Керӓл гишӓн шайыштмаш
Керӓл гишӓн шайыштмаш — Российӹштӹшӹ общеобразовательный учрежденивлӓштӹ сӓндӓлӹкӹн историжӹ, овуцажы дӓ культура пайдажы гишӓн эртӓрӹмӹ класс гӹц ӧрдӹжӹштӹшӹ уроквлӓ. Нӹнӹм школ программыш 2022 ин пыртымы. Пӹтӓришӹ урокым Россий Федерацин президентшӹ Владимир Путин 2022 и 1 сентябрьӹн Калининградышты эртӓрен. 2025 и гӹц, ти дисциплина доно сек яжо тымдышы дӓ тымдымы практикӹм пӓлен нӓлӓш манын, Улы Российӹштӹшӹ «Керӓл гишӓн шайыштмаш» премим ӹштӹмӹ.
Истори
Школ программыш класс гӹц ӧрдӹжӹштӹшӹ обязательный урокым пыртымы гишӓн 2022 и 20 июньын «Пӓлӹмӓш» («Знание») ушемӹн погынымаштыжы увертӓрӹмӹ ылын. Тыменьмӹ и тӹнгӓлтӹшеш Российӹн просвещени министерствыжы тымдышывлӓлӓн методика кӓнгӓшвлӓм (рекомендацивлӓм) йӓмдӹлен[1]. Российӹштӹ у дисциплинӹм тымдаш класс вуйлатышывлӓм йӓмдӹлӹмӹ 700 площадка пӓшӓм ӹштен[2].
«Керӓл гишӓн шайыштмаш» пӹтӓришӹ урокым Российӹн президентшӹ Владимир Путин Калининградышты 2022 и 1 сентябрьӹн пӓшӓ визитшӹ годым эртӓрен. Пачмы урокыш Российӹн халавлӓжӹ гӹц Калининградыш толшы наука, культура дӓ спорт доно олимпиада дӓ конкурсвлӓштӹ сӹнгӹшӹвлӓм ӱжӹнӹт. Урок лач ик тема доно веле агыл ылын; участниквлӓ президентлӓн ӹшкӹлӓнӹштӹ лишӹл керӓл обытивлӓ гишӓн шайыштыныт дӓ наука, истори, экологи дӓ молы донат кӹлдӓлтшӹ ядмашвлӓм пуэнӹт. Урокын стенограммыжым Россий Президентӹн сайтышкыжы лыкмы[3].
Улы Россий мычкы школвлӓштӹ «Керӓл гишӓн шайыштмаш» пӹтӓришӹ урок тыменьмӹ иштӹшӹ икшӹ шачмын, 5 сентябрьын, эртен. Урокын темыжы «Пӓлӹмӓш кечӹ» лин. Темывлӓм тыменьмӹ и мычаш якте каждый ӓрняэш анзыцок пӓлемден йӓмдӹлымӹ, нӹнӹ лошты истори событивлӓ, пӓлӹмӹ эдемвлӓн ӹлӹмӓш корнышты, Российӹн айовлӓжӹ, халыклан керӓл проектвлӓ дӓ молат[4].
Уроквлӓлӓн материалым Россий образовани академин Образованим виӓнгдӹмӹ стратеги институтшы йӓмдӹлен[5]. Темывлӓм айырымы дӓ уроквлӓн планыштым ӹштӹмӹ годым наука пӓшӓвлӓ, педагогика доно литература дӓ нормативно-правовой документвлӓ шотыш нӓлӓлтӹнӹт[6]. Проектӹм ӹлӹмӓшӹш пыртымы пӓшӓм Тетя жепӹм, семням дӓ воспитаним шӹмлӹшӹ институт ӹштӓ.
2024 и гӹц «Керӓл гишӓн шайыштмаш» уроквлӓм тетя садвлӓштӹ 5 и гӹц когорак тетявлӓлӓн эртӓрӓш тӹнгӓлӹнӹт. Кӓнгӓш доно тетя садыштышы воспитательвлӓ лӓктӹнӹт, нӹнӹ изирӓк тыменьшӹвлӓлӓн ӹштӹмӹ методика доно когорак дӓ школлан йӓмдӹлӹмӹ группывлӓштӹ уроквлӓм эртӓренӹт дӓ ти темывлӓ докы тетявлӓн кымылышты ылмым пӓлемденӹт[7]. Российӹштӹ сек пӹтӓри 2025 и январьын техень урокым Вологда халаштышы тетя садвлӓ пыртенӹт[8].
Урокын структурыжы
Урокым ӓрняэш ик гӓнӓ эртӓрӹмӹлӓ, шачмы йӹде икшӹ урок лишӓшлык. Урокышты 1-шӹ гӹц 11-шӹ класс якте цилӓ тыменьшӹ лишӓшлык. Каждый урок Россий гимн йонгалтмы дӓ кугижӓншӹ флагым лӱктӓлмӹ доно тӹнгӓлеш.
Цилӓ уроклан йӓмдӹ методика материалвлӓ ылыт. Нӹнӹ, тыменьшӹвлӓн иӓшӹштӹм шотыш нӓлӹн, 5 категориэш (тӹшкӓэш) шелӓлтӹт: 1 гӹц 2 класс якте, 3 гӹц 4 класс якте, 5 гӹц 7 класс якте, 8 гӹц 9 класс якте, 10 гӹц 11 класс якте. Тенгеок кӹдӓлӓш профессиональный образовани колледжвлӓлӓн ӹштӹмӹ материал категори улы[9].
