Кырыкын международный кечӹжӹ

Ирӹкӓн энциклопеди Википеди гӹц материал
Кырыкын международный кечӹжӹ
Mountain Day 018 (2).jpg
Официально International Mountain Day
Ӹштӓлтӹн 2003
Ӹштӹшӹ 2002 ин 20 декабрьын 78-шӹ пленарный заседаништӹ пыртымы Резолюци
Кечӹ 11 декабрь
Земля планетӹн сек кӱкшӹ кырыкшы — Эверест

Кырыквлӓн международный кечӹ (ООН-ын вес официальный йӹлмӹвлӓ доно: англ. International Mountain Day, исп. Día Internacional de las Montañas, франц. Journée internationale de la montagne, кит. 国际山岳日) — ООН-ын Генеральный Ассамблейӹн Резолюцижӹ семӹнь (A/RES/57/245, 2002 ин 20 декабрьын 78-шӹ пленарный заседаништӹ пыртымы Резолюци) Кырыквлӓн международный идӓлыкын иктешлӹмӓшӹжӹ лӹмеш увертӓрӹмӹ айо. 2003 и гӹц и йӹде 11 декабрьын пӓлемдӓлтеш.

Генеральный Ассамблейӹн резолюциштӹжӹ мировой сообществылан «ти кечӹн, кырыкан регионвлӓн лыйге виӓнгмӓшӹн керӓл ылмыжым анжыкташ манын, цилӓ кӱкшӹцӹштӹ мероприятивлӓм эртӓрӓш» шанымашым пумы.

Событивлӓ

Кырыквлӓн кечӹ ӹшке лошты ушымы агыл событивлӓ доно кӹлдӓлтӹн:

  • Кырыквлӓн кечӹ — США-штышы икманяр колледжӹштӹ студентвлӓн айо, кыды годым нӹнӹ ак тыменеп, а кырыквлӓ лошкы ӓли паркыш кеӓт.
  • И йӹде 11 декабрьын эртӓрӓлтшӹ Кырыквлӓн международный кечӹ. ООН-ын Генеральный Ассамблейӹжӹ, кырыкан регионвлӓлӓн виӓнгӓш палшаш манын, 2003 ин увертӓрен.
  • Кырыквлӓн кечӹ 2016 и гӹц Япоништӹ национальный айо ылеш.

Истори

США

Кырыквлӓн кечӹ 1838 ин, кынам Маунт-Холиок колледжӹн студентвлӓ Холиок кырыкыш кенӹт, тӹнгӓлтӹшӹм нӓлӹн[1]. Смит колледж ӹшке Кырыквлӓн кечӹм 1877 ин увертӓрен[2]. Джуниат колледж ӹшке Кырыквлӓн кечӹм 1896 ин ӹштен[3]. Уильямс колледжӹн студентвлӓ, 1800-шӹ и гӹц эртӓрӹмӹ Кырыквлӓн кечӹм пӓлемдӓш манын, Массачусетсӹн сек кӱкшӹ кырыкыш — Грейлокыш — кузат[4]. Колби-Сойер колледжӹштӹ Кырыквлӓн кечӹ 1850-шӹ и гӹц тӹнгӓлӓлтӹн, но 1893 и якте студентвлӓн газетӹштӹ ти кечӹ гишӓн нимат сирӹмӹ агыл[5]. Эльмира колледж Кырыквлӓн кечӹм 1918 ин пингӹдемден[6].

Холлинза университетӹштӹ «Тинкерӹн кечӹ» лӹмӓн техеньок традици улы. Эдемвлӓ костюмвлӓм чиӓт дӓ Тинкер кырыкыш ашкедӹт[7].

Япони

2024 ин майын Кырыквлӓн кечӹм кугижӓншӹ айо статян, 2016 и гӹц тӹнгӓлӹн, каждый ин 11 августын пӓлемдӓш тӹнгӓлмӹ гишӓн увертӓрӹмы[8][9]. Айо велнӹ Сейширо Это дон Японский альпийский клуб ылыныт[10]. Законодательствышты айо «кырыквлӓ доно пӓлӹмӹ лиӓш дӓ нӹнӹн пайдам ӓклӓш» йӧнӹм пуа манын сирӹмӹ.

2020-шы ишӹ кӓнгӹжшӹ Олимпийский мадышвлӓ гишӓн, лӹмӹн попен шоктымыкы, Кырыквлӓн кечӹм 10 августыш ваштымы. Олимпийский дӓ Паралимпийский мадышвлӓм COVID-19 гишӓн 2021 иш ваштымат, правительство ти вашталтышым 2020 иеш коден дӓ 2021 ин айош, керӓл вашталтмашым пырташ манын, тӹдӹм 9 августеш ваштен, Олимпийский дӓ Паралимпийский мадышвлӓ шотышты специальный меравлӓ гишӓн законыш тӧрлӓтӹмӓшӹм пыртен[11][12].

