ин инфляци 36,5 % нӓрӹ лин, а экономикӹн условижӹ весы ылын. 2025 ин июньын ЦБ 2022 и сентябрь гӹц пӹтӓришӹ гӓнӓ ставкым 21 % гӹц 20 % якте изиэмден, инфляцин идӓлык мычашеш 7-8 % якте изин-олен кузымыжым вычен[39].
2025 ин 2 июльын Россий Банкын Финанс конгрессӹштӹжӹ ЦБ-н главажы Эльвира Набиуллина келесен: регулятор инфляцин изин-олен кузымыжым тӹдӹм вычымы гӹц пӹсӹнрӓк ужеш, но кӹзӹтеш тӹӹ цель гӹц кӱшнӹрӓк; инфляционный цель гӹц ӱлнӹрӓк ылшы уровеньӹш изи-олен кузымыжы тӹнг ставкылан утларак пӹсӹн изиэммӓш йӧнӹм пуа[40].
Российӹштӹ тӹнг ставкын значенижӹн истори
Сек пӹтӓришӹ источник: Россий Банкын сайтшы (руш.). — данныйвлӓн база.
| Шоктымы жеп | Идӓлыкаш % | Вашталтыш |
|---|---|---|
| 17.09.2013 — 02.03.2014 | 5,5 | — |
| 03.03.2014 — 27.04.2014 | 7,0 | ↗ 1,5 |
| 28.04.2014 — 27.07.2014 | 7,5 | ↗ 0,5 |
| 28.07.2014 — 04.11.2014 | 8,0 | ↗ 0,5 |
| 05.11.2014 — 11.12.2014 | 9,5 | ↗ 1,5 |
| 12.12.2014 — 15.12.2014 | 10,5 | ↗ 1,0 |
| 16.12.2014 — 01.02.2015 | 17,0 | ↗ 6,5 |
| 02.02.2015 — 15.03.2015 | 15,0 | ↘ 2,0 |
| 16.03.2015 — 04.05.2015 | 14,0 | ↘ 1,0 |
| 05.05.2015 — 15.06.2015 | 12,5 | ↘ 1,5 |
| 16.06.2015 — 02.08.2015 | 11,5 | ↘ 1,0 |
| 03.08.2015 — 13.06.2016 | 11,0 | ↘ 0,5 |
| 14.06.2016 — 18.09.2016 | 10,5 | ↘ 0,5 |
| 19.09.2016 — 26.03.2017 | 10,0 | ↘ 0,5 |
| 27.03.2017 — 01.05.2017 | 9,75 | ↘ 0,25 |
| 02.05.2017 — 18.06.2017 | 9,25 | ↘ 0,5 |
| 19.06.2017 — 17.09.2017 | 9,0 | ↘ 0,25 |
| 18.09.2017 — 29.10.2017 | 8,5 | ↘ 0,5 |
| 30.10.2017 — 17.12.2017 | 8,25 | ↘ 0,25 |
| 18.12.2017 — 11.02.2018 | 7,75 | ↘ 0,5 |
| 12.02.2018 — 25.03.2018 | 7,5 | ↘ 0,25 |
| 26.03.2018 — 16.09.2018 | 7,25 | ↘ 0,25 |
| 17.09.2018 — 16.12.2018 | 7,5 | ↗ 0,25 |
| 17.12.2018 — 16.06.2019 | 7,75 | ↗ 0,25 |
| 17.06.2019 — 28.07.2019 | 7,5 | ↘ 0,25 |
| 29.07.2019 — 08.09.2019 | 7,25 | ↘ 0,25 |
| 09.09.2019 — 27.10.2019 | 7,0 | ↘ 0,25 |
| 28.10.2019 — 15.12.2019 | 6,5 | ↘ 0,5 |
| 16.12.2019 — 09.02.2020 | 6,25 | ↘ 0,25 |
| 10.02.2020 — 26.04.2020 | 6,0 | ↘ 0,25 |
| 27.04.2020 — 21.06.2020 | 5,5 | ↘ 0,5 |
| 22.06.2020 — 26.07.2020 | 4,5 | ↘ 1,0 |
| 27.07.2020 — 21.03.2021 | 4,25 | ↘ 0,25 |
| 22.03.2021 — 25.04.2021 | 4,5 | ↗ 0,25 |
| 26.04.2021 — 14.06.2021 | 5,0 | ↗ 0,5 |
| 15.06.2021 — 25.07.2021 | 5,5 | ↗ 0,5 |
| 26.07.2021 — 12.09.2021 | 6,5 | ↗ 1,0 |
| 13.09.2021 — 24.10.2021 | 6,75 | ↗ 0,25 |
| 25.10.2021 — 19.12.2021 | 7,5 | ↗ 0,75 |
| 20.12.2021 — 13.02.2022 | 8,5 | ↗ 1,0 |
| 14.02.2022 — 27.02.2022 | 9,5 | ↗ 1,0 |
| 28.02.2022 — 10.04.2022 | 20,0 | ↗ 10,5 |
| 11.04.2022 — 03.05.2022 | 17,0 | ↘ 3,0 |
| 04.05.2022 — 26.05.2022 | 14,0 | ↘ 3,0 |
| 27.05.2022 — 13.06.2022 | 11,0 | ↘ 3,0 |
| 14.06.2022 — 24.07.2022 | 9,5 | ↘ 1,5 |
| 25.07.2022 — 18.09.2022 | 8,0 | ↘ 1,5 |
| 19.09.2022 — 23.07.2023 | 7,5 | ↘ 0,5 |
| 24.07.2023 — 14.08.2023 | 8,5 | ↗ 1,0 |
| 15.08.2023 — 26.10.2023 | 12,0 | ↗ 3,5 |
| 27.10.2023 — 15.12.2023 | 15,0 | ↗ 3,0 |
