Музейвлӓн йыдышты

Ирӹкӓн энциклопеди Википеди гӹц материал
«Музейвлӓн йыдышты»
Изображение логотипа
Музей политической истории России.jpg
Отрасль культура, искусство, музей пӓшӓ
Икшӹ эртӓрӹмӹ кечӹ 1997 и
Кыце шӹрен эртӓрӓт и йӹде
Пӹтӓртӹш эртӓрӹмӹ кечӹ 2025
Тӓрвӓтӹшӹ РФ культура министерство
Статус эртӓрӓлтеш
Сайт museumnight.culture.ru
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

«Музейвлӓн йыдышты» (руш. Ночь музеев, англ. Night of Museums) — международный культурный дӓ тымдышы акци, тӹдӹ годым музейвлӓ вады якте дӓ йыдымат пӓшӓлӓт[1]. 18 майын пӓлемдӓлтшӹ Музейвлӓн международный кечӹ доно кӹлдӓлтеш; овуца семӹнь майын кымшы выходной кечӹвлӓн эртӓрӓлтеш. Акцин цельжӹ — музейвлӓн фондвлӓм кымданрак пӓлӹмӹм ӹштӓш, халык лошкы шӓрӓш, пӓшӓ ашныжы манын, у йӧнвлӓм кӹчӓлӓш[2]. Сек пӹтӓри акци 1997-шӹ ин эртӓрӓлтӹн[3].

2025-шӹ ин Российӹштӹ «Музейвлӓн йыд» 17 майын эртӓрӓлтӹн. Акцин темыжы — «Патырвлӓ»[4].

Акцин эртӹмӹ корныжы

Пӹтӓришӹ «Музейвлӓн кужы йыдышты» (руш. Lange Nacht der Museen)[5] 1997-шӹ ин Берлинӹн луаткок музейӹштӹжӹ эртен[1]. Цилӓ мероприятивлӓ: экскурсивлӓ, лекцивлӓ, театрализацивлӓ йыд вашт эртӓрӓлтӹнӹт. Цилӓ тӓр тӱлӹдеок анжаш лин[1].

1999-шӹ ин техеньок сӹнӓн акцим Францин культура дӓ коммуникаци министерствыжы эртӓрен[6].

2001-шӹ иэш акцишкӹ Европыштышы дӓ Амерӹкӹштӹшӹ 39 сӓндӓлӹк ушнен[4].

2005-шӹ ин Европын Советшӹ Францин «Музейвлӓн йыдышты» международный акцим и йӹде эртӓрӓш тӓрвӓтӹмӹ шанымашым пингӹдемден. Мероприятим Музейвлӓн международный кечӹжӹ докы лишӹл ылшы кӓнӹмӹ кечӹвлӓн эртӓрӓш шанен пиштӹмӹ[7].

В. В. Докучаев лӹмӓн вӹлвӓл рокым шӹмлӹшӹ музейӹштӹ эртӹшӹ акцин участниквлӓ

2025-шӹ иэш акцишкӹ 40 утла сӓндӓлӹкӹштӹшӹ 3,5 тӹжем гӹц шукы музей ушнен[7].

Российӹштӹ

Россий акцишкӹ 20 апрельӹн 2002-шы ин ушнен[8][9]. Красноярский музейный центр доно йӓмдӹлӹмӹ мероприятишкӹ 5 тӹжем утла эдем постарнен[6].

2006-шы ин «Музейвлӓн йыдышты»-м Санкт-Петербург дӓ Казань халавлӓштӹ эртӓренӹт[4].

2007-шӹ ин акци пӹтӓришӹ гӓнӓ Москва дӓ Екатеринбург халавлӓштӹ эртен. Москвашты мероприяти ӹшке лӹмжӹ доно пӓлемдӓлтӹн — «Музейӹштӹшӹ йыд»[7]. Акци лӹмеш шукы учреждени тетявлӓ дон коговлӓлӓн лӹмӹн кымда выставочно-экскурсионный программывлӓм йӓмдӹленӹт.