Каждый тӹшкӓшкӹ сценари дӓ методика материалвлӓ, видеороликвлӓ, презентацивлӓ дӓ урокышты заставка семӹнь кычылташ лимӹ плакат пырат. Когорак классвлӓштӹ тыменьшӹвлӓлӓнӓт уштарымы материалвлӓм йӓмдӹлӹмӹ. Анзыцок пӓлемдӹмӹ доно, тыменьшӹвлӓ видеом анжат, интерактивный пӓшӓм ӹштӓт дӓ урокым дискусси доно пӹтӓрӓт. Тӹгодым тымдышы айырен кердеш: йӓмдӹ сценари дон материалым кычылташ ӓль уке ӓль урокым вес семӹнь эртӓрӓш[4].
Видеом шукы тема донжок айырен нӓлмӹ тема шотышты эксперт ылшы федеральный спикервлӓ доно сирӓт. Шамак толшы, «Российӹн легендӹвлӓжӹ» тема доно Кугижӓншӹ Дума председательӹн вашталтышыжы Пётр Толстой попен, Волонтёр кечӹ тема доно –«Старость в радость» фондым негӹцлӹшӹ Елизавета Олескина, «Россий — шулыкан сӓндӓлӹк» тема доно — олимпиада чемпион Максим Траньков. Видеовлӓм диалог форма доно сирӹмӹ: спикервлӓ тетявлӓн ядмашвлӓэшӹштӹ вӓшештӓт[4].
Урок материалым «Керӓл гишӓн шайыштмаш» официальный сайтышты вӓрӓнгдӓт. Тӹшец цилӓ материалым, тӹ шотышты эртӹшӹ ивлӓштӹшӹ архив материалымат, кӓчӓен нӓлӓш лиэш.
Преми
2025 и якте Российӹштӹ 105 «Керӓл гишӓн шайыштмаш» урок эртен, тӹшкӹ 20 миллион утла тыменьшӹ ушнен. Федеральный спикер семӹнь120 общественный деятель дӓ федеральный ведомствывлӓштӹ ӹштӹшӹ эдемвлӓ линӹт. Тыменьмӹ материалым йӓмдӹлӓш Российӹштӹшӹ видӹшӹ компанивлӓ палшенӹт: Российӹштӹшӹ кӹртнигорны, Росатом, Сбербанк, Икшӹ канал, Артек, Российӹштӹшӹ вырсы-истори ушем дӓ молат.
Проектӹн социально керӓл ылмыжым шотыш нӓлӹн, Улы Российӹштӹшӹ и йӹдеӓш «Керӓл гишӓн шайыштмаш» премим ӹштӓш решӹмӹ. Премим нӓлшӹвлӓ нӹл номинаци доно пӓлемдӓлтӹт:
- Идӓлыкыштышы сек яжо интервью;
- Видеоанонсым сек яжон видӹшӹ;
- Партнёрвлӓн сек яжо урокышты;
- «Пӹтӓришӹвлӓ. Керӓл гишӓн шайыштмаш» сериалын сек яжо актёржы (серижӹ).
Тымдышывлӓлӓн «Керӓл шайыштмашым ӹштен» лӹмӹн номинацим ӹштенӹт. Конкурсыш авторын ӹшкӹмжӹн йӓмдӹлӹмӹ урок, методика материал дӓ урокыштышы дискусси видеозаписьшӹ доно ушнаш лиэш.
Жюришкӹ Тетя жепӹм, семням дӓ воспитаним шӹмлӹшӹ институтын пӓшӓзӹвлӓжӹ, Улы Российӹштӹшӹ ӓтя-ӓвӓ комитетӹн представительвлӓжӹ дӓ «Эдемӹм анжен кушташ» конкурсын финалиствлӓжӹ пырат[10].
Примечани
- ↑ «Разговоры о важном» в школе: что это и какие темы обсуждаются, Коммерсантъ (11 январьын 2024). Дата обращения: 22 майын 2025.
- ↑ Кравцов: «Разговоры о важном» позволят интересно рассказать о ценностях и истории России (руш.). Минпросвещения России. Тергӹмӹ кечӹ: 22 майын 2025.
- ↑ Открытый урок «Разговор о важном», Президент России. Дата обращения: 22 майын 2025.
- ↑ 1 2 3 Разговоры о важном. Министерство просвещения Российской Федерации. Тергӹмӹ кечӹ: 22 майын 2025.
- ↑ Разговоры о важном. Методические рекомендации. Институт стратегии развития образования.
- ↑ Классный час "Разговоры о важном" 2025-2026: что это такое, программа, темы уроков, Комсомольская правда. Дата обращения: 22 майын 2025.
- ↑ Путин поддержал идею проводить "Разговоры о важном" в детских садах, РИА Новости (3 октябрьын 2024). Дата обращения: 22 майын 2025.
- ↑ Власти Вологды первыми в стране ввели еженедельные «Разговоры о важном» в детсадах, Известия (21 январьын 2025). Дата обращения: 22 майын 2025.
- ↑ Разговоры о важном в колледже: как организовать внеурочные занятия для СПО (руш.). Единый всероссийский институт дополнительного профессионального образования. Тергӹмӹ кечӹ: 22 майын 2025.
- ↑ Старт первой Всероссийской премии «Разговоры о важном» (12 майын 2025). Тергӹмӹ кечӹ: 22 майын 2025.