| 15.12.2023 — 25.07.2024 | 16,0 | ↗ 1,0 |
| 27.07.2024 — 13.09.2024 | 18,0 | ↗ 2,0 |
| 13.09.2024 — 25.10.2024 | 19,0 | ↗ 1,0 |
| 25.10.2024 — 06.06.2025 | 21,0 | ↗ 2,0 |
| 06.06.2025 — 25.07.2025 | 20,0 | ↘ 1,0 |
| 25.07.2025 — н. в. | 18,0 | ↘ 2,0 |
Примечани
- ↑ Введение ключевой ставки ЦБ России и ее изменения, РИА Новости. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ Ключевая ставка - что это простыми словами - Российская газета, Российская газета (19 декабрьын 2024). Дата обращения: 6 июньын 2025.
- ↑ 1 2 Банк России снизил ключевую ставку впервые с 2022 года (руш.). www.forbes.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 13 августын 2025.
- ↑ 1 2 Центробанк снизил ключевую ставку второй раз подряд, РБК. Дата обращения: 25 июльын 2025.
- ↑ Система инструментов денежно-кредитной политики. Банк России (2019). Тергӹмӹ кечӹ: 13 августын 2025. Архивируйымы 20 августын 2019 года.
- ↑ Решение Банка России по ключевой ставке: процесс подготовки и коммуникация. Банк России (2019). Тергӹмӹ кечӹ: 13 августын 2025. Архивируйымы 20 августын 2019 года.
- ↑ Станик и Крайнюков, 2020, с. 23.
- ↑ Егоров и Борзых, 2018, с. 115.
- ↑ Пестова и др., 2019, с. 65.
- ↑ 1 2 Евдокимова, Жирнов, 2020, с. 11.
- ↑ Банк России, 2019, с. 16.
- ↑ Крепцев и др., 2016, с. 33.
- ↑ IMF, 2019, p. 14.
- ↑ Isakov A., Latypov R. The Ibsen Manoeuvre: Yet Another R* Estimate(англ.) // VTB Capital Research Alert (Very) Technical Brief Series. — 2019. — 15 July.
- ↑ Жестко стелет: почему ЦБ сохранил ключевую ставку на уровне 16 процентов. Профиль (16 февральын 2024). Тергӹмӹ кечӹ: 13 августын 2025.
- ↑ Ставка может быть больше. Журнал "Эксперт" (26 апрельӹн 2024).
- ↑ Костин и Греф назвали «ужасом» и «сбоем» снижение ставки до 4–5%, РБК. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ В ЦБ раскрыли детали обсуждения роста ставки до 19–20%, РБК. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ ЦБ признал снижение чувствительности экономики к ключевой ставке, РБК. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ Центробанк повысил ключевую ставку до 19% годовых, РБК (13 сентябрьын 2024). Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ В ВТБ описали сценарий с ростом ключевой ставки до 23%, РБК. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ Глава ВТБ допустил повышение ключевой ставки ЦБ до 21% в 2024 году, Interfax.ru (16 октябрьын 2024). Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ ЦБ поднял ставку выше кризисного уровня 2022 года, РБК. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ Набиуллина объяснила, почему ЦБ повышает ключевую ставку, РБК. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ Банки не заложили новое повышение ставки ЦБ в феврале, РБК. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ Банк России сохранил ключевую ставку на уровне 21% годовых, РБК. Дата обращения: 14 февральын 2025.