Армени

ООН-ын пингӹдемдӹмӹ Кырыквлӓн международный кечӹ гишӓн Армени «Кырыквлӓн кечӹм» 9 октябрьын пӓлемдӓ[13].

Айом пӓлемдӹмӹ темывлӓ

2004 и гӹц каждый Кырыкын международный кечеш тема айыралтеш дӓ информаци материалвлӓ йӓмдӹлӓлтӹт.

  • 2004 — «Мир: кырыкан районвлӓн лыйге виӓнгмӓшӹштӹ сыравач» (Peace: key to sustainable mountain development (англ.))[14]
  • 2005 — «Кырык лоштышы туризм: кыце тӹдӹм незервлӓ верц пӓшӓлӹктӓш» (Mountain tourism: making it work for the poor (англ.))[14]
  • 2006 — «Ӹлӹмӓшӹм яжоэмдӓш манын кырыкан районвлӓн биоразнообразим виктӓрӹмӓш» (Managing mountain biodiversity for better lives (англ.))[14]
  • 2007 — «Кырыкан районвлӓштӹ климатын вашталтмашыжым шотыш нӓлӹн» (Facing change: climate change in mountain areas (англ.))[14]
  • 2008 — «Кырыквлӓ лошты продовольстви безопасность» (Food security in mountains (англ.))[14]
  • 2009 — «Кырыквлӓ лоштышы стихийный бедствим виктӓрӹмӓш» (Disaster risk management in mountains (англ.))[14]
  • 2010 — «Кырык лоштышы изи шотан халыквлӓ дӓ тӹнг халыквлӓ» (Mountain Minorities and Indigenous Peoples (англ.))[14]
  • 2011 — «Кырыквлӓ дӓ шӹргӹвлӓ» [15]
  • 2012 — «Кырыквлӓн ӹлӹмӓш айо» [16]
  • 2013 — «Кырыквлӓ: Анзыкылашы ӹлӹмӓшӹн сыравач» [17][18][19]
  • 2014 — «Кырык йиш фермер хозанлык» [20]
  • 2015 — «Кырыкан кымдемӹштӹ ӹштен лыкмы продукцим выжалаш — ӹлӓш оксам ӹштӓш»
  • 2016 — «Кырыквлӓн культура: разнообрази дӓ самобытность»
  • 2017 — «Кырыквлӓ лӱдӹш годым: климат, шужымаш, миграци»
  • 2018 — «Кырыквлӓн значени» [21]
  • 2019 — «Кырыквлӓ сӓмӹрӹквлӓлӓн керӓл ылыт» [22][23]
  • 2020 — «Кырыквлӓн биоразнообрази» [24][25]
  • 2021 — «Кырык лоштышы ӹнян туризм» [26][27][28]
  • 2022 — «Ӹдӹрӓмӓшвлӓ кырыквлӓм сӓрӓлӹт» [29][30]
  • 2023 — «Кырыквлӓн экосистемӹм уэмдӹмӓш» [31]

