Кадрвлӓ (национальный проект)

Ирӹкӓн энциклопеди Википеди гӹц материал
Кадрвлӓ (национальный проект)
Рабочие, занимающиеся ремонтом помещения.jpg
Тӹнгӓлмӹ жеп 2024 и
Вир Российӹн Президентшӹ Владимир Путинӹн указшы
Сайт национальныепроекты.рф

«Кадрвлӓ» (руш. «Кадры») — Российӹн Президентшӹ Владимир Путинӹн указшы семӹнь ӹлӹмӓшӹш пыртымы национальный проект[1]. Икшӹ гӓнӓ 2024-шӹ ин Федеральный Погынымашлан Сирмӓшӹштӹ анжыкталтын[2].

Ӹштӹшӓшлык пӓшӓ

Владимир Путин «Кадрвлӓ» национальный проектӹм ӹлӹмӓшӹш пырташ тӹнгӓлмӹ гишӓн увертӓрен (2024)

2024-шӹ ин Федеральный Погынымашлан Сирмӓшӹштӹ Владимир Путин, анзыкылашы демографи кушмым шотыш нӓлӹн, промышленность, наука дӓ мол сферӹвлӓштӹ сӓмӹрӹк пӓшӓзӹвлӓм йӓмдӹлӹмӓштӹ техень пӓшӓм ӹштӓш пӓлемден: 2030-шы иэш сӓндӓлӹкӹштӹ 20 гӹц 24 иӓш якте 8,3 млн эдем лиэш; 2035-шӹ иэш — 9,7 млн. Кугижӓншӹ вуйлатышы пӓлемден: 2023-шы ин Российӹштӹ пӓшӓдӹмӹ эдемӹн чотшы сек чӹдӹ ылмы рекорд семӹнь пӓлемдӓлтӹн — 2,9 %, тидӹжӹ экономикӹн кузымыжы гишӓн пингӹдемдӓ дӓ тӹнӓмок пӓшӓзӹм ситӓрӹмӹ шотышты тыргыжланымашым тӓрвӓтӓ[3]. Ти ядмаш паснаок промышленностьышты шижӓлтеш, тӹдӹлӓн 2028-шӹ иэш пӓшӓзӹ профессиӓн 1 млн нӓрӹ специалистӹм йӓмдӹлӓш келеш[4]. Ти ядмашым пӹсӹн тӧрлӓш манын, Президент министрвлӓн кабинетӹштӹлӓн, профильный ведомствывлӓлӓн дӓ предпринимательвлӓн ушемӹштӹлӓн кӹдӓлӓш, кӱшӹл дӓ профобразоваништӹ национальный проектвлӓ доно, тенгеок экономикӹн ядмыжылан келӹштӓрӓш шӱден:

«лачокыштыжы, тымдымашын цилӓ кӱкшӹц лоштышы кӹлӹм, школ гӹц тӹнгӓлӹн вуз якте, пингӹдемдӓш келеш. Нӹнӹ ик шанымаш доно цымыр лӓктӹшӹш шоаш манын пӓшӓм ӹштӹшӓшлык ылыт. Седӹ, тишкӹ анзыкылашы пӓшӓм пушывлӓн иквӓреш ушнымышты керӓл. Тенешӹ тыменьмӹ и гӹц сӓндӓлӹкӹн цилӓ школыштыжы профориентаци пӓшӓм тӹнгӓлмӹлӓ. 6-шы класс гӹц когорак тыменьшӹвлӓ сакой специальность доно пӓлӹмӹ лин кердӹт»[5].

Кадр ситӹдӹмӓшӹм изиэмдӹмӹ шотышты кугижӓншӹн ӹштӹшӓшлык пӓшӓжӹ доно келшӹшӹн ярал лишӹ национальный проектӹм ӹлӹмӓшӹш пыртымы гишӓн увертӓрӹмӹ, тидӹн доно кӹлдӓлтшӹ вес национальный дӓ Федеральный проектвлӓм уэмден тӧрлӓтӹмӹ[6]. «Кадрвлӓ» национальный проектӹн задачывлӓжӹ доно тымдымашын системӹштӹ инфраструктурный, технологический дӓ научный базым яжоэмдӹмӹ шотышты техень пӓшӓвлӓм ӹштӓш пӓлемдӹмӹ:

  • кӹдӓлӓш профессиональный тымдымы учрежденивлӓм тӧрлӹмӓш дӓ ӹжгӓрлӹмӓш (2030-шы и якте 120 млрд айыралтын)[1];
  • вузвлӓн 800 общежитим капитально тӧрлӹмӓш (2030-шы и якте 124 млрд айыралтын);

2030-шы и якте 25 университет кампусым стройымаш (400 млрд айыралтын); планышты 40 нӓрӹ студент халам строяш;

  • «2030 иӓш приоритет» университетвлӓлӓн палшышы кугижӓншӹ программа семӹнь ситӓртӹш окса доно пайдараш (2030-шы и якте 190 млрд айыралтын);
  • 2030-шы и якте цилӓ профессиональный тымдымы учрежденилӓн «Профессионалитет» Федеральный проектӹш пыраш, тидӹжӹ колледжвлӓ дон бизнеслӓн кӹлӹштӹм пингӹдемдӓш дӓ тымень лӓкшӹвлӓлӓн шӱдӹ процент пӓшӓ вӓрӹм ситӓрӓш йӧнӹм пуа[2];
  • вуз дон научный организацивлӓштӹ научно-технический библиотекӹвлӓн сетьӹштӹм яжоэмдӹмӓш дӓ уэмдӹмӓш (ситӓртӹш 9 млрд тӓнгӓ айыралтын)[7];
  • педагогический вузвлӓм уэмдӹмӹ программа (9 млрд тӓнгӓ айыралтын)[[8];
  • наука дон технологим виӓнгдӹмӓшкӹ бизнес дон кугижӓншӹн пиштӹмӹ оксаштым кок пачаш когоэмдӓш (2030-шы иэш айырымы пайым ВВП-н 2%-шӹ якте шокташ)[1].

Пайдам ӓклӹмӓш

Национальный проектӹн пайдажым ӓклӹмӹ годым власть, вуз дӓ бизнес доно иквӓреш йӓмдӹлӹмӹ пасна кадровый, иновационный дӓ промышленный проектвлӓм шотыш нӓлмӹлӓ, тенгеок студенческий стартапвлӓн инвестици палшык доно ӹштӓлтшӹ чотыштым шотлымыла[1]. 2030-шы и якте студент тӹшкӓ гӹц лӓкшӹ, технологи стартапвлӓн чотыштым и йӹде 30 тӹжем якте ӹштӓш пӓлемдӹмӹ[9]. Россий Федерацин Правительствӹжӹ венчурный предпринимательвлӓлӓн проектвлӓшкӹ пиштӹмӹ инвестицин 50%-шӹм пӧртӹлтӓш йӧнӹм ӹштӹшӹ программым йӓмдӹлен (пӧртӹлтӓш 13 млрд тӓнгӓ айыралтын).

Тӹнг статья: Университетский технологи шотышты предпринимательствӹн платформыжы

Технологи суверенитет

«Кадрвлӓ» национальный проект Российӹн научно-технологи монгырын виӓнгмӹ корныжын (стратегижӹн) тӹнг лаштыкшы ылеш, тӹдӹ «вашт лӓкшӹ» манмы сферӹвлӓштӹ сӓндӓлӹкӹн цымыр экономикӹжӹм пингӹдемдӓш палша: станокым ӹштӹмӓштӹ дӓ лӓктӹшӹн йӧнвлӓштӹ, робототехникӹштӹ, пилотдымы системӹштӹ, экономикӹм шотлымашты, химиштӹ[10]. Пӓлемдӹмӹ семӹнь, 2030-шы и якте Российӹн кӧргӹ пазарыштыжы кӱкшӹ технологи товар дон услугывлӓ куд гӓнӓ когоэмшӓшлык, а ӹштен лыкмы экспортын шӹнгӹцшӹ кымыт гӹц кок паеш шукемшӓшлык[1]. Тӹгодым импортын лаштыкшы совсемок изиэмшӓшлык: эче 1999-шӹ ин тӹдӹ ВВП-н 26 % ылын гӹнь, 2023-шы иэш ВВП-н 19 % якте изиэмӹн, а 2030-шы иэш ВВП-н 17%-шӹ якте изиэмдӓш пӓлемдӹмӹ[1]. Тенге, Россий вескид сӓндӓлӹквлӓштӹшӹ технологи дон наука шотан продукцим кандымы критический зависимость гӹц совсемок ытаралтеш, тенгеок РФ гӹц кешӹ вескид сӓндӓлӹк компанивлӓ паштек кодшы ӹштен-лыкмы производствывлӓ темӹмӹ лит.