2015-шӹ ин «Музейвлӓн йыдышты» федеральный статусым нӓлӹн. Ти жеп гӹц акци Россий Федерацин палшымыжы доно эртӓрӓлтеш. Акциштӹ улы сӓндӓлӹкӹштӹшӹ федеральный, государственный, муниципальный, ведомственный дӓ частный музейвлӓ пӓшӓлӓт[2].

«Музейвлӓн йыдышты» Российӹштӹ 2 тӹжем утла музейный организацим уша[7]. Акцишкӹ тенгеок выставочный центрвлӓ, театрвлӓ, галерейвлӓ, библиотекывлӓ, досуговый центрвлӓ дӓ молы учрежденивлӓ ушнат[2].

И йӹде акци пасна лӹм доно пӓлемдӓлтеш.

Эртен толмы ивлӓ

  • 2016-шы ин акци 21 майын эртен. Мероприятивлӓ Российӹштӹшӹ кинон ижӹ доно пӓлемдӓлтӹнӹт. Шукы музей «Ик экспонатын историжӹ» тема доно мероприятивлӓм эртӓренӹт. Акциштӹ участвуйышы Санкт-Петербург, Екатеринбург дӓ Калининград халавлӓштӹшӹ площадкывлӓ ик тӹрӹс билетӹм кычылтын пӓшӓленӹт[10]. 130 музейный дон икманяр лу утла халаштышы экскурси, 60 концерт, 30 кинопоказ эртенӹт. Москвашты ВДНХ-шты «Кино дӓ мода. Александр Васильевӹн Фондшы гӹц киношты мадшы кымдан пӓлӹмӹ актрисӹвлӓн выргемӹштӹ» лӹмӓн выставка эртен[11].
Д. Д. Шостакович лӹмӓн филармонин кого залыштыжы концерт
  • 2017-шӹ ин акци 20-шы май гӹц 21-шӹ майын йыдым эртӓрӓлтӹн. Тӹнг тема — 1917-шы иӓш Революци[12]. Мероприятишкӹ икманяр лу утла культурный площадка ушнен. Нӹнӹ лошты: Третьяковский галерея, «Царицыно» усадьба, ВДНХ, Москваштышы зоопарк, «Гараж» лӹмӓн кӹзӹтшӹ искусствын музей дӓ молат. Лекцивлӓ, экскурсивлӓ, искусствоведвлӓ, историквлӓ дӓ фотографвлӓ доно вӓшлимӓшвлӓ, мастер-классвлӓ дон театрализацивлӓ эртӓрӓлтӹнӹт[13].
  • 2018-шӹ ин акци 19 майын эртен. Тӹнг темыжы — «Перегӓлтшӹ пайдан сек шергӹжӹ»[14]. Мероприятивлӓшкӹ музейвлӓ, театрвлӓ, галерейвлӓ, арт-центрвлӓ дон искусство школвлӓ ушненӹт. Музейвлӓ перегӓлтшӹ пайдашты лошты питӹрӹмӹ фондвлӓштӹ дӓ реставрациштӹ ылшы сек шергӓкӓн шоэ хӓдӹрвлӓштӹм анжыктенӹт. Москвашты 800 утла сакой погынымашвлӓ эртенӹт, нӹнӹм 500 тӹжем утла эдем анженӹт.
  • 2019-шӹ ин акци 18 майын эртен. Тӹнг тема — «Лаштыквлӓ»[15]. 100 утла музей улы сӓндӓлӹк мычкы йыд якте пӓшӓленӹт, экскурсивлӓм, лекцивлӓм, перформансвлӓм дӓ концертвлӓм эртӓренӹт. «Гараж» музей анжышывлӓлӓн тӓр тӱлӹдеок Павел Пепперштейнӹн «Эдем ландшафтын ӓвӓлтӹшӹжӹ семӹнь» дӓ «Рашид Араин. Ретроспектива» выставкавлӓ мычкы экскурсивлӓм эртӓренӹт. Бахрушинский музейӹштӹ «Софокл гӹц Мейерхольд яктешӹ театр» лӹмӓн театрализованный представленим анжыктенӹт, анжышывлӓлӓн шӹмӹт логӹц ӹшкӹлӓнӹштӹ келшен толшы жепӹм айыраш йӧн лӓктӹн, Античность жеп гӹц XVII курым якте. «Солянка» лӹмӓн галерейӹн хынавлӓ художниквлӓн пӓшӓштӹн кемӹм анжен кердӹнӹт. Акцин тӹнг площадкылан Москва халан Музейӹм айыры лин. Тӹштӹ международный Drumsfest Russia 2019 фестивальын барабан доно шактымы шоу эртен[16].