- ↑ ЦБ в третий раз подряд сохранил ключевую ставку 21%, РБК. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ ЦБ сохранил ключевую ставку 21% в четвертый раз подряд, РБК. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ В ЦБ представили «план Набиуллиной» по снижению ключевой ставки, Life.ru (19 ноябрьын 2024). Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ В ВТБ предсказали ключевую ставку на 2025 год, Lenta.RU. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ Глава ВТБ спрогнозировал снижение ключевой ставки в 2025 году, РБК. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ Набиуллина дала прогноз по средней ключевой ставке на 2025 год, РБК Инвестиции. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ ЦБ будет аккуратно подходить к вопросу снижения ключевой ставки, TACC. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ Банк России будет учитывать в решении по ключевой ставке новый риск, РБК Инвестиции. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ Эксперты предсказали сохранение ставки ЦБ 21% четвертый раз подряд, РБК. Дата обращения: 21 апрельӹн 2025.
- ↑ В ВТБ сравнили высокую ключевую ставку с «экспериментальным антибиотиком», РБК. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ Треть аналитиков поставили на снижение ключевой ставки уже в июне, РБК. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ Банк России снизил ключевую ставку впервые за три года, РБК. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ Степашин сравнил ситуацию с ключевой ставкой сейчас и в 1999 году, РБК. Дата обращения: 13 августын 2025.
- ↑ На Финансовом конгрессе Банка России обсуждали замедление экономики и снижение ставки, BFM.ru (2 июльын 2025). Дата обращения: 13 августын 2025.
Литература
- Богомолов А.И., Цветков А.О. Эконометрическая модель зависимости уровня инфляции от ключевой ставки Центрального Банка Российской Федерации (рус) // Вектор экономики. — 2018. — Т. 19, № 1. — С. 20.
- Евдокимова Т.В., Жирнов Г.А. Ключевая ставка Банка России: в поисках нейтрального уровня (рус) // Экономическое развитие России. — 2020. — Т. 27, № 1. — С. 11—19. Архивировано 26 мартын 2022 года.
- Егоров А., Борзых О. Асимметрия процентного канала денежной трансмиссии в России (рус) // Экономическая политика. — 2018. — Т. 13, № 1. — С. 92–121.
- Крепцев Д., Поршаков А., Селезнёв С., Синяков А. Равновесная процентная ставка: оценки для России (рус) // Серия докладов об экономических исследованиях. — 2016. — № 13. Архивировано 15 июльын 2019 года.
- Кузнецова А.В., Тарута С.В. Причины перехода от ставки рефинансирования к ключевой ставки (рус) // Аллея науки. — 2018. — Т. 3, № 1. — С. 288—293.
- Нейтральная процентная ставка (рус) // Вестник Банка России. — 2019. — 10 декабрьын (№ 77—78). — С. 16. Архивировано 14 мартын 2022 года.
- Станик Н. А. и Крайнюков Н. И. Действие трансмиссионного механизма денежно-кредитной политики в российской практике (рус) // Экономика. Налоги. Право.. — 2020. — № 1. — С. 20—33.
- Пестова А.А., Мамонов М.Е., Ростова Н.А. Шоки процентной политики Банка России и оценка их макроэкономических эффектов (рус) // Экономическая политика. — 2019. — № 4. — С. 48–75.
- Удоратин В.В. Особенности денежного рынка России и роль ключевой ставки процента в его регулировании (рус) // Экономика и социум. — 2019. — № 1—1. — С. 959—962.
- International Monetary Fund. Russian Federation(англ.) // Staff Report for the 2019 Article IV Consultation. — 2019. — August. Архивировано 26 августын 2019 года.
Ссылкывлӓ
- Жёстко стелет: почему ЦБ сохранил ключевую ставку на уровне 16 процентов, журнал «Профиль» 16 февраля 2024
- Процентная статистика ключевой ставки на сайте Банка России Архивный копи от 20 августын 2019 на Wayback Machine
- Как принимаются решения по ключевой ставке Архивный копи от 1 майын 2020 на Wayback Machine
- Доклад о денежно-кредитной политике Банка России Архивный копи от 19 апрельӹн 2020 на Wayback Machine
Ти статьяш РУВИКИ-н вес статьявлӓжӹ ак колтеп. |
.svg){kind=link}