Тӹнг статья: Вескид сӓндӓлӹк компанивлӓн Россий гӹц кемӹштӹ

Ситӓртӹш увер

2024-шӹ ин апрельӹн пӓшӓ шотышты министр Антон Котяков увертӓрен: 2021-шӹ и гӹц сӓмӹрӹквлӓн пӓшӓдӹмӹ ылмышты иктӓт пелеш чӹдемӹн дӓ 5,1%-ӹш шон[11].

2024-шӹ ин декабрьӹн РФ-н вице-премьержӹ Александр Новак увертӓрен: Российӹштӹ кӱкшӹ квалификациӓн пӓшӓзӹвлӓн керӓлӹштӹ 1,5 млн нӓрӹ эдемӹш шоэш. Вице-премьерӹн шамакшы семӹнь, стройымашты, транспортышты дӓ ЖКХ-шты пӓшӓ кид акситӹ шижӓлтеш[12].

2025-шӹ ин февральын РФ-н вице-премьержӹ Татьяна Голикова «Кадрвлӓ» национальный проектлӓн айырымы окса роскотым 116 млрд тӓнгӓэш ӓклен[13]. 2025-шӹ ин 21-шӹ февральын тӹдӹ тенгеок проектӹн кассовый шоктымашыжы ӹнде 43,8%-ыш шон манын увертӓрен[14].

Примечани

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 Послание Президента Федеральному Собранию. http://kremlin.ru (29 февральын 2024). Тергӹмӹ кечӹ: 4 мартын 2024.
  2. ↑ 1 2 Владимир Путин объявил о запуске нового национального проекта «Кадры». https://edu.gov.ru (29 февральын 2024). Тергӹмӹ кечӹ: 6 мартын 2024.
  3. ↑ Путин: безработица в РФ снизилась до 2,9% впервые в истории, TACC. Дата обращения: 7 мартын 2024.
  4. ↑ Путин: до 2028 года нужно подготовить 1 млн специалистов рабочих профессий, AiF. Дата обращения: 7 мартын 2024.
  5. ↑ Послание Президента Федеральному собранию. http://kremlin.ru (29 февральын 2024). Тергӹмӹ кечӹ: 6 мартын 2024.
  6. ↑ Леонов, Сергей. Семья, молодежь, взрослые. Путин назвал новые выплаты для жителей России, AiF. Дата обращения: 4 мартын 2024.
  7. ↑ Путин поручил модернизировать сеть научно-технических библиотек, РИА Новости (29 февральын 2024). Дата обращения: 29 февральын 2024.
  8. ↑ В России выделят девять миллиардов рублей на обновление педвузов, РИА Новости (29 февральын 2024). Дата обращения: 29 февральын 2024.
  9. ↑ Дмитрий Чернышенко: 69 регионов подключилось к реализации федпроекта «Платформа университетского технологического предпринимательства». http://government.ru (6 октябрьын 2022). Тергӹмӹ кечӹ: 19 февральын 2024.
  10. ↑ Необходимо добиться технологического суверенитета, заявил Путин, РИА Новости (29 февральын 2024). Дата обращения: 7 мартын 2024.
  11. ↑ Путин обсудил молодежную политику с членами правительства - Российская газета, Российская газета (4 апрельӹн 2024). Дата обращения: 9 апрельӹн 2024.
  12. ↑ Александр Новак: России необходимо 1,5 млн высококвалифицированных кадров | Эксперт (руш.). Эксперт. Тергӹмӹ кечӹ: 11 декабрьын 2024.
  13. ↑ Татьяна Голикова оценила расходы на нацпроект «Кадры» в 116 млрд рублей. Эксперт (18 февральын 2025). Тергӹмӹ кечӹ: 19 февральын 2025.
  14. ↑ Голикова: кассовое исполнение нацпроекта "Кадры" составляет уже 43,8%, TACC (21 февральын 2025). Дата обращения: 21 февральын 2025.
«https://mrj.ruwiki.ru/w/index.php?title=Кадрвлӓ_(национальный_проект)&oldid=314749» гӹц нӓлмӹ