  • 2020-шы ин эртӓрӓлтшӹ «Музейвлӓн йыдышты»-н темыжы «Символвлӓ» маналтын[17]. Covid-19 пандеми велдӹк цилӓ мероприятивлӓ онлайн-форматышты 16 май гӹц 17 май якте эртӓрӓлтӹнӹт. Акцишкӹ 50 утла московский музейвлӓ дон галерейывлӓ ушненӹт. Цилӓ онлайн йӧн доно организацивлӓн сайтвлӓштӹ дӓ социальный сетьвлӓштӹ эртӓрӓлтӹн. Цилӓжӹ акцишкӹ 800 тӹжем утла эдем ушнен[18].
  • 2021-шӹ ин акци 15 майын эртен. Тӹнг темын лӹмжӹ — «Музей гӹц кого»[19]. Выставкывлӓ, экскурсивлӓ, мастер-классвлӓ, квествлӓ, конкурсвлӓ, викторинывлӓ, лекторивлӓ эртӓрӓлтӹнӹт. Тӹнг площадкылан Третьяковский галерей айыралтын, тӹштӹ «Ирӹк гишӓн шанымашвлӓ. Российӹштӹшӹ дӓ Германиштӹшӹ романтизм» лӹмӓн международный выставка эртӓрӓлтӹн. Государственный исторический музейӹшкӹ толшывлӓ первишӹ шоэ экспонатвлӓм тӧрлӹмӹ пӓшӓ доно пӓлӹмӹ линӹт, кид доно сирӹмӹ тошты материалвлӓм шӹмлен кердӹнӹт. Всероссийский декоративный искусствын музейӹн пӓшӓзӹвлӓ тетявлӓлӓн программым йӓмдӹленӹт, олым гӹц сакой хӓдӹрвлӓм ӹштӹмӓш шотышты мастер-классым эртӓренӹт[20].
  • 2022-шы ин мероприяти 21 майын эртен. Акцин темыжы — «Шотлымы тӹнгӓлтӹш»[21]. Анжаш толшывлӓлӓн экскурсивлӓ, концертвлӓ, музыкально-поэтический перформансвлӓ, тетявлӓ дон коговлӓлӓн мастер-классвлӓ, ялын каштмы кӓнӹмӹ корнывлӓ, лекцивлӓ, кином анжыктымашвлӓ, пӹлгом лӹвӓлнӹшӹ выставкывлӓ эртӓрӓлтӹнӹт[22]. Мероприятивлӓштӹ 300 тӹжем утла эдем линӹт.
  • 2023-шы ин «Музейвлӓн йыдышты» акци 21 майын эртӓрӓлтӹн. Тӹнг тема — «Истори дӓ историвлӓ»[23]. Выставкывлӓ, мастер-классвлӓ, концертвлӓ, экскурсивлӓ эртӓрӓлтӹнӹт. Акцишкӹ Инди, Саудовский Арави, Венесуэла, Катара, Ливан, Камбоджи, Монголи дӓ молы сӓндӓлӹквлӓн дипломатический миссивлӓ ушненӹт. А. С. Пушкин лӹмӓн ГМИИ-штӹ «Кыце йонга пейзаж» лӹмӓн программым анжыктымы: толшывлӓ музейӹн залвлӓ мычкы телефон дӓ наушниквлӓ доно каштыныт, икӓнӓштӹ музыка дон живописьӹм анжен дӓ колын шижӹнӹт. ВДНХ-шты Ирвел музей хынавлӓм соок ылшы экспозици мычкы «музыкальный маршрут» доно кандыштын[24]. Акциштӹ 1300 тӹжем утла мероприяти эртен, нӹнӹм кок миллион утла эдем ужыныт[25].
Александр Блокын музей-квартирӹштӹжӹ экскурси. 2024 и
  • 2024-шӹ ин акци 18 майын эртен. Тӹнг тема — «Курым гӹц курымыш. Семняштӹшӹ реликвивлӓ»[26]. Москван культурный площадкывлӓ 500 нӓрӹ мероприятим эртӓренӹт. Нӹнӹ лошты: литературный спектакльвлӓ, театрализацивлӓ, мастер-классвлӓ, квествлӓ, викторинывлӓ, классический дӓ кӹзытшӹ музыка доно концертвлӓ. Федеральный площадкывлӓштӹ 300 тӹжем утла эдем лин.
  • 2025-шӹ ин «Музейвлӓн йыдышты» акци 17 майын эртен. Тӹнг тема — «Патырвлӓ»[27]. Туан сӓндӓлӹкӹм перегӹшӹн ин программа исторический корным переген кодымы, йӓнг шӱлӹшӹн да ӹшкӹмӹм тӧр кычен мыштымым кӱкшӹн ӓклӹмӹ дон кӹлдӓлтӹн. Тидӹ сӓндӓлӹк верц когоэшнӹмӓшӹм тӓрвӓтӓш палшен шалга.