Примечани

  1. ↑ Heading for the Hills on Mountain Day: It's Been a Mount Holyoke Tradition Since 1838, mtholyoke.edu. Дата обращения: 1 сентябрьын 2006.
  2. ↑ Mountain Day Builds on a History of Changing Customs
  3. ↑ Mountain Day. Juniata College - Campus Life - Campus Traditions. Тергӹмӹ кечӹ: 24 октябрьын 2015.
  4. ↑ "Williams College Mountain Day" Williams College. Retrieved March 6, 2008.
  5. ↑ Colby Academy Voice.
  6. ↑ Mountain Day
  7. ↑ Traditions
  8. ↑ Mountain Day created as newest official public holiday, The Japan Times (27 мартын 2017).
  9. ↑ Mountain Day becomes Japan's newest public holiday, BBC News (11 августын 2016).
  10. ↑ Warnock, Eleanor. Lawmaker Discusses Significance of Mountain Day - Japan Real Time, Wall Street Journal (22 майын 2014). Дата обращения: 25 майын 2014.
  11. ↑ Japan's National Holidays in 2021. nippon.com (10 июньын 2020). Тергӹмӹ кечӹ: 14 июльын 2020.
  12. ↑ 五輪祝日、来年も移動 特措法改正へ―政府・与党(неопр.). 時事通信社 (1 апрельӹн 2020). Тергӹмӹ кечӹ: 21 майын 2020.
  13. ↑ Լեռնագնացությունը Հայաստանում / Ալպինիզմ - ArmGeo.
  14. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 International Mountain Day. Previous International Mountain Days (англ.). FAO. Продовольственная и сельскохозяйственная организация ООН. Архивировано из оригинала 7 ноябрьын 2016 года.
  15. ↑ Международный день гор (11 декабря). Веб-сайт Организации Объединенных Наций. — «Тема Дня в 2011 году». Тергӹмӹ кечӹ: 17 декабрьын 2012. Архивируйымы 23 декабрьын 2012 года.
  16. ↑ Международный день гор (11 декабря). Веб-сайт Организации Объединенных Наций. — «Тема Дня в 2012 году». Тергӹмӹ кечӹ: 17 декабрьын 2013. Архивируйымы 23 декабрьын 2012 года.
  17. ↑ International Mountain Day - 11th December 2013 "Mountains - Key to a Sustainable Future". Веб-сайт Продовольственной и сельскохозяйственной организации ООН. — «International Mountain Day». Тергӹмӹ кечӹ: 6 декабрьын 2013. Архивируйымы 6 декабрьын 2013 года.
  18. ↑ Горы: Ключ к устойчивому будущему. Веб-сайт Продовольственной и сельскохозяйственной организации ООН. — «Factsheets International Mountain Day 2013». Тергӹмӹ кечӹ: 6 декабрьын 2013. Архивируйымы 6 декабрьын 2013 года.
  19. ↑ Международный день гор (11 декабря). Веб-сайт Организации Объединенных Наций. — «Тема Дня в 2013 году». Тергӹмӹ кечӹ: 17 декабрьын 2013. Архивируйымы 17 декабрьын 2013 года.
  20. ↑ Международный день гор (11 декабря). Веб-сайт Организации Объединенных Наций. Тергӹмӹ кечӹ: 17 декабрьын 2012. Архивируйымы 19 декабрьын 2013 года.
  21. ↑ Gornolaz. С Международным днем гор - 2018! (руш.). Alpagama.org (10 декабрьын 2018). Тергӹмӹ кечӹ: 13 декабрьын 2018. Архивируйымы 14 декабрьын 2018 года.
  22. ↑ 2019: Theme: International Mountain Day: Food and Agriculture Organization of the United Nations. Веб-сайт Продовольственной и сельскохозяйственной организации ООН. — «International Mountain Day». Тергӹмӹ кечӹ: 21 октябрьын 2019. Архивируйымы 21 октябрьын 2019 года.
  23. ↑ International Mountain Day 2019. Веб-сайт Центра всемирного наследия ЮНЕСКО (11 декабрьын 2019). — «International Mountain Day». Тергӹмӹ кечӹ: 16 декабрьын 2019. Архивируйымы 16 декабрьын 2019 года.
  24. ↑ Международный день гор: Организация Объединённых Наций. Веб-сайт Организации Объединённых Наций. — «Международный день гор: 11 декабря». Тергӹмӹ кечӹ: 30 ноябрьын 2020. Архивируйымы 19 ноябрьын 2020 года.
  25. ↑ Theme: International Mountain Day: Food and Agriculture Organization of the United Nations. Веб-сайт Продовольственной и сельскохозяйственной организации ООН. — «International Mountain Day». Тергӹмӹ кечӹ: 30 ноябрьын 2020. Архивируйымы 30 ноябрьын 2020 года.
  26. ↑ Международный день гор: Организация Объединённых Наций. Веб-сайт Организации Объединённых Наций. — «Международный день гор: 11 декабря». Тергӹмӹ кечӹ: 12 декабрьын 2021. Архивируйымы 11 декабрьын 2021 года.
  27. ↑ Theme: International Mountain Day: Food and Agriculture Organization of the United Nations. Веб-сайт Продовольственной и сельскохозяйственной организации ООН. — «International Mountain Day». Тергӹмӹ кечӹ: 12 декабрьын 2021. Архивируйымы 12 декабрьын 2021 года.
  28. ↑ International Mountain Day 2021: sustainable mountain tourism - UNESCO World Heritage Centre (англ.). UNESCO World Heritage Convention. Центр всемирного наследия ЮНЕСКО (10 декабрьын 2021). Тергӹмӹ кечӹ: 12 декабрьын 2021. Архивируйымы 12 декабрьын 2021 года.
  29. ↑ Международный день гор: Организация Объединённых Наций. Веб-сайт Организации Объединённых Наций. — «Международный день гор: 11 декабря». Тергӹмӹ кечӹ: 4 декабрьын 2022. Архивируйымы 4 декабрьын 2022 года.
  30. ↑ Theme: International Mountain Day: Food and Agriculture Organization of the United Nations. Веб-сайт Продовольственной и сельскохозяйственной организации ООН. — «International Mountain Day». Тергӹмӹ кечӹ: 4 декабрьын 2022. Архивируйымы 4 декабрьын 2022 года.
  31. ↑ International Mountain Day. Веб-сайт Продовольственной и сельскохозяйственной организации ООН. Тергӹмӹ кечӹ: 11 декабрьын 2023.

Ссылкывлӓ

«https://mrj.ruwiki.ru/w/index.php?title=Кырыкын_международный_кечӹжӹ&oldid=305299» гӹц нӓлмӹ