Россий Федерацин культурын министржӹ Ольга Любимова пӓлемден[28]:

«Кого Сӹнгӹмӓшӹн лӹмгечӹжӹ доно пӓлемдӹмӹ ин мӓ сӓндӓлӹкнӓн ирӹк верц лӱддӹмӹн шалгышы дӓ фашизмӹн ярдымы вижӹм пӹтӓрӹшӹ патырвлӓнӓм ӓшӹндӓрена. «Патырвлӓ» тема улы сӓндӓлӹкнӓн цилӓ лыкыштыжы ылшы музейвлӓн пӓшӓштӹ пӓлдӹртӹшӹм моэш, вет цилӓ регионышток Кого Ӓтямӱлӓндӹ вырсышты ылшы ӹшке патырвлӓ, нӹнӹ доно кӹлдӓлтшӹ пӓлӹмӹ корны лӹмлӹвлӓ ылыт. Мӓ угӹц первишӹ патыр жепӹм ӓштенӓ, ӓшӹндӓренӓ халыкнан кого историжӹм, вижӹм, кӱкшӹ пӓшӓжӹм ӓштенӓ, ти ӓштӹмӓш патырвлӓлӓн сакой монгыран ӹлӹмӹ корнышты гишӓн шайышташ йӧнӹм пуа.»

600 утла мероприяти эртӓрӓлтӹн: экскурси, выставка, лекци, концертвӓ дӓ молат. Москван транспортын музейӹштӹ комиксвлӓм ӹштӹмӹ мастер-класс эртен, Третьяковский галерейӹн хынавлӓжӹ мини-лекторим колыштыныт, Московский Кремльӹн музейӹштӹ «Александр Невский — руш мӱлӓндӹм перегӹшӹ патыр» лекци дон «Александровский сад — кок Ӓтямӱлӓндӹ вырсын мемориалжы» экскурсим эртӓрӹмӹ.

Акци докы 170 халаштышы площадка ушнен. Мероприятивлӓм онлайн-трансляци доно 700 утла тӹжем гӓнӓ анженӹт.

Кӹлдӓлтшӹ кечӹшотвлӓ

Примечани

  1. ↑ 1 2 3 Что известно о всероссийской акции "Ночь музеев", TACC (17 майын 2024). Дата обращения: 27 апрельӹн 2025.
  2. ↑ 1 2 3 Всероссийская акция "Ночь музеев", РИА Новости (18 майын 2024). Дата обращения: 27 апрельӹн 2025.
  3. ↑ Денис Сидоров. Музей подготовился к грядущей ночи, Победа РФ | Новости, история, патриотизм (15 майын 2021). Дата обращения: 27 апрельӹн 2025.
  4. ↑ 1 2 3 Когда пройдет «Ночь музеев» в 2025 году?, AiF (5 февральын 2025). Дата обращения: 27 апрельӹн 2025.
  5. ↑ Всероссийская акция «Ночь музеев» 2024, Аскинский район — дата и место проведения, программа мероприятия., Культура.РФ. Дата обращения: 27 апрельӹн 2025.
  6. ↑ 1 2 История акции "Ночь музеев", TACC. Дата обращения: 14 майын 2025.
  7. ↑ 1 2 3 4 История акции. Ночь музеев. Тергӹмӹ кечӹ: 27 апрельӹн 2025.
  8. ↑ «Ночь в храме», возможно, пройдет в Москве // Православие и мир. — 22.09.2015.
  9. ↑ Красноярский музейный центр. Тергӹмӹ кечӹ: 10 апрельӹн 2010. Архивировано из оригинала 20 майын 2010 года.
  10. ↑ Акция "Ночь музеев", посвященная Году кино, стартует по всей России, РИА Новости (21 майын 2016). Дата обращения: 27 апрельӹн 2025.
  11. ↑ Волкова, С.. «Ночь музеев» - 2016: Хотите увидеть редкие коллекции, торопитесь зарегистрироваться, msk.kp.ru (13 майын 2016). Дата обращения: 14 майын 2025.
  12. ↑ «Ночь музеев»-2017 посвятили русской революции, Известия (19 майын 2017). Дата обращения: 27 апрельӹн 2025.
  13. ↑ "Ночь в музее" в Москве: Куда пойти, что посмотреть, и как добраться, Metro Москва. Дата обращения: 14 майын 2025.
  14. ↑ «Шедевры из запасников» станут главной темой «Ночи музеев-2018», Известия (7 майын 2018). Дата обращения: 27 апрельӹн 2025.
  15. ↑ Когда проведут "Ночь музеев" в 2019 году? Тема акции была объявлена в конце мая прошлого года | Санкт-Петербург Центр (руш.). peterburg.center (11 февральын 2019). Тергӹмӹ кечӹ: 27 апрельӹн 2025.
  16. ↑ «Ночь музеев» в Москве 2019: куда идти и что смотреть, BURO.. Дата обращения: 14 майын 2025.
  17. ↑ Участие в «Ночи музеев — 2020». www.artnight.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 27 апрельӹн 2025.
  18. ↑ Онлайн-мероприятия акции "Ночь в музее – 2020" посетили более 800 тыс. человек, TACC. Дата обращения: 14 майын 2025.
  19. ↑ Анонс пресс-конференции «Ночи музеев — 2021». old.artnight.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 27 апрельӹн 2025.
  20. ↑ Ночь музеев - 2021 (руш.). nazaccent.ru. Тергӹмӹ кечӹ: 14 майын 2025.
  21. ↑ Как пройдет акция "Ночь музеев" в России в 2022 году, РЕН ТВ (20 майын 2022). Дата обращения: 27 апрельӹн 2025.
  22. ↑ Что и где посмотреть в Москве в «Ночь музеев-2022»?, AiF. Дата обращения: 14 майын 2025.
  23. ↑ Ночь музеев: когда будет в 2023 году, участники акции, программа, РИА Новости (5 майын 2023). Дата обращения: 27 апрельӹн 2025.
  24. ↑ Экскурсия по бункеру, рок-концерт и закулисье театра: куда пойти на «Ночь музеев» в Москве, Global City. Дата обращения: 14 майын 2025.
  25. ↑ Министр культуры рассказала о рекордах "Ночи музеев" в России. Вести.ру (25 майын 2023). Тергӹмӹ кечӹ: 14 майын 2025.
  26. ↑ Объявлены дата и тема «Ночи музеев» 2024 года - Год Литературы, Год Литературы (13 мартын 2024). Дата обращения: 27 апрельӹн 2025.
  27. ↑ «Ночь музеев» пройдет по всей России 17 мая. Публикации СМИ. Первый канал, 1tv.ru (5 февральын 2025). Дата обращения: 27 апрельӹн 2025.
  28. ↑ Ольга Любимова: Всероссийская акция «Ночь музеев» в 2025 году будет посвящена теме «Герои». Министерство культуры РФ (17 январьын 2025). Тергӹмӹ кечӹ: 14 майын 2025.

Литература

Ссылкывлӓ

«https://mrj.ruwiki.ru/w/index.php?title=Музейвлӓн_йыдышты&oldid=314743» гӹц нӓлмӹ